Cesarska Armia Japońska - Polski Serwis Naukowy

Flaga Cesarskiej Armii Japońskiej. Często jest utożsamia z japońskim ekspansjonizmem

Cesarska Armia Japońska, pełna nazwa: Cesarska Armia Wielkiej Japonii (jap. 大日本帝國陸軍, Dai-Nippon Teikoku Rikugun), nazwa japońskich sił lądowych, utworzonych w 1867 roku. Działalność armii kierowana była przez Cesarską Kwaterę Główną (Dai-hon'ei) oraz Ministerstwo Wojny Japonii (Rikugun-shō).

Zbrodnie wojenne, określone zostały w 1919 roku w traktacie wersalskim. Wszystko, co narusza prawa i zwyczaje wojenne (artykuł 228) a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów (artykuł 227).

Ekspansjonizm – termin określający politykę, polegającą na rozszerzaniu wpływów politycznych i ekonomicznych kosztem innych państw lub na opanowywaniu obcych terytoriów.

Historia

Cesarska Armia Japońska powstała w 1867 w czasie restauracji Meiji (lata 1868-1912). Zakończył się wówczas okres rządów siogunów rodu Tokugawa, przywrócono pełną władzę cesarzowi, nastąpił okres otwarcia i modernizacji na wzór zachodni. Wprowadzono powszechny i obowiązkowy pobór do wojska.

Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.

Pobór obejmuje całokształt przedsięwzięć związanych z oceną zdolności fizycznej i psychicznej (realizowane przez powiatowe komisje lekarskie "cywilne" powoływane przez wojewodów na czas trwania poboru) młodych ludzi do służby wojskowej oraz ujęciem ich w ewidencji wojskowej. Nie należy mylić poboru z powołaniem, kiedy to otrzymuje się kartę powołania (tzw. bilet) nakładającą obowiązek stawienia się w określonym miejscu i czasie do odbycia czynnej służby wojskowej.

Armię Cesarską utworzono przy współpracy Francji i Prus. Z czasem japońskie siły lądowe stały się najsilniejszą armią w Azji, doskonale wyszkoloną i uzbrojoną. Jednakże w porównaniu do ówczesnych europejskich armii, japońskie siły lądowe były słabiej wyposażone w artylerię, czołgi czy inne wozy bojowe. Wraz z rozwojem lotnictwa, utworzono także siły powietrzne.

Historia Japonii rozpoczęła się od kształtowania się państwa w okresie Kofun, kiedy powstała w Yamato (obecna prefektura Nara) federacja plemienna stopniowo rozszerzająca kontrolę nad innymi rodami. W ciągu V i VI w. wykształcił się centralny ośrodek władzy – dwór cesarski, ustabilizowała się dynastia cesarska, kontynuowana w linii męskiej (kobiety z rodu cesarskiego też mogły obejmować tron) do dziś. W połowie VI w. kręgi dworskie zapoznały się z buddyzmem. Jednocześnie z nowymi ideami przybyli z kontynentu do Japonii wykształceni mnisi, rzemieślnicy, a wraz z nimi nowe techniki i technologie. Początkowo wpływ buddyzmu był ograniczony, doprowadził jednak do ostrych konfliktów wśród starszyzny rodowej. W 587, w wyniku walki zbrojnej, zwyciężyło stronnictwo popierające buddyzm z rodem Soga na czele. Ród ten, m.in. dzięki sukcesom gospodarczym oraz mariażom swoich kobiet z władcami, zdominował scenę polityczną.

Sadao Araki (jap. 荒木貞夫, Araki Sadao, ur. 26 maja 1877 w Tokio, zm. 2 listopada 1966 w Totsukawa, w prefekturze Nara), japoński dowódca wojskowy, generał.

Japońska Armia Cesarska została użyta w:

pierwszej wojnie chińsko-japońskiej w latach 1894-1895;

zajęciu Tajwanu w 1895;

wojnie rosyjsko-japońskiej w 1905;

zajęciu Korei w 1910;

I wojnie światowej (zdobycie w 1914 niemieckiej kolonii Qingdao);

aneksji Mandżurii w 1931;

drugiej wojnie chińsko-japońskiej (1937-1945);

nieudanym ataku na Mongolię w 1939.

W grudniu 1941, atakiem na Pearl Harbor, Japonia przystąpiła do II wojny światowej.

Wojna chińsko-japońska w latach 1937-1945, zwana również drugą wojną chińsko-japońską – wojna toczona od 7 lipca 1937 do 9 września 1945, będąca ośmioletnim zmaganiem między Chinami i Cesarstwem Japońskim. Rozpoczęła się przed wybuchem w Europie II wojny światowej i zakończyła się po kapitulacji Japonii w wojnie na Pacyfiku.

