Charles Bell - Polski Serwis Naukowy

Sir Charles Bell (1774-1842)

Sir Charles Bell (ur. listopad 1774 w Edynburgu, zm. 28 kwietnia 1842 w Worcestershire) – szkocki anatom, chirurg, fizjolog oraz teolog.

Młodszy brat Johna Bella (1763-1820) chirurga i pisarza.

Życiorys

Charles Bell mieszkał i studiował w Edynburgu, gdzie został lekarzem w 1799. Niedługo po ukończeniu studiów został przyjęty do Królewskiego Kolegium Chirurgów, w którym wykonywał zabiegi operacyjne oraz nauczał anatomii. Podobnie jak brat posiadał nadzwyczajną umiejętność rysowania, która pozwoliła im w 1802 i 1804 roku wspólnie napisać i ilustrować dwa tomy podręcznika do anatomii (A System of Dissection Explaining the Anatomy of the Human Body). Książka ta okazała się wielkim sukcesem braci, jednakże wywołała zazdrość wśród miejscowych lekarzy, w wyniku czego Bell został zawieszony w pracy w Edynburskiej Izbie Chorych. Było to powodem przeprowadzki do Londynu w 1804 roku. W nowym miejscu otworzył własny oddział chirurgiczny oraz szkołę anatomii. Od 1812 do 1825 prowadził wraz z bratem zajęcia z anatomii w Great Windmill Street School of Anatomy utworzonej przez anatoma Williama Huntera.

Fizjologia (gr. φυσιολογία, od φύσις - natura + λόγος - nauka) – nauka o czynnościach życiowych organizmów. Bada ona prawa rządzące pracą narządów, komórek, tkanek

Sir - angielski tytuł honorowy, wywodzący się ze średniowiecznego angielskiego sire (fr. sieur) oznaczającego lorda. Etymologicznie słowo to wywodzi się z łacińskiego senior. W formalnej tytulaturze szlacheckiej tytułu sir (pisanego wielką literą: Sir) używa się w stosunku do rycerza lub baroneta, zawsze w połączeniu z pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie samym imieniem, nigdy z samym nazwiskiem. Zwyczajowo tytułu tego używa się tylko wobec poddanych monarchy brytyjskiego, w tym również pochodzących z innych niż Wielka Brytania państw o statusie Commonwealth realm. Tytułu tego używa się także w wojsku, dawniej przy zwracaniu się do przełożonego oficera, obecnie także używany wobec starszych podoficerów. Obecnie termin sir pełni również funkcję grzecznościową i używany jest w kontaktach służbowych, w oficjalnej korespondencji bądź w kontaktach z nieznajomymi.

Charles Bell służył także jako chirurg wojskowy. Udokumentował swój udział w bitwie pod Waterloo w postaci zbioru obrazów i opowiadań.

W 1824 roku został pierwszym profesorem anatomii i chirurgii Kolegium Chirurgicznego w Londynie. Gdy w 1829 roku Windmill Street School of Anatomy została przekształcona w King's College London, Bell został zaproszony do objęcia stanowiska profesora na katedrze fizjologii, lecz nie przyjął z tej propozycji.

Neurologia - dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami obwodowego układu nerwowego i ośrodkowego układu nerwowego. Neurologia i psychiatria są dziedzinami pokrewnymi, a niektóre choroby są domeną zarówno neurologa jak i psychiatry. Neurologia zajmuje się głównie schorzeniami, których podłożem jest proces uszkadzający układ nerwowy, a psychiatria z kolei zajmuje się głównie chorobami, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie funkcjonowania mózgu jako całości.

Mięśnie mimiczne albo wyrazowe – grupa mięśni głowy. Związane są one z ruchomością skóry i odpowiadają za mruganie, otwieranie lub przesuwanie szpary ust, ruchy policzków, współuczestniczą w wytwarzaniu dźwięków, gwizdaniu czy śpiewie. Zwykle przyczepiają się one do skóry lub błony śluzowej i kurcząc się poruszają skórę. Unerwione są przez nerw twarzowy. najbardziej znane mięśnie mimiczne to: mięsień okrężny oka, mięsień marszczący brwi, mięsień śmiechowy, mięsień policzkowy, mięsień okrężny ust i mięsień bródkowy.

