Chrześcijański fundamentalizm - Polski Serwis Naukowy

Chrześcijański fundamentalizm – konserwatywny kierunek w teologii protestanckiej, który powstał jako reakcja na pojawienie się teologii liberalnej. George M. Marsden – historyk Kościoła amerykańskiego i badacz ewangelikalizmu – określił go jako „walczący z modernizmem nurt protestantyzmu”. Chrześcijańskich fundamentalistów określa on jako protestantów, którzy na początku XX wieku „odważnie sprzeciwili się zarówno teologicznemu modernizmowi, jak i zmianom społecznym, do jakich prowadził”.

Chrześcijański rekonstrukcjonizm – fundamentalistyczny ruch protestancki, aktywny głównie w USA, zakładający prymat zasad wiary w dziedzinie prawa i polityki, wzywający do wprowadzanie do zasad prawnych moralności opartej na Biblii, a do nauczania – treści niesprzecznych z literalnym odczytaniem Biblii. Jest on głównym motorem działań tzw. Chrześcijańskiej Prawicy.
Nowy porządek świata (łac. Novus Ordo Mundi, ang. New World Order, skrótowo: NPŚ, NWO (z ang.)) – istotna zmiana w międzynarodowej polityce polegająca na przemianach, jakie miało wprowadzić wdrożenie czternastu punktów Wilsona, utworzenie Ligi Narodów czy ONZ, a także w stosunku do układu sił politycznych na świecie, który ukształtował się w latach 50. XX wieku.

Chrześcijański fundamentalizm był pierwszą historyczną reakcją na post-oświeceniową teologię liberalną stworzoną przez Friedricha Schleiermachera. Pojawił się wśród brytyjskich i amerykańskich ewangelikalnych chrześcijan w odpowiedzi na modernistyczną i liberalną teologię przyjmowaną przez niektóre kościoły, a podważającą tak fundamentalne dla protestantów zasady wiary, jak bezbłędność Biblii, sola scriptura, dziewicze narodzenie Jezusa Chrystusa, Jego ekspiację zastępczą, cielesne zmartwychwstanie i rychłe powtórne przyjście. Stworzona przez Karla Bartha neoortodoksja była z kolei drugą liczącą się odpowiedzią na liberalizm teologiczny. O ile jednak fundamentalizm przyjął się głównie w nurtach protestantyzmu wywodzących się z tradycji anglo-amerykańskiej, neoortodoksja zadomowiła się głównie w historycznych kościołach europejskich. Oba nurty stanowią dwie silne gałęzie teologiczne współczesnego protestantyzmu.

Komunizm (. Komunizm oparty był na idei walki klas, mającej doprowadzić do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej poprzez stworzenie społeczeństwa pozbawionego wewnętrznych podziałów ekonomicznych (bezklasowego) i etnicznych (bezpaństwowego), w którym wszystkie środki produkcji znajdą się w posiadaniu wspólnot. Ważnymi elementami ideologii komunizmu było promowanie internacjonalizmu i ateizmu, ponieważ komuniści uważali, że wszyscy ludzie są równi bez względu na narodowość, rasę czy religię, a podziały te uważają za szkodliwe i prowadzące do konfliktów.
Małżeństwo — związek między osobami będący instytucją społeczną i zazwyczaj wiążący osoby emocjonalnie, ekonomicznie i prawnie. Małżeństwo stanowi najczęściej podstawę rodziny.

W sprawach społecznych, chrześcijańscy fundamentaliści sprzeciwiają się aborcji i propagandzie homoseksualnej, szczególną uwagę przywiązują do ochrony życia rodzinnego, edukacji, odpowiedzialności społecznej, przestrzegania i ochrony praw człowieka w tym prawa do własności, wolności słowa, myśli i wyznania, a także prawa do rzetelnego procesu sądowego. Wielu fundamentalistów, podobnie jak niemal wszyscy działacze reformacji w XVI wieku, utożsamia urząd papieski z biblijnym antychrystem.

Fundamentalizm biblijny – prąd myślowy obecny głównie w dzisiejszym ewangelikalizmie, akcentujący absolutną nieomylność i bezbłędność Biblii, jej wartość jako rzetelnego źródła historycznego oraz zbioru niepodważalnych proroctw dotyczących przyszłości. Fundamentaliści biblijni nie uznają między innymi teorii ewolucji (patrz: kreacjonizm) oraz tzw. wyższej krytyki biblijnej.
Propaganda homoseksualna (lub też homopropaganda, promocja homoseksualizmu, propagowanie homoseksualizmu) – pejoratywne określenie, używane przez niektóre środowiska prawicowe, nacjonalistyczne oraz niektórych hierarchów Kościoła katolickiego i konserwatywnych protestantów, mające wiele znaczeń związanych z różnymi aspektami homoseksualizmu. Propagandą homoseksualną - według stosujących to określenie - nazywane są działania promujące postawy tolerancji wobec osób homoseksualnych np. poprzez organizowanie Marszów Tolerancji czy też akcji Niech nas zobaczą. Propagandą homoseksualną bywa również nazywanie działań zmierzających do przyznania parom jednopłciowym podobnych lub tych samych praw, jakie posiadają pary różnopłciowe, podkreślanie istnienia prawnej dyskryminacji ludzi o orientacji homoseksualnej czy też pokazywanie w mediach takich związków; osoby stosujące to określenie widzą w takich działaniach elementy propagandy. Niektórzy używający tego określenia uważają, iż celem propagandy homoseksualnej jest przekonywanie do bycia osobą homoseksualną.

