Charles King - polityk - Polski Serwis Naukowy

Charles Dunbar Burgess King (ur. 12 marca 1875 w Monrovii, zm. 4 września 1961 w Monrovii) – liberyjski polityk pochodzenia kreolskiego z Sierra Leone, członek Prawdziwej Partii Wigów, z ramienia której piastował stanowisko 17. prezydenta Liberii (1920–1930).

Życiorys

King studiował prawo i rozpoczął pracę zawodową w Sądzie Najwyższym Liberii, później pracował w Departamencie Stanu swojego kraju. Na przełomie wieków, za rządów prezydenta Arthura Barclaya (1904–12), został Prokuratorem Generalnym, a następnie, za Daniela Howarda (1912–20), Sekretarzem Stanu. Uczestniczył w rokowaniach pokojowych kończących I wojnę światową i był jednym z sygnatariuszy traktatu wersalskiego.

Arthur Barclay (ur. 31 lipca 1854 w Bridgetown na Barbadossie zm. 1938) — był czternastym prezydentem Liberii, pełniąc tę funkcję od 4 stycznia 1904 do 1 stycznia 1912. Wywodził się z liberyjskiej Prawdziwej Partii Wigów.

True Whig Party (ang. Prawdziwa Partia Wigów) - liberyjska partia polityczna, która w latach 1878 - 1980 sprawowała władzę w Liberii jako jedyna legalna partia. Przyjmuje się, że Liberia była pierwszym państwem z systemem monopartyjnym.

Kiedy przebywał na konferencji pokojowej, w maju 1919 roku został wybrany na prezydenta.

Prezydentura (1920–1930)

King został zaprzysiężony 1 stycznia 1920 roku. Jego dziesięcioletnia kadencja była okresem, w którym miało miejsce wiele przełomowych jak również skandalicznych wydarzeń w historii Liberii.

Negocjacje w sprawie pożyczki

Na początku lat 20. XX wieku kryzys finansowy Liberii pogłębił się do takiego stopnia, że prezydent King powołał komisję, która miała się udać do Stanów Zjednoczonych celem reorganizacji długu. Delegacja dotarła do Waszyngtonu w marcu 1921, krótko po zaprzysiężeniu prezydenta Warrena Hardinga. W owym czasie Kongres Stanów Zjednoczonych wstrzymał udzielanie wszelkich pożyczek zagranicznych oraz ich prolongat, jednakże dzięki przychylnemu stanowisku Departamentu Stanu USA podjęto negocjacje, które trwały do października 1921 i zakończyły się przyznaniem przez departament stanu kredytu w wysokości 5 milionów dolarów (około 60 milionów według współczesnej wartości dolara).

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Departament Stanu (ang. The United States Department of State) – odpowiednik ministerstwa spraw zagranicznych w innych krajach. Na czele Departamentu Stanu stoi sekretarz stanu, co odpowiada stanowisku ministra spraw zagranicznych w innych krajach.

Wkrótce potem kwestię pożyczki dla Liberii prezydent Harding poddał pod obrady Kongresu. Kongres przychylił się do prośby, jednakże odrzucił ją Senat, co wywołało obawy liberyjskiej delegacji, czy ich kraj zdoła obronić suwerenność w obliczu ekspansji kolonialnej Brytyjczyków i Francuzów.

Wiceprezydent Liberii – drugie co do ważności stanowisko polityczne w Liberii. Wybierany z tego samego mandatu co prezydent na sześcioletnią kadencję. W wypadku śmierci, rezygnacji czy depozycji prezydenta, wiceprezydent zajmuje jego stanowisko, piastując je do końca kadencji poprzednika. Wiceprezydent służy także jako marszałek senatu. Aktualnym wiceprezydentem jest Joseph Boakai, sprawujący tę funkcję od 16 stycznia 2006 roku.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Firestone Rubber Company

