|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Polska w europejskim rankingu ekoinnowacyjności znajduje się na czwartym miejscu od końca. Oznacza to, że polskie firmy, ale również instytucje badawcze mają wielki potencjał dla zdroworozsądkowych i materiałooszczędnych strategii biznesowych - uważa Michał Mi... Jeśli ktoś rozważał wakacje w pobliżu wulkanu, powinien może ponownie przemyśleć swoje plany. Wbrew powszechnemu przekonaniu wulkany nie pozostają w uśpieniu przez wiele stuleci. W ramach współfinansowanych ze środków UE badań francuscy i amerykańscy naukowcy wykazali, że erupcja wul... Naukowcy europejscy odkryli, że ozon wpływa na rolę oceanu jako biotopu pochłaniającego dwutlenek węgla, czyli zbiornika, który absorbuje i przechowuje dwutlenek węgla pochodzący z innego etapu obiegu węgla. Czterema takimi pochłaniaczami są atmosfera, biosfera ziemska, oc... Prof. Józef Szykulski z Zakładu Archeologii Epoki Kamienia Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego wygłosi 18 stycznia prelekcję "Jaskinie i mumie. Badania archeologiczne w Peru", na temat kierowanego przez siebie projekt... Dziki łosoś wędzony, półgęski wędzone, okrasy, tradycyjne powidła i nalewki zachwalał we wtorek specjalny numer pisma historycznego "Mówią wieki". Periodyk, przygotowany przy współpracy Muzeum Historii Polski, poświęcony jest kuchni XIX w.Redaktor naczelny "Mów...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
ChimúCzy wiesz że...? Fryz – środkowy, poziomy człon belkowania z reguły leżący między architrawem i gzymsem. Bardzo często zdobiony płaskorzeźbami, był jednym z najbardziej ozdobnych elementów antycznych świątyń. Przed dotarciem Krzysztofa Kolumba do Ameryki i podbojem tego kontynentu dokonanym przez hiszpańskich konkwistadorów była to ziemia zamieszkana przez autochtoniczne ludy, które wytworzyły własne cywilizacje. Najstarsze ślady pobytu człowieka na terenach Ameryki odnaleziono w Tepexpan i Tlapacoya w Meksyku oraz w jaskini Pikimachay koło Ayacucho. Są to ślady datowane na 20 tysięcy lat p.n.e. Zazwyczaj przyjmuje się, że pierwsi ludzie na tereny Ameryki przybyli z Azji, przez Cieśninę Beringa, około 25-30 tysięcy lat temu. Rozwój różnych kultur tego obszaru uważa się za niezależny od rozwoju kultur Eurazji. Jednak nasza wiedza o początkach i źródłach rozwoju nadal jest niewielka. Pewnym jest, że zapoczątkowała ją chwila przejścia z koczowniczego trybu życia na osiadły, podjęcie uprawy kukurydzy oraz ziemniaka (Peru). Najstarsze cywilizacje obszaru Ameryki związane są z rytmem uprawy kukurydzy. Kalendarz świąt, odprawianych rytuałów, składania ofiar opiekuńczym bogom, podporządkowane były różnym etapom wzrostu tej rośliny. Mity interpretowały rzeczywistość, wyjaśniały zdarzenia towarzyszące życiu człowieka. Sztuka obrazująca mity miała za zadanie stworzyć wyobrażenie bogów, potrzebne przedmioty kultu. Jej twórcami byli przedstawiciele stanu kapłańskiego. Dzieła tworzone były w izolacji, przy zachowaniu niezbędnych rytuałów. Tkwiła w nich magiczna siła symbolu, wyrażona przez kolor, użyty materiał (np. jadeit był kamieniem przynoszącym szczęście, z niego wykonywano symboliczne serce posągów; kolor czerwony należał do boga deszczu Tlaloca a czarny do Tezcatlipoki, użycie czarnego i czerwonego razem znaczyło wiedzę). Cegła suszona (określana często w rozmaitych językach w tym w angielskim i w polskim terminem adobe, pochodzącym z języka hiszpańskiego) – podstawowy, obok drewna i kamienia, materiał budowlany używany w rejonach świata o gorącym klimacie. Cegła ta jest suszona na słońcu, ale nie jest dodatkowo wypalana. Państwo Chimú powstało w IX-XI w. na terenach znajdujących się wcześniej pod wpływem kultury Mochica. Niezależność zachowało do 1470 