Chata wuja Toma - Polski Serwis Naukowy

Zobacz w Wikiźródłach [[s:en:Uncle_Tom's_Cabin|Chata wuja Toma (ang.)]]

Chata wuja Toma (tytuł angielskiego oryginału: Uncle Tom's Cabin) − powieść amerykańskiej pisarki Harriet Beecher Stowe, napisana i opublikowana w 1851 roku.

Powieść porusza temat murzyńskich niewolników żyjących na południu USA. Impulsem do jej napisania było uchwalenie w 1850 roku przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawy przeciwko ukrywaniu zbiegłych czarnych niewolników. Książka, ukazująca przemoc i bezwzględność z jaką traktowano Murzynów, stała się ważnym ideowym argumentem liberalnej Północy w walce o zniesienie niewolnictwa.

Irena Tuwim-Stawińska (ur. 22 sierpnia 1900 w Łodzi, zm. 7 grudnia 1987 w Warszawie) – polska autorka i tłumaczka literatury dla dzieci i młodzieży, poetka.

Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych zostało zapoczątkowane na kontynencie północnoamerykańskim w początkach XVII wieku, istniało we wszystkich koloniach angielskich aż do amerykańskiej wojny o niepodległość.

Wydana była najpierw w periodyku National Era jako Uncle Tom's Cabin; or, Life Among the Lowly w 40 odcinkach, ukazujących się co tydzień (począwszy od 5 czerwca 1851 roku), później w wydaniu książkowym (ukazało się ono 20 marca 1852 roku). Należy do najbardziej znanych dzieł literatury amerykańskiej. W XIX wieku liczbą sprzedanych egzemplarzy ustępowała jedynie Biblii, w ciągu roku od publikacji sprzedano 300 tysięcy egzemplarzy książki w samych tylko Stanach Zjednoczonych.

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

Termin literatura amerykańska odnosi się do ogółu dzieł literackich stworzonych na terenach byłych kolonii brytyjskich obecnie należących do Stanów Zjednoczonych oraz (po 1776 roku) do literatury tworzonej w Stanach Zjednoczonych.

Została przetłumaczona na wiele języków, w tym na język polski (fragmenty począwszy od 1853 roku). Pierwszy pełny przekład F. Dydackiego ukazał się we Lwowie w 1853 roku; drugi W. Przybylskiego i I. Iwickiego w Wilnie w 1860. Kolejne przekłady wydane zostały w (1865) (Warszawa) i w 1901. Przekład autorstwa Ireny Tuwim i Juliana Stawińskiego ukazał się drukiem w 1954. Na podstawie oryginału, Stanisław Stampf'l napisał adaptację, która ukazała się w 1980.

Henryka Elżbieta Stowe (ang.: Harriet Elisabeth Stowe), z domu Beecher (ur. 14 czerwca 1811 - zm. 1 lipca 1896), amerykańska pisarka i działaczka społeczna, znana głównie z napisania sentymentalnej powieści Chata wuja Toma, opisującej murzyńskich niewolników zamieszkujących amerykańskie Południe. Pisała także powieści historyczne oraz powieści obyczajowe, których akcja toczy się zwykle w Nowej Anglii. Brała udział w akcji ukrywania zbiegłych niewolników i przerzucania ich na Północ, walczyła również o prawa wyborcze dla kobiet.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Filmy

Książka była wielokrotnie ekranizowana, m.in. w roku 1965 (koprodukcja) i 1987 (USA).

Zobacz też

Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych

Onkel Toms Hütte – stacja berlińskiego metra nosząca nazwę książki

Linki zewnętrzne

Książka do pobrania (ang.)

Książka do pobrania

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Chata wuja Toma

Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.