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

Wskutek nasilających się nastrojów nacjonalistycznych oraz imperialistycznych, w latach 30. Cesarstwo Japonii uległo militaryzacji. Gospodarka była w pełni kontrolowana przez kręgi wojskowych. Sprzyjało to rozwojowi przemysłu zbrojeniowego na potrzeby wojska. Chciano dzięki temu uczynić z Japonii dalekowschodnie mocarstwo, a zadaniem armii i marynarki było wcielenie tych planów w życie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Niemcy po zjednoczeniu w 1871, za rządów Otto von Bismarcka czuli się na arenie międzynarodowej spóźnieni, ponieważ mocarstwa kolonialne podzieliły terytoria zamorskie między siebie. Niemcy od lat 80. XIX w. założyły tylko kilka kolonii w Afryce – Niemiecką Afrykę Wschodnią, Togo, Kamerun i Niemiecką Afrykę Południowo-Zachodnią oraz na wyspach Pacyfiku: północną część Papui jako Nową Gwineę Niemiecką, Archipelag Bismarcka, Samoa, Mariany, Wyspy Salomona, Palau, Nauru. Niemcy ponadto posiadali koncesje w Chinach – Jiaozhou – gdzie stacjonowała Wschodnioazjatycka Eskadra Krążowników. W czasie I wojny światowej kolonie niemieckie zostały po walkach okupowane przez wojska Ententy i po wojnie zostały przez Ligę Narodów podzielone pomiędzy Francję, Wielką Brytanię, Japonię, Belgię i Portugalię jako terytoria mandatowe. W okresie do 1933 r. Niemcy nie dopominały się odzyskania wpływów zamorskich. Do sprawy posiadania kolonii powróciła dopiero III Rzesza.

Podczas II wojny chińsko-japońskiej oraz II wojny światowej wojska japońskie charakteryzowała wyjątkowa brutalność i fanatyzm. Na terytoriach okupowanych Japońska Cesarska Armia dopuszczała się masowego ludobójstwa, gwałtów i grabieży. Japonia nie uznawała żadnych międzynarodowych zobowiązań dotyczących humanitarnego traktowania ludności cywilnej i jeńców wojennych. Po wojnie wielu japońskich wojskowych (w tym premier Hideki Tōjō) zostało postawionych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym dla Dalekiego Wschodu pod zarzutem dopuszczenia się zbrodni wojennych. Sama Japońska Cesarska Armia została rozwiązana wraz z kapitulacją Japonii we wrześniu 1945. Na jej miejscu w 1954 powstały Japońskie Siły Samoobrony (Jieitai).

Kempeitai (jap. 憲兵隊, pol. Korpus Żołnierzy Prawa), japońska żandarmeria wojskowa, istniejąca w latach 1881-1945 jako elitarna jednostka w Japońskiej Cesarskiej Armii. Pełniła również funkcje tajnej policji politycznej oraz służby kontrwywiadu. Szczyt jej wpływów przypadał na okres II wojny światowej.

Tokkeitai (jap. 特警隊, Tokkeitai pełna nazwa 海軍特別警察隊 Kaigun Tokubetsu Keisatsu-tai, pol. Oddział Policji Specjalnej Marynarki Wojennej) - japońska formacja wojskowa, będąca żandarmerią Cesarskiej Marynarki Wojennej.

Ideologia

Japoński nacjonalizm kreował taką wizję Japonii, zgodnie z którą bogate państwo powinno być potęgą militarną. Wierzono, że Japonia jest krajem objętym boską opatrznością i opieką shintoistycznych bóstw kami. Służbę wojskową utożsamiano ze służbą cesarzowi, uważanego za potomka bogów. Zaszczytem była śmierć za cesarza.

Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu – międzynarodowy trybunał do osądzenia zbrodni dokonanych przez przywódców i pozostałych obywateli Japonii podczas II wojny światowej.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Idea Yamato-damashii (ducha Yamato, pradawnej Japonii) odgrywała istotną rolę w postępowaniu każdego żołnierza: nie poddawać się i nie tracić wiary w zwycięstwo.

Teoretyk wojskowości, Sadao Araki stworzył unowocześnioną na potrzeby armii wersję bushidō pod nazwą seishin-kyōiku (duchowy trening). Zgodnie z tą doktryną, żołnierz powinien wszystko w życiu porzucić, gdyż nie potrzebuje nic więcej prócz honoru.

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Cesarska Armia Japońska