Chełm - Gdańsk - Polski Serwis Naukowy

Chełm, ul. Biegańskiego

Chełm (hist. Nowa Górka, Novogortcze, Wysoka Górka, niem. Stolzenberg) – dzielnica Gdańska znajdująca się historycznie na miejscu Starej Wsi, do 2010 wchodząca w skład dzielnicy Chełm i Gdańsk Południe.

Położenie administracyjne

Chełm, deptak

Chełm bezpośrednio sąsiaduje z dzielnicami: Wzgórze Mickiewicza, Siedlce, Orunia-Św. Wojciech-Lipce, Ujeścisko-Łostowice.

Organizatorem oraz zleceniodawcą przewozów autobusowych w Gdańsku jest Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku. Sieć gdański autobusów składa się z:
Cmentarz żydowski w Gdańsku na tzw. Żydowskiej Górce (obecnie Chełm) został założony w paśmie wzgórz morenowych najpóźniej w I połowie XVI wieku . Pierwsza historyczna wzmianka o nim pochodzi z 1694. Jest to najstarsza i największa żydowska nekropolia na Pomorzu. Na powierzchni 2,3 hektara zachowało się około 240 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1841. Nagrobki wykonane są z piaskowca. Posiadają typowe zdobienia i inskrypcje w języku hebrajskim oraz niemieckim.

Chełm nieformalnie dzieli się na Stary Chełm - osiedle robotnicze wybudowane w latach 30. i 40. XX wieku i na Nowy Chełm, czyli pozostałe rejony dzielnicy będące przykładem wielkiego zespołu mieszkaniowego.

W skład dzielnicy Chełm wchodzą także osiedla: Orunia Górna, Cztery Pory Roku, Kolorowe, Moje Marzenie, Maćkowy.

Sąsiednie podjednostki

od północy: Dolina, Biskupia Górka

od wschodu: Zaroślak, Stare Szkoty

od zachodu: Ujeścisko

od południa: Oruńskie Przedmieście

Położenie geograficzne

Chełm, dolina

Chełm jest położony na Górnym Tarasie. W całości znajduje się na wzgórzach. Jego długość południkowa w najszerszym miejscu to 1,5 km. Szerokość równoleżnikowa w najszerszym miejscu to 2,5 km.

Orunia-Św. Wojciech-Lipce - dzielnica Gdańska położona na południe od centrum, granicząca z gminą Pruszcz Gdański. Graniczy od zachodu z dzielnicą Chełm i Gdańsk Południe i od wschodu z Olszynką, od północy ze Śródmieściem. Najczęściej, w języku potocznym, w określeniu nazwy tej dzielnicy używany jest sam człon Orunia.
Stare Szkoty (dawniej: Szotland Stary, kaszb. Stôri Szotland, niem. Altschottland) – część gdańskiej dzielnicy Chełm i Gdańsk Południe, historycznie kojarzony z Orunią.

Na północnym zachodzie znajduje się Wzgórze Mickiewicza. Na północy teren obniża się w ku Siedlcom. Na północny wschodzie zaś teren łączy się z Biskupią Górką. Od wschodu na Starych Szkotach znajduje się obniżenie ku Kanałowi Raduni. Od południa znajduje się znaczne obniżenie terenu tworzące jar Oruńskiego Przedmieścia. Od zachodu teren zachowuje mniej więcej swoją wysokość.

Kanał Raduni – sztuczny przekop Raduni o długości 13,5 km. Ma on początek w Starej Raduni w Pruszczu Gdańskim a uchodzi do Motławy. Płynie przez Gdańsk i Pruszcz Gdański.
Siedlce (dawniej Szydlice, Alurium Schedelicz, Vlys Schedelicz, kaszb. Szëdlëce, niem. Schidlitz, Siedlece) − dzielnica mieszkaniowa Gdańska położona na zachód od Śródmieścia, wzdłuż drogi w kierunku Kartuz (ul. Kartuska).

Znajdują się tu, przy ulicy Cmentarnej, dwa cmentarze: komunalny (należący niegdyś do kościoła ewangelickiego pw. Zbawiciela (Salwatora) przy Zaroślaku oraz żydowski, odrestaurowany w 2008.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Pętla (pętlica) – element infrastruktury służący do zmiany kierunku ruchu pojazdu w postaci odcinka trasy (toru, jezdni) zakrzywionego w planie o 180°.

Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności na przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jak o działalność przemysłową produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.

Tramwaje w Gdańsku – system komunikacji tramwajowej działający w Gdańsku i prowadzony przez Zakład Komunikacji Miejskiej, na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.

Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiatką przeszłości), posiadajacy wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszytskim naukom.

Trasa W-Z (Aleja Armii Krajowej) – jedna z najważniejszych arterii komunikacyjnych Gdańska, biegnąca w ciągu DK7. Docelowo ma połączyć centrum Gdańska z obwodnicą trójmiejską (S6) dwujezdniową drogą o w większości bezkolizyjnym głównym korytarzu. Obecnie trasa rozpoczyna się w centrum Gdańska, a kończy na osiedlu Jasień oraz nie posiada wszystkich planowanych wiaduktów niezbędnych do uzyskania bezkolizyjności.