Ciastko - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy wyrobu cukierniczego. Zapoznaj się również z: Ciasteczko – pojęcie informatyczne.

Ciastka

Ptyś i nugat – rodzaje ciastek

Ciastko - rodzaj słodkiego wyrobu cukierniczego o różnorodnych kształtach, smakach, wielkości i sposobach przygotowywania. Ciastka są mniejsze od ciast i przeznaczone na jedną porcję.

Ekler, fr. éclair – podłużne ciastko z parzonego ciasta. Po przecięciu na dwie części jest napełniane kremem lub bitą śmietaną. Z wierzchu oblewane jest czekoladą.

Bita śmietana – śmietana, zawierająca zazwyczaj więcej niż 30% tłuszczu, napowietrzona. Bitą śmietanę pierwszy wyprodukował François Vatel w 1671 na dworze Ludwika XIV, ale prawdopodobnie była ona znana wcześniej.

Ciastka wytwarzane są z różnych rodzajów ciasta (francuskiego, drożdżowego, kruchego i innych) oraz rozmaitych dodatków, którymi mogą być np. masy, kremy, lukry, owoce, galaretka czy bita śmietana.

Ciastka mogą być przyrządzane z dużych blatów ciasta przekładanych masą i krojonych na mniejsze porcje, jak wuzetka albo karpatka. Takie ciastko ma wówczas kształt zbliżony do sześcianu lub prostopadłościanu. Inne ciastka składają się ze specjalnie wypiekanych części, które przekłada się nadzieniem (np. eklery albo ptysie). Te typy ciastek, ze względu na zastosowany rodzaj ciasta i krem, są mało trwałe i sprzedawane są głównie w cukierniach na sztuki.

Markiza - rodzaj ciastka wyprodukowanego z herbatników wraz z dodatkiem kremu smakowego. Markizy składają się z dwóch herbatników, które łączą się ze sobą za pomocą kremu. W zależności od rodzaju markiz smak herbatników jak i kremu może być różny. Najbardziej popularne to markizy z dodatkiem kremu czekoladowego.

Ciasto biszkoptowe - rodzaj lekkiego ciasta przyrządzanego na bazie jaj z małym dodatkiem mąki pszennej i cukru - bez dodatku tłuszczu. W niektórych recepturach część mąki pszennej w biszkopcie jest zamieniona na mąkę ziemniaczaną. Jej dodatek obniża zawartość glutenu w cieście, co sprawia, że ma ono delikatną strukturę.

Drugi rodzaj stanowią ciastka bardziej trwałe, kruche i suche, wytwarzane w specjalnych foremkach albo formowane szprycą cukierniczą (ten sposób kształtowania nie nadaje się do ciasta o rzadkiej, płynnej konsystencji – biszkoptowe, ucierane). Tego rodzaju wyroby są fabrycznie pakowane i sprzedawane po kilka-kilkanaście w sklepach; rzadziej na wagę w cukierniach. Przykłady: biszkopty, markizy, pierniczki, makaroniki.

Ciasto to plastyczna i elastyczna masa powstała przez zagniecenie mąki, wody i innych składników np. cukru, jajek, tłuszczów. Niektóre ciasta, np. na bezy lub makaroniki nie zawierają w swoim składzie w ogóle mąki. Do wielu ciast dodaje się nie wodę, lecz mleko, maślankę, kefir, jogurt, sok owocowy, napój gazowany itp. Zdarza się też, że nie ma w nich żadnego płynu, tylko jajka, np. ciasta na biszkopty, lub też miód, np. ciasta na niektóre pierniki i miodowniki. W zależności od przeznaczenia może zostać poddane fermentacji przy pomocy drożdży, co spulchnia lub czasami zakwasza ciasto. W celu spulchnienia ciasta używa się również np. sody oczyszczonej, proszku do pieczenia, lub piany z białek. Z ciasta poprzez pieczenie, gotowanie i smażenie otrzymuje się makarony, kluski, pieczywo zwykłe (chleby), półcukiernicze (chały, strucle) i cukiernicze (ciasta, ciastka, torty).

Ciasto kruche - rodzaj słodkiego lub wytrawnego ciasta, które swą kruchą strukturę zawdzięcza dużej zawartości tłuszczu (proporcja wagowa mąki do tłuszczu powinna wynosić 2:1). Oprócz wspomnianych składników do ciasta kruchego dodaje się także żółtka jaj, cukier, aromaty oraz sól. Nie stosuje się środków spulchniających, takich jak np. proszek do pieczenia.

Ciastka niekoniecznie muszą być wytwarzane ze słodkiego ciasta – istnieją bowiem ciastka słone, takie jak krakersy.

Zobacz też

deser

słodycze

tort