W 1926 amerykańska Firestone Rubber Company rozpoczęła import liberyjskiej gumy na podstawie koncesji wydanej przez gabinet Kinga w tym samym roku, przyznającej firmie 1 milion akrów ziemi na uprawę kauczukowców, surowca do produkcji gumy. Wkrótce gospodarka całego kraju popadła w całkowite uzależnienie od działań korporacji, przez co kraj bywał nazywany "Kolonią Firestone'a" (ang. Firestone Colony). Z drugiej strony dzięki działaniom Amerykanów Liberia wreszcie uzyskała upragnioną pożyczkę 5 milionów dolarów, co pozwoliło rządowi skonsolidować zadłużenie i sfinansować wiele inwestycji publicznych.

Kauczukowiec, hewea (Hevea Aubl.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wilczomleczowatych. Kauczukowiec pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Wybory prezydenckie 1927 roku

W 1927 roku King ponownie stanął do wyborów, jego przeciwnikiem był Thomas Faulkner. Według oficjalnych danych King otrzymał 600 000 głosów, co było zaskakującym wynikiem, gdyż Liberia w owym czasie posiadała jedynie 15 000 zarejestrowanych wyborców. Wynik ten został zarejestrowany w 1982 roku w Księdze rekordów Guinnessa jako najbardziej sfałszowane wybory w historii.

Sierra Leone – państwo położone w zachodniej Afryce, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Sierra Leone na północy graniczy z Gwineą (652 km), a na południowym wschodzie z Liberią.

Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

Afera niewolnicza

Po przegranych wyborach Faulkner oskarżył członków Partii Prawdziwych Wigów o zawieranie fikcyjnych umów o pracę z robotnikami i następnie sprzedawanie ich w niewolę. Liga Narodów powołała komisję pod przywództwem brytyjskiego prawnika Cuthberta Christy'ego mającą na celu zbadanie zarzutów Faulknera. Aby zmusić Liberię do umożliwienia pracy komisji, prezydent USA Herbert Hoover zawiesił stosunki dyplomatyczne z tym krajem.

Warren Gamaliel Harding (ur. 2 listopada 1865 w Blooming Grove w hrabstwie Morrow w Ohio, zm. 2 sierpnia 1923 w San Francisco) – 29. prezydent USA (1921-1923).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W 1930 roku Liga Narodów opublikowała wyniki dochodzenia pod nazwą "Raportu Christy'ego". Dochodzenie potwierdzało wiele z zarzutów Faulknera, wskazując na uwikłanie w aferę wielu wysoko postawionych członków rządu, w tym wiceprezydenta Allena Yancy'ego. Dowiedziono, że rząd korzystał z pracy przymusowych robotników przy prowadzeniu niektórych inwestycji publicznych (np. dróg w interiorze). U niektórych z plemion panowała też praktyka poddaństwa w gospodarstwie domowym, która też mogła być uznana za formę niewolnictwa.

Wybory pokazowe - rodzaj wyborów stosowany w państwach autorytarnych bądź totalitarnych dla zachowania pozorów możliwości wyboru kandydatów do parlamentu. Udział w nich jest dla obywateli obowiązkowy. Na kartach do głosowania można próżno szukać partii opozycyjnych, jednakże kilka takich istnieje. Jednak wszystkie są obok tej głównej (jak np. Komunistyczna Partia Chin w Chinach). Są to partie satelickie, które popierają partię rządzącą. Zdarza się, że na karcie do głosowania nie trzeba nic kreślić, gdyż każdy głos w wyborach będzie uznany za "prawidłowy". O "normalnych" wynikach też nie warto wspominać. Np. 8 marca 2009 roku w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej, odbyły się wybory do Najwyższego Zgromadzenia Ludowego - północnokoreańskiego parlamentu. Wszyscy kandydaci rządzącej Partii Pracy dostali 100% głosów, a frekwencja wyniosła 99,9%. Podobnie w Chinach - ostatnie wybory dały wszystkie mandaty Partii Komunistycznej i innym satelickim partiom.

