Flaga ALW z gwiazdą i znakami "ba yi" (八一), czyli 1 sierpnia

Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW, ALW, skrót ang. PLA) – chińskie siły zbrojne obejmujące piechotę, marynarkę, lotnictwo, a także broń jądrową oraz siły kosmiczne. ChAL-W są największymi liczebnie siłami zbrojnymi na świecie, pod bronią ma 2,25 mln. żołnierzy, a łącznie z formacjami paramilitarnymi – 3,25 mln. W razie zagrożenia jest w stanie zmobilizować ponad 7 mln ludzi. Ponadto dysponuje 216 mln. rezerwistów. Liczba ludzi zdatnych do służby wojskowej w Chinach w wieku 18-49 lat wynosi ok. 343 mln. Budżet Chińskiej armii wynosi 78 miliardów dolarów, stanowi 1,5% PKB podczas gdy budżet amerykańskiej armii stanowi 4,4% PKB.

W przeciwieństwie do sił zbrojnych m.in. na Zachodzie, chińska armia nie podlega kontroli rządu, lecz partii komunistycznej. Przy tym relacje między partią a armią są złożone i wielostronne. Jak twierdzi Jason Kelly triadę rządzącą obecnie Chinami tworzą armia, partia i rząd. Wojskowi w teorii podlegają władzom cywilnym, ale wchodzą w skład Komitetu Centralnego KPCh i Politbiura. Poparcie armii decyduje w rozgrywce między poszczególnymi frakcjami w partii.

Historia

Armia została utworzona w 1 sierpnia 1927 roku jako Armia Czerwona (红军), zbrojne ramię Komunistycznej Partii Chin. Obecną nazwę przyjęła w czerwcu 1946 roku. W 1949 r. po pokonaniu w wojnie domowej armii Kuomintangu, stała się jedynym chińskim wojskiem na kontynencie.

Kampanie Chińskiej Armii Czerwonej i Armii Ludowo–Wyzwoleńczej

Siły strategiczne

Żołnierze armii chińskiej w szyku paradnym

Ogólna liczba chińskich zasobów broni jądrowej nie jest znana. Chiny utrzymują te dane w ścisłej tajemnicy. W 2005 r. wg różnych źródeł ChRL miała posiadać od 80 do 2000 głowic różnego typu. W 2004 r. władze ChRL poinformowały o redukcji swoich zasobów broni nuklearnej. Przedstawiciele władz utrzymują również, że spośród wszystkich mocarstw nuklearnych ChRL posiada najmniejszy arsenał. Sugerowałoby to, że ChRL posiada mniej niż 200 głowic. Kilka pozarządowych organizacji analitycznych głównie ze Stanów Zjednoczonych i Japonii szacuje chiński arsenał na ok. 400 głowic. Wywiad Stanów Zjednoczonych ocenia że ChRL posiada nie więcej niż 200 głowic. W ciągu ostatnich 20 lat ChRL poczyniła znaczny postęp w dziedzinie miniaturyzacji i technologii informatycznej oraz zakupiły przynajmniej 20 nowoczesnych rosyjskich rakiet ss-100 i izraelskich systemów kontroli, co podniosło poziom technologiczny chińskiego arsenału do poziomu mogącego stanowić poważne zagrożenie dla każdego potencjalnego przeciwnika, również Stanów Zjednoczonych. ChRL prowadzi również intensywne prace nad modernizacją swoich sił strategicznych. W tej chwili posiada 4 pułki bombowców strategicznych różnego typu oraz ok. 5 dużych atomowych jednostek podwodnych (klasa 092 Xia i 094 Yin) mogących dokonać ataku za pomocą pocisków balistycznych.

ChRL nie przyznaje się do posiadania broni chemicznej i biologicznej. ChRL podpisała 13 stycznia 1993 Konwencję o broni chemicznej zobowiązując się do nie produkowania i nie rozprzestrzeniania tego rodzaju broni. Jeżeli chodzi natomiast o broń biologiczną ChRL jest również sygnatariuszem międzynarodowej konwencji jednak źródła rosyjskie donoszą o wypadkach jakie miały miejsce w północnych Chinach w latach 80 XX w., które mogły mieć związek z produkcją lub testowaniem broni biologicznej. CIA podejrzewa ChRL o posiadanie niewielkiego arsenału obu wyżej wymienionych rodzajów broni.