Charles Münch - Polski Serwis Naukowy

Charles Münch (także Charles Munch) (ur. 26 września 1891 w Strasburgu; zm. 6 listopada 1968 w Richmond, Wirginia) – dyrygent francuski pochodzenia niemieckiego.

Charles Münch urodził się jako syn alzackiego organisty i dyrygenta chóru Ernsta Müncha.

Studiował grę na skrzypcach w Konserwatorium w Strasburgu i w Paryżu u Luciena Capeta.

Na początku I wojny światowej został wcielony do armii niemieckiej w stopniu sierżanta artylerii. Doznał zatrucia gazem bojowym pod Péronne i był ranny w bitwie pod Verdun. Po wojnie wrócił do Alzacji i został obywatelem Francji.

Orkiestra Gewandhaus w Lipsku, niem. Gewandhausorchester Leipzig – niemiecka orkiestra symfoniczna z Lipska. Nazwa pochodzi od zabytkowych sukiennic (niem. Gewandhaus), w których orkiestra występowała od 1781. Odbywały się tam pierwsze stałe koncerty w Niemczech. Na organach umieszczono motto orkiestry: „res severa verum gaudium” (powaga jest prawdziwą radością). Jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku podczas koncertów mężczyźni i kobiety siedzieli osobno, podobnie jak w kościele.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Po studiach w Berlinie u Carla Flescha rozpoczął karierę skrzypka-solisty. Został profesorem Konserwatorium w Strasburgu (1919), potem w Konserwatorium w Lipsku. Od roku 1923 był koncertmistrzem orkiestry Gewandhaus.

Jako dyrygent zadebiutował w listopadzie 1932 w Paryżu.

Małżeństwo (1933) z wnuczką założyciela koncernu Nestlé zapewniło mu sfinansowanie dalszej kariery. W latach 1933-1940 doskonalił sztukę dyrygentury u Alfreda Szendreia w Paryżu. W latach 1935-1938 był dyrygentem założonej przez Alfreda Cortot orkiestry paryskiego Towarzystwa Filharmonicznego. 1938 został dyrektorem Towarzystwa Koncertowego Konserwatorium Paryskiego. Zachował to stanowisko podczas niemieckiej okupacji Francji. Nie stał się jednak kolaborantem i wspierał francuski Ruch Oporu, za co został odznaczony Legią Honorową V klasy (1945). W 1952 został Komandorem tego orderu.

Boston Symphony Orchestra (Boston Symphony, BSO) – orkiestra symfoniczna z siedzibą w Bostonie, Massachusetts, USA. Zalicza się do Wielkiej Piątki orkiestr USA.

Alfred Denis Cortot (ur. 26 września 1877 w Nyon – zm. 15 czerwca 1962 w Lozannie) – francusko-szwajcarski pianista i dyrygent, jeden z największych wirtuozów gry fortepianowej w pierwszej połowie XX wieku.

W grudniu 1946 po raz pierwszy dyrygował Boston Symphony Orchestra. 1949 został dyrektorem muzycznym tego zespołu. W roku 1952 odbył pierwsze tournée po Europie, 1956 drugie tournée po Europie i Związku Radzieckim. 1962 zrezygnował z kierowania orkiestrą, przekazał kierownictwo Erichowi Leinsdorfowi a sam występował już tylko na prawach gościa. 1967 uczestniczył w tworzeniu Orchestre de Paris.

Arthur Honegger (ur. 10 marca 1892 w Hawrze, zm. 27 listopada 1955 w Paryżu) – szwajcarski kompozytor muzyki poważnej i filmowej, działający we Francji.

Münch zapisał się w historii muzyki jako propagator nowej muzyki francuskiej, dyrygował prawykonaniami dzieł Alberta Roussela, Dariusa Milhaud i Artura Honeggera.

Pozostawił tom wspomnień autobiograficznych Je suis chef d'orchestre (1954).

Bibliografia

G. Honegger: Un chef d'orchestre dans le siècle. Paris l987

Ph. Olivier: Ch. Munch. Une biographie par le disque. Paris 1987

Internet

Biografia i 9 portretów Charlesa Müncha