Ciąża pozamaciczna - Polski Serwis Naukowy

Ciąża jajowodowa

Ludzki zarodek z ciąży jajowodowej wielkości 10 mm, w 7 tygodniu ciąży

Ludzki zarodek z ciąży jajowodowej w 7–8 tygodniu życia

Ciąża pozamaciczna (łac. graviditas extrauterina) – rozwój płodu poza jamą macicy. Podobnym, lecz nieco szerszym terminem jest ciążą ektopowa - zawiera ona w sobie wszystkie przypadki implantacji zarodka poza jamą macicy oraz ciążę szyjkową (czyli ciążę wewnątrzmaciczną, choć w nieprawidłowym miejscu).

Ciąża, brzemienność – u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy okres od zapłodnienia do porodu oraz całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy.

Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.

Z uwagi na niemożność prawidłowego rozwoju ciąży poza jamą macicy najczęściej kończy się poronieniem, często wśród objawów zagrożenia życia matki.

Rozpoznanie

Podejrzewać ciążę ektopową należy zawsze w przypadku wystąpienia następujących objawów:

zatrzymanie miesiączki

pojawiające się krwawienie z dróg rodnych (po kilku tygodniach, najczęściej w 2. miesiącu od zatrzymania miesiączki)

ból brzucha.

W początkowym okresie przebieg jest bezobjawowy, następnie pojawiają się jednostronne bóle brzucha i plamienia, wreszcie nasilające się bóle powodują pojawianie się objawów ogólnych (bladość, poty, tachykardia) czyli objawy rozwijającego się wstrząsu.

Krwawienia z dróg rodnych – fizjologiczne następstwo prawidłowego cyklu miesięcznego lub objaw chorobowy. Nieprawidłowe (acykliczne lub nadmierne) krwawienia pochwowe wiążą się z koniecznością dalszej diagnostyki.

Techniki wspomaganego rozrodu (ang. assisted reproductive technology, ART) – grupa różnorodnych metod mających na celu uzyskanie ciąży z pominięciem jednego lub kilku etapów naturalnego poczęcia: wytrysku nasienia w pochwie, kapacytacji i transportu plemników przez kanał szyjki, jamę macicy, światło jajowodów do jamy otrzewnej, dojrzewania komórki jajowej, jajeczkowania, przechodzenia plemników przez osłonkę przejrzystą, zaplemnienia, transferu komórki jajowej lub blastocysty do jajowodu lub jamy macicy.

Diagnostyka różnicowa

W diagnostyce różnicowej ciąży ektopowej należy uwzględnić:

ciążę wewnątrzmaciczną

zapalenie wyrostka robaczkowego

poronienie samoistne

pęknięcie torbieli jajnika

skręcenie przydatków macicy

endometriozę

Czynniki ryzyka

Przebyte zapalenie miednicy mniejszej, zwłaszcza zakażenie chlamydiami

Operacje jajowodów w wywiadzie

Techniki wspomaganego rozrodu

Wcześniejsze wystąpienie ciąż ektopowych

Lokalizacja

ciąża jajowodowa (ciąża rozwija się w jajowodzie) – najczęstsza

w części bańkowej jajowodu (80%)

w cieśni jajowodu (12%)

w strzępkach jajowodu (5%)

ciążą brzuszna (w obrębie jamy brzusznej; 1,4%)

ciąża jajnikowa (w obrębie jajnika; 0,2%)

Przebieg

Z uwagi na to, że 99% ciąż pozamacicznych rozwija się w jajowodzie (najczęściej dochodzi do tej sytuacji w wypadku zaburzenia jego drożności), możliwe są dwie sytuacje:

Tachykardia inaczej częstoskurcz (łac. tachycardia) – przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę. Tachykardia nie zawsze jest objawem choroby. Najczęściej akcja serca przyspiesza wskutek zdenerwowania lub wysiłku fizycznego (tachykardia zatokowa).

Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.

uwolnienie się jaja do jamy otrzewnowej tzw. poronienie trąbkowe (łac. abortus tubarius),

pęknięcie jajowodu (łac. ruptura tubae uterinae), które przebiega z objawami wstrząsu.

Leczenie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Ciąża pozamaciczna

Stosuje się trzy strategie postępowania:

Jama brzuszna (łac. cavum abdominis) to jedna z jam tułowia, składająca się z jamy otrzewnej i przestrzeni zewnątrzotrzewnowej, którą ze względu na położenie dzieli się na:

Przydatki macicy (łac. adnexa uteri) – określenie medyczne struktur anatomicznych powiązanych anatomicznie i czynnościowo z macicą. W zależności od źródła, przydatki macicy definiowane są jako:

postępowanie wyczekujące

leczenie farmakologiczne (metotreksat)

leczenie operacyjne (laparotomia lub laparoskopia).

Przypisy

↑ Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ss. 89-9- ISBN 83-200-3082-X
JI. Tay, J. Moore, JJ. Walker. Ectopic pregnancy.. „West J Med”. 173 (2), s. 131-4, Aug 2000. PMID 10924442.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Zapalenie wyrostka robaczkowego (łac. appendicitis acuta) – ostre (OZWR) lub przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku.

Chlamydie (łac. Chlamydiae) - rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. Posiadają lipopolisacharyd (LPS) w swojej ścianie komórkowej, podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek, dzięki posiadaniu rybosomów.