Ciecz łzowa - Polski Serwis Naukowy

Schemat budowy filmu łzowego. Warstwy (licząc od zewnątrz oka):
1) warstwa lipidowa,
2) warstwa wodna – najszersza, przechodzi w
3) warstwę mucynową,
4) nabłonek rogówki.

Łza, ciecz łzowa – substancja nawilżająca, oczyszczająca, zabezpieczająca (przed zarazkami) powierzchnię rogówki i spojówki oka. Składa się głównie z wody, niewielkiej ilości soli (chlorku sodu) oraz białek, w tym substancji bakteriobójczych (lizozym, defensyny). Przezroczysta ciecz łzowa produkowana jest przez gruczoły łzowe. Rozprowadzanie jej odbywa się podczas mrugania powiekami. Występujący w normalnych warunkach nadmiar cieczy łzowej w sposób niezauważalny doprowadzany jest do jamy nosowej kanalikami łzowymi w powiekach.

Płacz – stan emocjonalny, będący reakcją na strach, ból, smutek, żal lub złość. Objawami płaczu są łzawienie, szlochanie i łkanie. Płacz jest także jednym z wokalizatorów, jakie towarzyszą nam w trakcie konwersacji z drugą osobą.

Alergia (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

U zdrowego człowieka na powierzchni oka ciecz łzowa tworzy tzw. film łzowy składający się z trzech warstw (licząc od zewnątrz oka):

warstwa lipidowa
warstwa wodna – najszersza
warstwa mucynowa

W razie podrażnienia oka w wyniku kontaktu z ciałami stałymi lub chemicznie drażniącymi (związki wydzielane przez cebulę, ciała obce – rzęsa, muszki i wiele innych) ciecz łzowa jest wydzielana tak obficie że kanaliki łzowe nie nadążają jej odprowadzić. powstaje zjawisko łzawienia oka. Łzy obficie nawilżają powierzchnię gałki ocznej i zwykle spłukują ciało drażniące. Łzy są także wydzielane w czasie płaczu i pojawiają się wtedy w związku z intensywnie przeżywanymi stanami emocjonalnymi (ból, smutek, radość).

Radość to uczucie zadowolenia i satysfakcji przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski, odbierane przez człowieka przyjemnie.

Smutek – negatywny stan emocjonalny, zwykle będący następstwem przykrych przeżyć, kłopotów. W stanie smutku odczuwalny jest brak perspektyw, bezradność.

W niektórych chorobach występują zaburzenia wydzielania łez. W takich przypadkach stosuje się miejscowo substytuty łez wkraplane do oczu, zawierające hialuronian sodu – naturalny składnik filmu łzowego, które mogą być stosowane przez użytkowników soczewek kontaktowych. Choroby będące wskazaniem do ich stosowania to np.:

Soczewka kontaktowa (niewłaściwie nazywana też szkłem kontaktowym) – soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka. Służy do korygowania wad wzroku, pełni funkcje opatrunkowe lub kosmetyczne (np. zmiana koloru oczu).

Gruczoł łzowy - (łac. glandula lacrimalis) - to owalny, wielkości około 20 na 12 mm gruczoł, leżący w przednio-górnym kącie oczodołu, w zagłębieniu zwanym dołem gruczołu łzowego (łac. fossa glandulae lacrimalis). Dzieli się na dwie części:

zespole Sjögrena (zespół suchości)

suche zapalenie rogówki i spojówki

alergie przebiegające z zapaleniem spojówek i zaburzeniami produkcji cieczy łzowej

nadwrażliwość na soczewki kontaktowe

zmęczenie oczu w wyniku działania czynników zewnętrznych takich jak: dym, zanieczyszczenia, ciepło, suche powietrze itp.

Sztuczne łzy mogą powodować przejściowe zaburzenia widzenia (zamglenie). Wydzielanie łez rozpoczyna się pod koniec 1. miesiąca życia.

Nos – wyniosłość w obrębie twarzy stanowiąca drogę przepływu powietrza w procesie oddychania. Powietrze przechodzące przez nos zostaje ocieplone i nawilżone. Dociera później do okolicy węchowej znajdującej się w jego górnej części. Substancje chemiczne zawarte w powietrzu są rozpuszczane w śluzie i pobudzają wtedy liczne receptory znajdujące się w okolicy węchowej. Następnie impuls wędruje do mózgowia przez nerw węchowy, gdzie jest odbierany. Obecne w nosie włoski wyłapują drobinki zanieczyszczeń nie pozwalając im dostać się do płuc.

Ból (łac. - dolor, gr. - algos, odyne) - wg Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu subiektywne przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę (tzw. nocyceptywnych) lub zagrażających ich uszkodzeniem. Należy podkreślić, że ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o łzach

Zobacz hasło łza w Wikisłowniku

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Łza

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.