Chłopiec z Nariokotome - Polski Serwis Naukowy

Szkielet chłopca z Nariokotome.

Chłopiec z Nariokotome (często opisywany także jako Chłopiec znad Jeziora Turkana, Chłopiec z Turkana lub Chłopiec z Turkany; ang. Turkana Boy) – hominid (skatalogowany jako KNM-WT 15000) z gatunku Homo ergaster odkryty nad jeziorem Turkana w sierpniu 1984 przez zespół pod kierownictwem Richarda Leakeya i opisany pierwotnie jako przedstawiciel gatunku Homo erectus.

Sepsa, posocznica (łac. sepsis) – stosowany w medycynie termin odnoszący się do specyficznej reakcji organizmu na zakażenie. Sepsa nie jest samodzielną jednostką chorobową, a obecnie definiuje się ją jako zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem.
Homo erectus (człowiek wyprostowany) syn. pitekantrop (Pithecanthropus erectus) – prymitywny, kopalny gatunek człowieka z epoki środkowego plejstocenu, stanowiący szczebel ewolucyjny pośredni między australopitekami, a formami człowieka. Kolebką Homo erectus jest środkowo-wschodnia Afryka (Etiopia, Kenia, Tanzania), gdzie pojawił się prawdopodobnie na przełomie pliocenu i plejstocenu, około 1,8 miliona lat temu, i szybko rozprzestrzenił na tereny zachodniej i wschodniej Azji. Afrykański przedstawiciel tego gatunku określany jest także jako Homo ergaster.

Znalezisko składa się z niemal kompletnego szkieletu i datowane jest na 1,6 mln lat. Odkrycie to uważane jest za jedno z najważniejszych w badaniach nad ewolucją człowieka.

Historia

Richard Leakey razem z Alanem Walkerem pracowali w rejonie Nariokotome (na zachód od jeziora Turkana). W skład zespołu wchodziła także tzw. hominidowa brygada (Kenijczycy z plemienia Wakamba) z przewodnikiem Kimoya Kimeu. Wszystko zaczęło się w sierpniu 1984 roku, gdy Kimoya odkrył mały fragment czaszki. Początkowo Walker i Leakey pesymistyczne podchodzili do odkrycia. Jednak hominidowa brygada rozpoczęła prace wykopaliskowe i tak wydobyli wiele dalszych części młodego osobnika Homo erectus, takich jak: kość czołową, część czaszki z okolicy prawego otworu usznego oraz prawą i lewą kość ciemieniową. Podczas kolejnych prac wykopaliskowych zespół Leakeya odkrył żebra, a w ciągu następnych czterech tygodni odkryto całą czaszkę, kości miednicy, nóg i jednej ręki. Był to pierwszy tak kompletny szkielet Homo erectus (brakowało tylko kości stóp i dłoni) od czasu gdy w 1891 roku po raz pierwszy natrafiono na jego ślady (Eugène Dubois w Trinil na Jawie). Choć główne części szkieletu zostały wydobyte w ciągu miesiąca od czasu odkrycia, to prace wykopaliskowe trwały jeszcze przez cztery sezony. W końcu 1988 roku szczątki zostały wysłane pod opieką Meave Leakey do Nairobi na przechowanie.

Jezioro Rudolfa albo Turkana (Bassa Narok, Rudolf Hajk) – bezodpływowe, słone jezioro we wschodniej Afryce na pograniczu Etiopii i Kenii (większość obszaru jeziora leży w granicach Kenii).To największe słonowodne jezioro w Afryce.
Małpy człekokształtne (Hominoidea) – nadrodzina małp właściwych, obejmująca największe z żyjących współcześnie małp. Współcześnie żyjącymi małpami człekokształtnymi są goryle, szympansy, orangutany i ludzie (tworzące łącznie rodzinę człowiekowatych) oraz gibony.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Substancje barwiące – substancje nadające barwę innej substancji pozbawionej barwy (przezroczystej, białej lub szarej), lub też zmieniające barwę substancji posiadającej już jakąś barwę. Można je podzielić na pigmenty, laki i barwniki. Pigmenty są nierozpuszczalnymi kryształami wymagającymi procesu dyspersji w celu ich użycia do barwienia substancji. Barwniki są substancjami rozpuszczalnymi. Barwniki są łatwe w użyciu niemniej jednak ich odporności są mniejsze od pigmentów. Barwniki są transparentne, pigmenty są różne - część jest kryjąca, część transparentna.

Człowiekowate, hominidy (Hominidae) – rodzina ssaków naczelnych obejmująca największe wśród naczelnych gatunki wykazujące dużą inteligencję, skłonność do przyjmowania spionizowanej, dwunożnej postawy oraz zdolność do wytwarzania i używania narzędzi. Gatunkiem typowym rodziny jest Homo sapiens Linnaeus, 1758. Najstarszy znany z zapisów kopalnych hominid Sahelanthropus tchadensis pochodzi z miocenu, 7 mln lat temu.

Kresomózgowie (łac. telencephalon), inaczej mózg (łac. cerebrum) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome.

Homo ergaster – kopalny gatunek praczłowieka (przedstawiciel rodzaju Homo) z wczesnego plejstocenu, żyjący ok. 1,9–1,6 mln lat temu, zwany czasem "afrykańskim H. erectus".

Kręgosłup (łac. collumna vertebralis) – część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę. Kręgosłup u ludzi i u zwierząt nie posiadających ogona zbudowany jest z 33-34 kręgów, rozciągających się od głowy do kości ogonowej.

Zęby (łac. dentes) – złożone, twarde twory anatomiczne występujące u większości kręgowców, z wyjątkiem współczesnych ptaków i żółwi. Stanowią element układu trawienia. Znajdują się w jamie ustnej. Służą do chwytania i zabijania ofiary) oraz rozdrabniania pożywienia, a ponadto u wielu gatunków zwierząt również do obrony, przenoszenia młodych, czyszczenia futra (usuwania pasożytów skórnych). Zęby są zróżnicowane pod względem budowy, kształtu, liczby oraz pełnionych funkcji. Nauka zajmująca się budową, rozwojem, fizjologią i patologią zębów to odontologia. Zespół wszystkich zębów występujących u jednego osobnika nazywany jest uzębieniem.

Ultrafiolet (UV, promieniowanie ultrafioletowe, nadfiolet) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie (ang. X-rays). Oznacza to zakres długości fali od 10 nm do 400 nm (niektóre źródła za ultrafiolet przyjmują zakres 100–400 nm). Słowo "ultrafiolet" oznacza "powyżej fioletu" i utworzone jest z łacińskiego słowa "ultra" (ponad) i słowa "fiolet" oznaczającego barwę o najmniejszej długości fali w świetle widzialnym. Dawniej było nazywane promieniowaniem "pozafiołkowym".