Cieśnina Bassa - Polski Serwis Naukowy

Mapa Cieśniny Bassa

Cieśnina Bassa (ang. Bass Strait) – cieśnina między Australią (Wiktoria) a Tasmanią. Na zachodzie sąsiaduje z Wielką Zatoką Australijską. Jej powierzchnia to 70 000 km², długość 490 km, szerokość 287 km, temperatura wód powierzchniowych ok. 14C. Zasolenie około 35%.

George Bass (ur. 30 stycznia 1771 w Aswarby – zm. prawdopodobnie ok. 5 lutego 1803) - brytyjski lekarz i podróżnik, najbardziej znany ze swojego udziału w eksploracji wybrzeży Australii, w czym współpracował z Matthew Flindersem. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Cieśniny Bassa, oddzielającej kontynentalną Australię od Tasmanii.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Odkryta w 1798 przez Mateusza Flindersa, który nazwał ją nazwiskiem doktora ze swojego statku (George Bass).

W przybliżeniu ma 240 km szerokości w najwęższym miejscu. Znajdują się tu wyspy: Wyspa King, Wyspa Flindersa. U wybrzeży zatoki Port Phillip leży port Melbourne.

Cieśnina jest niebezpieczna dla żeglugi z powodu częstych sztormów, silnych prądów morskich i stosunkowo niewielkiej głębokości (ok. 50-90 m) oraz wielkich fal morskich (ponad 15 m wysokości). Cieśnina Bassa uważana jest za jedną z najtrudniejszych tras morskich na świecie.

Park Narodowy Port Campbell (Port Campbell National Park) - park narodowy położony w Australii, w stanie Wiktoria. Zajmuje pas nadbrzeżnego płaskowyżu, opadającego wysokim, ponad 100 - metrowym klifem ku spienionym przez przybój wodom Oceanu Indyjskiego. Silne falowanie zmienia krajobraz, tworząc malownicze formy skalne w postaci iglic, kopuł, łuków, grot i kipiących zatoczek (m.in. słynny Most Londyński zawalił się w 1990 roku, Nozdrze Wieloryba, Dwunastu Apostołów – po obsunięciu się jednej ze skał w 2005 roku pozostała już tylko ósemka Apostołów). Roślinność tworzą formacje trawiaste i zarośla eukaliptusowe. W faunie dominuje ptactwo morskie, na otwartym morzu obserwować można wieloryby.

Sztorm - (z ang. Storm i z niem. Sturm), zjawisko meteorologiczne występujące nad obszarami mórz i oceanów w postaci silnego, porywistego, długotrwałego wiatru o sile nie mniejszej niż 8° w skali Beauforta. Pogodzie sztormowej zwykle towarzyszy odpowiednio silne falowanie powierzchni wody. Często występują również rzęsiste deszcze znacznie ograniczające widzialność. W razie prognozowanego sztormu jednostki o mniejszej dzielności morskiej zwykle nie opuszczają portu, a te będące w morzu starają się znaleźć schronienie w porcie lub na osłoniętym kotwicowisku. Przebywanie jednak w czasie silnego sztormu (czy huraganu) w nie dającym dostatecznej osłony porcie, czy na nie dostatecznie osłoniętym kotwicowisku może być bardziej niebezpieczne niż sztormowanie na wodach otwartych.

Niebezpieczne są także rafy koralowe przy wyspie King. Zatonęło bądź zaginęło tak wiele statków (ok. 100 udokumentowanych katastrof, głównie w XIX wieku) i samolotów, że wielu porównuje ten akwen do Trójkąta Bermudzkiego, nazywanym Wybrzeżem Wraków. Nigdy nie odnaleziono wielu ładunków złota, co najwyżej drobne skarby jak garść srebrnych monet lub porcelana. Niektóre z miejsc katastrof morskich, n.p. Loch Ard George w parku narodowym Port Campbell National Park, stały się atrakcją turystyczną. Wpływanie od zachodu w tę cieśninę nazywano przeciskaniem się przez ucho igielne.

Rafa – nagromadzenie szkieletów organizmów morskich, które są utwardzane przez zawarte w wodzie sole mineralne, tworzące wyraźnie zaznaczający się w morfologii podwodny wał lub grzbiet tak masywny i duży, że jest zdolny do przeciwstawienia się niszczącemu wpływowi fal (co odróżnia go od małych struktur, np. bioherm). Najczęściej współczesne rafy zbudowane są ze szkieletów korali, dlatego mówi się o rafach koralowych (jednakże w ich tworzeniu biorą udział także inne organizmy rafotwórcze, m.in. mszywioły, mięczaki, otwornice, a także glony).

Trójkąt Bermudzki – zwyczajowa nazwa obszaru Atlantyku, w rejonie Bermudów, przez fascynatów zjawisk paranormalnych uznawanego za miejsce wielu niewyjaśnionych zaginięć statków, jachtów i samolotów. (uważają oni, iż na tym obszarze mają miejsce zjawiska łamiące prawa fizyki, wykrywana jest obecność "obcych" - co ma ich zdaniem wyjaśniać rzekomo niewytłumaczalne zdarzenia). Nie istnieje jeden ustalony kształt trójkąta, jego kształt opisywany jest różnie w poszczególnych legendach miejskich..

U wybrzeży australijskich wydobywa się ropę naftową i gaz ziemny - złoża Barrakuta i Marlin, przez cieśninę prowadzą podwodne rurociągi dostarczają gaz do zakładu w okolicach Sale.

Bibliografia

wody.edu.pl

Jack Loney: Mysteries of the Bass Strait Triangle, Neptune Press 1993, ISBN 0-909131-53-8

Graeme Broxam i Michael Nash: Tasmanian Shipwrecks, Navarine Publishing, Canberra 1998 (t.1) i 2000 (t.2)