Chang Zheng 3B - Polski Serwis Naukowy

Chang Zheng 3B (chin. trad.: 長征系列運載火箭; chin. upr.: 长征系列运载火箭; pinyin: Chángzhēng xìliè yùnzài huǒjiàn; pol. Długi marsz) — chińska trójstopniowa rakieta nośna. Jedna z największych chińskich rakiet. Wywodzi się z rakiety Chang Zheng 3A.

NigComSat-1 (ang. Nigerian Communication Satellite 1 , nigeryjski satelita komunikacyjny) – uniwersalny geostacjonarny satelita telekomunikacyjny wyniesiony dla nigeryjskiej organizacji NIGCOMSAT. Pierwszy w historii nigeryjski i afrykański satelita tego rodzaju. Świadczył komercyjne usługi łącznościowe (telewizja, radio, telefon, internet, telekonferencje) i monitoringu (w tym GPS w oparciu o system EGNOS) poprzez 7 anten obsługujących:

Trotyl (2,4,6-trinitrotoluen, TNT), (NO2)3C6H2CH3 – organiczny związek chemiczny, nitrozwiązek, powszechnie stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.

Sekwencja zdjęć upadającej rakiety Długi Marsz 3B

Pierwszy start tej rakiety, 14 lutego 1996, zakończył się tragedią i politycznym skandalem. W 22 sekundy po starcie, rakieta spadła i eksplodowała na terenach wiejskich. Wybuch miał moc 20–50 ton trotylu (rakieta była praktycznie pełna paliwa). Zginęło co najmniej 6 ludzi, a 57 zostało rannych (inne źródła podają nawet 100 ofiar śmiertelnych). Ładunkiem rakiety był satelita Intelsat 708, który zawierał, jak się później okazało, urządzenia objęte zakazem eksportu do Chin przez amerykańskie prawo. Pracownicy wytwórcy satelity zostali dopuszczeni do wraku statku dopiero kilka godzin po katastrofie i nie znaleźli owych urządzeń na miejscu katastrofy. Spowodowało to wybuch skandalu w amerykańskim rządzie i doprowadziło do ukarania firm Hughes Electronics i Boeing Satellite Systems.

Intelsat 708 był satelitą łącznościowym, który miał zostać wyniesiony na orbitę geostacjonarną i być obsługiwany przez organizację Intelsat. Statek został zniszczony podczas startu w eksplozji rakiety nośnej. Wybuch zabił 6 osób, 57 ranił. Zniszczeniu uległ cały ładunek. Awaria rakiety wywołała również spięcie polityczne między Chinami a USA.

Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.

Osobny artykuł: Intelsat 708.

Chronologia lotów

14 lutego 1996, 19:01 GMT; s/n CZ3B-1 (40); miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Intelsat 708; Uwagi: start nieudany - awaria systemu kierowania spowodowała upadek i eksplozję rakiety 22 sekundy po starcie. Zginęło co najmniej 6 ludzi, a 57 zostało rannych
19 sierpnia 1997, 17:50 GMT; s/n CZ3B-2 (46); miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Agila 2; Uwagi: start udany
16 października 1997, 19:13 GMT; s/n CZ3B-3 (48); miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: APSTAR 2R; Uwagi: start udany
30 maja 1998, 10:00 GMT; s/n CZ3B-4 (52); miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Zhongwei 1; Uwagi: start udany
18 lipca 1998, 09:20 GMT; s/n CZ3B-5 (53); miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Xinnuo 1; Uwagi: start udany
12 kwietnia 2005, 12:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: APSTAR 6; Uwagi: start udany
28 października 2006, 16:20 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang, Chiny
Ładunek: Xinnuo 2; Uwagi: start udany
13 maja 2007, 16:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Nigcomsat-1; Uwagi: start udany
5 lipca 2007, 12:08 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Zhonxing 6B; Uwagi: start udany
9 czerwca 2008, 12:15 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Zhongxing 9; Uwagi: start udany
29 października 2008, 16:54 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: VENESAT 1; Uwagi: start udany
31 sierpnia 2009, 09:28 GMT; s/n ?; miejsce startu: kosmodrom Xichang (LC2), Chiny
Ładunek: Palapa D-1; Uwagi: start częściowo nieudany - zbyt niski ciąg w jednym z dwóch silników 3. stopnia podczas restartu spowodował, że osiągnięta orbita była znacznie niższa od zakładanej. Producent satelity zapewnił jednak, że statek jest w stanie skompensować brakujące 350-400 m/s własnym napędem, kosztem zapasów paliwa przeznaczonych dla manewrów na orbicie geostacjonarnej

Bibliografia

Encyclopedia Astronautica (ang.)

Chinese Great Wall Industry Corporation (ang.)