Widok w kierunku głównego pomnika chatyńskiego.

Chatyń – symboliczne groby spalonych wsi na Białorusi, których mieszkańcy zostali zamordowani w podobny sposób jak w Chatyniu

Chatyń (biał. i ros. Хатынь) – uroczysko w rejonie łohojskim, obwodu mińskiego Białorusi.

Dawniej w tym miejscu położona była wieś, która została spalona wraz z mieszkańcami 22 marca 1943 roku przez oddział niemiecki pod przywództwem SS-Brigadeführera Oskara Dirlewangera oraz Batalion Policyjny nr 118, złożony z nazistowskich kolaborantów, członków OUN i żołnierzy radzieckich, którzy po wzięciu do niewoli przez Niemców przeszli na ich stronę. Naczelnikiem sztabu 118-go Batalionu był wówczas były porucznik Armii Czerwonej Grigorij Wasiura, skazany w ZSRR na karę śmierci.

Wybór Chatynia przez władze sowieckie, spośród wielu podobnie zniszczonych miejscowości Białorusi, był spowodowany przez podobieństwo nazwy "Chatyń" do "Katyń" (w angielskiej transkrypcji z cyrylicy nazwy te różnią się jedną literą: "Khatyn" i "Katyn") i miał służyć dezinformacji na temat zbrodni katyńskiej – do chwili obecnej we wszystkich rosyjskich podręcznikach historii jest wspominana zbrodnia w Chatyniu, była ona nagłaśniana również na arenie międzynarodowej (np. poprzez zapraszanie na rocznicowe obchody delegacji zagranicznych i głów państw, m.in. Richarda Nixona).

Przebieg wydarzeń

Rankiem 22 marca oddział SS-Sonderregiment Dirlewanger i kolaboranci wkroczyli do wioski. Mieszkańcy nie wiedzieli o tym, że tego samego dnia w napadzie na niemiecką kolumnę samochodową w odległości 6 km od Chatynia został zabity kapitan Schutzpolizei Hans Woellke. Naziści postanowili wziąć odwet na ludności cywilnej, przekonani, że wieśniacy pomagali partyzantom. Wszyscy mieszkańcy, łącznie z osobami starszymi i dziećmi, zostali zaprowadzeni do stodoły; ci, którzy próbowali uciec, zostali natychmiast zastrzeleni. Napastnicy zaryglowali stodołę, obłożyli ją słomą, oblali benzyną i podpalili. W ten okrutny sposób śmierć poniosło 149 osób, w tym 75 dzieci poniżej 16 roku życia.