Impeachment – termin pochodzący z anglojęzycznej tradycji parlamentarnej. Oznacza on procedurę formalnego oskarżenia o przestępstwa osób chronionych immunitetem i zajmujących wysokie stanowiska państwowe. Procedura impeachmentu wszczynana jest przez parlament lub inne ciała legislacyjne państwa. Impeachment nie musi być równoważny z automatycznym odsunięciem ze stanowiska oskarżanej osoby, ani z odebraniem jej immunitetu.

Według "Raportu Christy'ego":

Niewolnictwo, jako zjawisko zdefiniowane w Konwencji Antyniewolniczej, nie występowało w Liberii.

Transporty robotników do Fernando Po oraz Gabonu mogły zostać uznane za działania mające na celu zniewolenie, z powodu sposobu ich przeprowadzania.

Osoby sprawujące oficjalne stanowiska nielegalnie uczestniczyły w procederze rekrutacyjnym z użyciem Sił Pogranicznych Liberii.

Nie tylko rząd Liberii czerpał opłaty z przymusowej pracy, ale zamieszane były także firmy zewnętrzne (vide Firestone).

Ze względu na zarzuty, zarówno King, jak i wiceprezydent Yancy podali się do dymisji, chcąc uniknąć impeachmentu oraz procesu.

Traktat wersalski (Pokój Paryski) – główny układ pokojowy kończący pierwszą wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy i państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Został ratyfikowany 10 stycznia 1920 roku i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny.

Księga rekordów Guinnessa (ang. Guinness Book of Records) – informator wydawany corocznie przez firmę Guinness, zawierający udokumentowane rekordy świata, zarówno naturalne, jak i osiągnięte przez ludzi.

Po rezygnacji

King zrezygnował z działalności politycznej i zajął się uprawą kauczukowców na prywatnej plantacji. W latach 40. XX wieku, za czasów prezydentury Williama Tubmana, odzyskał dobre imię i był szanowanym mężem stanu, zajmującym wiele funkcji publicznych. W 1947 został liberyjskim ministrem pełnomocnym w Waszyngtonie, a później pierwszym przedstawicielem Liberii w Organizacji Narodów Zjednoczonych. W 1952 roku definitywnie wycofał się z polityki. Był aktywnym członkiem Kościoła episkopalnego oraz masonem. Zmarł 4 września 1961 roku.

Senat Stanów Zjednoczonych (ang. United States Senate) – ciało ustawodawcze, izba wyższa amerykańskiego Kongresu – dwuizbowego parlamentu federalnego. Senatorowie wybierani są na 6-letnią kadencję. Co 2 lata następuje wymiana 1/3 składu.

William Vacanarat Shadrach Tubman (ur. 29 listopada 1895 w Harper, zm. 23 lipca 1971 w Londynie) był prezydentem Liberii od 3 stycznia 1944 do śmierci 23 lipca 1971. Należał do Prawdziwej Partii Wigów.

Przypisy

↑ President Charles D. B. King 1920–1930 (ang.). liberiapastandpresent.org. [dostęp 31.10.2010].
Obliczenie przy pomocy strony Purchasing Power of Money in the United States from 1774 to 2009 (ang.). www.measuringworth.com. [dostęp 2010-10-22].
Był to już drugi wniosek Liberii w tej sprawie. Z identyczną prośbą rząd Liberii występował do gabinetu prezydenta Woodrowa Wilsona podczas I wojny światowej.
↑ Księga Rekordów Guinnessa 1982. 1981. ISBN 0806902256.
↑ Charles D. B. King President 1920–1930 (ang.). liberiapastandpresent.org. [dostęp 31.10.2010].

Źródła

President Charles D. B. King 1920–1930 (ang.). liberiapastandpresent.org. [dostęp 31.10.2010].