Jako znany i zasłużony chirurg Bell wrócił do Szkocji, gdzie w 1836 roku został profesorem chirurgii na uniwersytecie w Edynburgu.

W 1831 roku Charles Bell został uhonorowany brytyjskim tytułem szlacheckim. Zmarł 6 lat po powrocie do Szkocji w 1842 roku.

Dorobek naukowy

The Maniac (1806)

Opisthotonus (Tetanus) (1809)

Charles Bell był bardzo płodnym odkrywcą i autorem. Opublikował szczegółową rozprawę na temat układu nerwowego w 1811 w książce pod tytułem An Idea of a New Anatomy of the Brain. Opisał w niej eksperymenty przeprowadzone na zwierzętach, dzięki którym jako pierwszy zróżnicował włókna nerwowe aferentne i eferentne. Książka ta jest często uznawana jako jedno z najważniejszych wydawnictw w historii neurologii.

William Hunter (ur. 23 maja 1718, zm. 30 marca 1783) szkocki lekarz fizjolog, chirurg, położnik, brat Johna Huntera. W 1768 został profesorem anatomii w Royal Academy of Arts. Był zwolennikiem porodu naturalnego i nie używał do tego celu narzędzi chirurgicznych.

Neuroanatomia – gałąź anatomii zajmująca się budową obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego u człowieka i zwierząt. Równocześnie, stanowi jedną z najstarszych gałęzi neurobiologii.

Był jednym z pierwszych lekarzy potrafiących połączyć wiedzę dotyczącą neuroanatomii z praktyką kliniczną. W 1821 roku opisał przebieg nerwu twarzowego oraz chorobę prowadzącą do jednostronnego porażenia mięśni mimicznych w pracy zatytułowanej: On the Nerves: Giving an Account of some Experiments on Their Structure an Functions, Which Lead to a New Arrangement of the System.

Anatomia (z gr. anatome, od ana-temnein → rozcinać) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem makroskopowej budowy i kształtu ciała żywych organizmów. Termin pochodzi od greckiego słowa anatemein - rozcinać, rozczłonkowywać - gdyż na tym właśnie polegała najstarsza metoda badania.

Nerw ruchowy – wypustka komórki nerwowej mózgowia lub rdzenia kręgowego, który przewodzi impulsy nerwowe z centralnego układu nerwowego do efektorów - mięśni poprzecznie prążkowanych, mięśni gładkich wzbudzając ich ruch.

Jego autorstwa było także wiele artystycznych, naukowych, literackich i dydaktycznych dzieł takich jak figury woskowe, szczegółowe anatomiczne i chirurgiczne ilustracje, obrazy oraz ryciny w wielu książkach.

Eponimy medyczne

Ze względu na bogaty dorobek naukowy z Charlesem Bellem jest związanych wiele eponimów medycznych. Najczęściej używane:

nerw Bella – tylna gałąź nerwu piersiowego

porażenie Bella – jednostronny idiopatyczny paraliż mięśni mimicznych spowodowany uszkodzeniem nerwu twarzowego

objaw Bella – charakterystyczny dla porażenia Bella objaw, polegający na niemożności domknięcia szpary powiekowej

skurcz Bella – mimowolne drżenie mięśni mimicznych

prawo Bella – twierdzenie, że brzuszne korzenie nerwów rdzeniowych zawierają wyłącznie włókna ruchowe, a grzbietowe wyłącznie włókna czuciowe.

Przypisy

Bell's Law, within the description of Bell's Palsy, including a brief discussion about Charles Bell, 1774-1842, page 92

Linki zewnętrzne

Sir Charles Bell w bazie Who Named It (ang.)