Chaîne des Puys - Polski Serwis Naukowy

Panorama Chaîne des Puys z widocznym kraterem na pierwszym planie

Krater Pariou – wulkan typu strombolijskiego

Kopuła Puy de Dôme – wulkan typu peleańskiego

Chaîne des Puys (Monts Dômes) – grupa wulkanicznych szczytów w północnej części Masywu Centralnego, rozciągajaca się z północy na południe na długości około 30 km, równolegle do uskoku organiczającego równinę Limagne. Znajdują się około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand w departamencie Puy-de-Dôme (Owernia).

Limagne – zapadlisko śródgórskie o przebiegu południkowym, położone w północnej części Masywu Centralnego we Francji. Od zachodu ogranicza je pasmo Chaîne des Puys a od wschodu – Forez. Limagne to kotlina o płaskim dnie położona na wysokości 350 m n.p.m. Jedynie w południowej części znajdują się wzgórza pochodzenia wulkanicznego osiągające 700–850 m n.p.m. Limagne ma 90 km długości i od 15 do 40 km szerokości. Jej główną oś stanowi rzeka Allier. Na zachodnim obrzeżeniu Limagne położone jest miasto Clermont-Ferrand.

Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.

Grupa ta obejmuje około setki szczytów wulkanicznych, nazywanych puys, których aktywność wulkaniczna datowana jest na czwartorzęd. Najstarsze erupcje miały miejsce 70 tysięcy lat temu, a najmłodsze mniej niż 8 tysięcy lat temu. Większość ze wzniesień nie przekracza 200 m wysokości względnej ponad powierzchnię płaskowyżu, na którym dochodziło do erupcji. Jedynie szczyt Puy de Dôme (1464 m n.p.m.) wznosi się wyżej dominując nad pozostałymi wzniesieniami.

Puy de Dôme - szczyt górski w paśmie górskim Chaîne des Puys (Masyw Centralny), wygasły wulkan typu kopułowego. Jego wysokość wynosi 1464 m n.p.m. Jest najmłodszym z wulkanów tego obszaru Francji, ostatnia erupcja miała miejsce około 5760 roku p.n.e. Szczyt położony jest około 10 km na zachód od Clermont-Ferrand, stolicy departamentu Puy-de-Dôme, którego nazwa pochodzi właśnie od tego szczytu. Szczyt położony jest na obszarze Regionalnego Parku Przyrody Wulkanów Owernii.

Uskok – struktura tektoniczna powstała w wyniku rozerwania mas skalnych i przemieszczenia ich wzdłuż powstałej powierzchni (lub wąskiej strefy zniszczenia), zwanej powierzchnią uskoku (lub strefą uskokową). Uskokom mogą towarzyszyć inne struktury tektoniczne (przyuskokowe podgięcia warstw, fałdy, fleksury).

Można wyróżnić trzy typy wulkanów:

typu strombolijskiego – najczęściej pojawiający się w tej grupie typ wulkanów w postaci stożka z kraterem; lawa cechuje się wówczas niską lepkością, stąd też jej potoki lawy mogły być dość długie, niekiedy tarasowały one koryta rzeczne, dzięki temu powstały jeziora,

typu peleańskiego – mają postać kopuły bez widocznego krateru,

maary.

Obszar Chaîne des Puys wchodzi w skład Regionalnego Parku Przyrody Wulkanów Owernii.

Departament (fr. département) – jednostka podziału administracyjnego Francji, którego odpowiednikiem mógłby być powiat w Polsce, aczkolwiek rola departamentu w systemie administracyjnym jest o wiele bardziej znacząca. Na czele administracji departamentu stoi prefekt, reprezentant władzy centralnej, oraz rada generalna (conseil général) wybierana w głosowaniu powszechnym i bezpośrednim. Departamenty dzielą się na mniejsze okręgi arrondissement, na czele których stoją podprefekci. W latach 70. departamenty zostały połączone w większe zgrupowania – regiony – które obejmują od 2 do 8 departamentów.

Montagne Pelée - drzemiący wulkan na Martynice, położony w północnej części wyspy. Wznosi się na wysokość 1397 m n.p.m. Nazwa wulkanu oznacza po francusku "łysa góra" i została nadana przez pierwszych europejskich osadników około 1635, którzy mogli zaobserwować zniszczenia po niedawnej erupcji.

Zobacz też

Vulcania

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona regionu Chaîne des Puys

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Chaîne des Puys