Cesarzewicz - Rosja - Polski Serwis Naukowy

Cesarzewicz (ros. Цесаревич) - termin określający następcę tronu Rosji, a także część jego oficjalnej tytulatury (dokładnie: Jego Imperatorska Wysokość Następca Cesarzewicz i Wielki Książę) od 1797 roku. Jego żeńskim odpowiednikiem jest cesarzówna.

Po przyjęciu przez Piotra Wielkiego tytułu cesarskiego zamieniono tytuł carewicza na cesarzewicza jednak bez zmiany stojącej za nim treści. Do porządku prawnego tytuł ten wprowadzony został Prawem o następstwie tronu przez Pawła I w 1797 roku.

Maria Władimirowna Romanowa (ros. Её Императорское Высочество Государыня Великая Княгиня Мари́я Влади́мировна, ur. 23 grudnia 1953, w Madrycie) - wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorowa (cesarzowa) Wszechrosji (де-юpe Импepатpицa и Caмoдеpжцa Bcеpoccийcкaя).

Jerzy Michajłowicz Romanow-Holstein-Gottorp-Hohenzollern (ros. Георгий Михайлович Романов; ur. 13 marca 1981 w Madrycie) - książę krwi imperatorskiej, w 1998 roku ogłoszony wielkim księciem i cesarzewiczem - następcą tronu Rosji. Książę pruski.

Najważniejszą różnicą w stosunku do powszechnie rozumianego znaczenia tego słowa (i do wspomnianego pierwszego znaczenia) jest fakt, że cesarzewiczem Rosji od 1797 roku miał być wyłącznie następca tronu, a nie dowolny syn cesarza. Już dwa lata później prawo to zostało złamane, kiedy w drodze wyjątku tytuł ten przyznano Konstantemu Pawłowiczowi.

Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Następca tronu, ang. Heir presumptive, hiszp. Heredero presunto – tytuł przysługujący zazwyczaj najstarszemu dziecku monarchy lub innemu najbliższemu krewnemu (może to być osoba wyznaczona przez monarchę). Zastąpi aktualnego władcę na tronie po jego śmierci.

Cesarzewicze

W historii Rosji tytuł cesarzewicza prawnie nosiło 9 potomków rodu Holstein-Gottorp, wszyscy zgodnie z Prawem o następstwie tronu:

Aleksander Pawłowicz w latach 1797-1801, wstąpił na tron,

Konstanty Pawłowicz w latach 1799-1831 (wprawdzie w 1823 roku złożył rezygnację z praw, ale zignorowaną przez rodzinę panującą), w 1825 roku odmówił przyjęcia tronu

Aleksander Mikołajewicz w latach 1825—1855, wstąpił na tron,

Mikołaj Aleksandrowicz w latach 1855-1865, zmarł nie objąwszy tronu,

Aleksander Aleksandrowicz w latach 1865-1881, wstąpił na tron,

Mikołaj Aleksandrowicz w latach 1881-1894, wstąpił na tron,

Jerzy Aleksandrowicz w latach 1894-1899, zmarł nie objąwszy tronu,

Michał Aleksandrowicz w latach 1899-1904, utracił prawa wskutek narodzin Aleksego Mikołajewicza,

Aleksy Mikołajewicz w latach 1904-1917, w jego imieniu abdykował jego ojciec - cesarz Mikołaj II.

Dom Romanowów na emigracji

Na emigracji po tytuł cesarzewicza sięgnęło trzy osoby:

Aleksander I Pawłowicz (Александр I Павлович) (ur. 12/23 grudnia 1777 w Petersburgu, zm. 19 listopada/1 grudnia 1825 w Taganrogu) – cesarz Rosji od 1801, król Polski od 1815 (Królestwo Kongresowe), syn Pawła I z dynastii Romanowów, starszy brat księcia Konstantego oraz Mikołaja, swojego następcy na tronie Rosji.

Aleksander II Nikołajewicz (ros. Александр II Николаевич) (ur. 29 kwietnia 1818 w Moskwie, zm. 13 marca 1881 w Sankt Petersburgu) – cesarz Wszechrusi w latach 1855-1881, syn Mikołaja I (1825-1855) z dynastii Romanowów i Charlotty Hohenzollern (1798-1860), księżniczki pruskiej, która po przejściu na prawosławie nosiła imię Aleksandry Fiodorowny.

Włodzimierz Kiryłowicz w latach 1924-1938. Przybrał tytuł cesarzewicza w 1924 roku po tym jak jego ojciec Cyryl Władymirowicz ogłosił się wówczas cesarzem. Większość członków domu Romanowów uznało jego krok. Po śmierci ojca w 1938 roku zrezygnował z tytułu cesarzewicza przybierając tytuł Głowy Cesarskiego Domu Romanowów. Oczywiście nie wstąpił na tron z powodu sytuacji politycznej, ale również nie ogłosił się cesarzem do końca życia.

Maria Władimirowna w latach 1969-1992. Ogłoszona została cesarzówną przez ojca, część rodziny i kół monarchistów odmawia uznania tego kroku.

Jerzy Michajłowicz od 1998 roku. Ogłoszony został cesarzewiczem przez matkę, przez co część rodziny i kół monarchistów neguje jego prawa.