Etymologia

Obszary Stanów Zjednoczonych, w których większość ludzi to fundamentalistyczni chrześcijanie (tzw. Pas Biblijny)

Termin „fundamentalizm” nie odnosi się do popularnego znaczenia tego słowa. Nazwa wywodzi się od serii publikacji, jakie wydał Instytut Biblijny w Los Angeles w celu obrony tego, co fundamentaliści uznali za historyczny, ortodoksyjny wykład wiary protestanckiej, obejmującej wiarę w Trójcę Świętą, werbalne natchnienie Biblii, realność dziewiczego narodzenia Chrystusa, historyczność jego cudów, zmartwychwstania i powtórnego przyjścia, czemu przeczyła teologia liberalna. Tytuł tej serii wydawnictw – „Fundamenty. Świadectwo prawdy” – odnoszący się do obrony podstawowych fundamentów chrześcijańskiej wiary, zaważył na przyjęciu przez zwolenników tego nurtu teologicznego terminu „fundamentalistów”, jako obrońców fundamentów wiary.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Mojżesz (łac. Moyses, hebr. מֹשֶׁה Mosze, arab. موسى, Musa) – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej. Żył prawdopodobnie w XIII-XII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed, brat Aarona i Miriam.

Roger E. Olson – historyk Kościoła – w swojej pracy z dziedziny historii teologii tak odnosi się do omawianego zagadnienia:

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangeliczne, chrześcijaństwo ewangelikalne – jest jednym z dwóch wielkich nurtów protestantyzmu (obecnie największym, obok ewangelicyzmu), charakteryzującym się specyficzną pobożnością (duchowością) i określonymi poglądami teologicznymi (oprócz pięciu zasad protestantyzmu przyjmuje także tzw. siedem punktów teologii ewangelikalnej). W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które przyjmują się wśród części protestantów ewangelickich. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem. Wspólnoty ewangelikalne łączy wiara w osobistą relację z Jezusem Chrystusem, podkreślenie ostatecznego autorytetu Pisma Świętego w sprawach wiary i życia, również przede wszystkim szczególny typ duchowości, podkreślający konieczność świadomego osobistego nawrócenia (nowe narodzenie) do zbawienia człowieka. Ewangelikaliści uznają bezbłędność Biblii, którą nierzadko interpretują dosłownie. Ewangelikalizm jest zazwyczaj utożsamiany z ewangelizacją polegającą na wywołaniu u słuchacza żalu za grzechy oraz przekazaniu mu wiary w przebaczenie grzechów dzięki ofierze Jezusa Chrystusa na krzyżu.

Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa - chrześcijański kościół protestancki działający na terenie Polski, członek Aliansu Ewangelicznego w RP. Wraz z Chrześcijańską Wspólnotą Zielonoświątkową stanowi konserwatywne i radykalne skrzydło polskiego ruchu zielonoświątkowego. Prezbiterem naczelnym wspólnoty jest Tadeusz Krzok.

Kościół Nowego Przymierza – niezależny ewangeliczny kościół protestancki działający w Lublinie, zdecydowanie identyfikujący się z nurtem chrześcijaństwa fundamentalnego.

Konfederacja Ewangelicznych Kościołów Reformowanych w Polsce – chrześcijańska wspólnota protestancka zrzeszająca konserwatywne w teologii i nauczaniu społecznym polskie zbory reformowane, odwołujące się w doktrynie bezpośrednio do teologii Jana Kalwina. Polska wspólnota jest częścią powstałej w 1998 r. Konfederacji Ewangelicznych Kościołów Reformowanych. Organem prasowym Konfederacji jest wydawany od 1997 r. kwartalnik Reformacja w Polsce.

Stowarzyszenie Zborów Chrześcijan w Rzeczypospolitej Polskiej, wcześniej: Zbór Chrześcijan bez osobliwego wyznania – chrześcijańskie wyznanie protestanckie o charakterze ewangelikalnym i fundamentalnym, należące do konserwatywnego nurtu braci plymuckich – tzw. braci zamkniętych. Organizacyjnie, stowarzyszenie ma charakter porozumienia niezależnych od siebie zborów. Większość wyznawców zamieszkuje Śląsk, gdzie znani są także pod potoczną nazwądarbyści. Podczas zgromadzeń niedzielnych używane są śpiewniki pt. Pieśni Duchowe i Ewangelizacyjne. Na terenie Polski działało legalnie już w czasach PRL jako Zbór Chrześcijan bez osobliwego wyznania. Od 11 stycznia 1990 r. zarejestrowane pod obecną nazwą. Osoba reprezentująca stowarzyszenie jest Oskar Schier.

Szkoła publiczna – szkoła założona i prowadzona przez podmiot publiczny (państwo, samorząd terytorialny) i utrzymywana ze środków publicznych (z budżetu państwa lub jst.), a więc odwrotnie niż w przypadku szkoły prywatnej. Istnienie szkół publicznych związane jest z obowiązkiem szkolnym.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.