r., czyli do podboju dokonanego przez Inków. Obszar zajmowany przez Chimú to teren leżący nad brzegiem Oceanu Spokojnego od Tumbez aż do Limy. Stolicą Chimú było miasto Chan Chan leżące w pobliżu dzisiejszego Trujillo. Pozostałości Chan Chan zajmują obszar ok. 28,0 km, zatem było to ogromne założenie urbanistyczne, największe w prekolumbijskiej Ameryce. Centrum Chan Chan zbudowane zostało z dziesięciu niezależnych jednostek otoczonych własnymi, podwójnymi murami z cegieł adobe. Każda jednostka to obszar najczęściej w kształcie prostokąta o wymiarach 390 x 195 m. Wewnątrz znajdowała się część reprezentacyjna, kilka mniejszych domów, zbiornik wody zasilany niezależnym kanałem, cmentarz i świątynia na kilkupoziomowej platformie. Odkrycie kultury Mochica zostało dokonane przez Maxa Uhle w 1899 r. nad brzegami rzeki Moche i Chima, w okolicy miasta Trujillo. Odkrycia datowane są na okres I w. p.n.e. - VIII w. Prowadzone wykopaliska odsłoniły dwie piramidy schodkowe postawione na platformach z suszonych cegieł adobe. Są to Sanktuarium Słońca i Sanktuarium Księżyca. Piramida Słońca postawiona została na platformie o wysokości 18,0 m i wymiarach podstawy 342,0 x 159,0 m. Wysokość samej piramidy wynosi 45,0 m. Na najwyższej platformie piramidy najprawdopodobniej stała drewniana świątynia. Piramida Księżyca jest mniejsza, jej wysokość wynosi 21,0 m, a podstawa ma rozmiary 80,0 x 60,0 m. W niej zachowały się fragmenty fryzu przedstawiające przedmioty codziennego użytku atakujące ludzi. (Wątek zagłady człowieka z drewna, który zapomniał o stwórcy, znany jest w mitologii Majów i Inków. Jest to historia, w której przedmioty, takie jak: misy, garnki, żarna itp., podpuszczone przez bogów, powstają przeciwko człowiekowi. Wraz z tym buntem następują liczne trzęsienia ziemi, burze i powodzie. Stary świat ulega zagładzie, a z powstałego chaosu bogowie tworzą nowy świat z doskonalszym człowiekiem). W pobliżu piramid znaleziono miejsca zbiorowych i indywidualnych pochówków. Z kulturą Mochica związany jest też system kanałów nawadniających, akweduktów prowadzących wodę z rzek na tereny pustynne. Te przedsięwzięcia inżynieryjne dały podstawę do wysokiego rozwoju kultury i osiągnięcia dobrobytu materialnego. Świadczą o doskonałej organizacji opartej o podział na klasy panujących kapłanów i rolników.
Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m. Budynki zlokalizowane były z trzech stron dziedzińca. Do środka wiodło jedno wąskie wejście w murze. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne ozdobione były motywami wyciskanymi przy pomocy drewnianych form w mokrej glinie. Powtarzalne motywy stanowiły poziomy lub ułożony schodkowo fryz. Dekoracja ta kojarzy się z tkaniną. Motywy o zoomorficznej symbolice wyróżniały poszczególne zespoły mieszkalne. Stąd przypuszczenie o ich związku z zamieszkującymi jednostki rodami. Pomiędzy murami otaczającymi poszczególne jednostki poprowadzono ulice. W mieście znajdował się pałac (Tschudi) oraz tzw. sala zgromadzeń. Poza centrum odnaleziono ślady akweduktów, świątyń, ulic. Szeroka na 24,0 m droga prowadziła z stolicy do innych ośrodków państwa. Państwo Inków, Królestwo Inków, Imperium Inków (kecz. Tahuantinsuyu, Imperium Czterech Części, Zjednoczone Cztery Części – patrz mapa podziału administracyjnego) – historyczne państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, w okresie swego największego rozkwitu obejmujące tereny dzisiejszego Peru, Ekwadoru oraz częściowo Boliwii, Chile, Kolumbii i Argentyny.
Kultury andyjskie – to wspólna nazwa dla dawnych kultur indiańskich, rozwijącących się niegdyś na terenach obejmujących niziny pomiędzy Andami a brzegiem Oceanu Spokojnego. Zobacz teżPowyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |