Cirrus - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rodzaju chmur. Zapoznaj się również z: Cirrus (system).

Chmury rodzaju Cirrus. Cirrus fibratus intortus i Cirrus spissatus.

Chmury Cirrus uncinus (u góry fotografii) i Cirrus spissatus (u dołu).

Cirrus (Ci) to po polsku chmura pierzasta. Należy do chmur wysokich, zbudowanych z kryształków lodu. Chmury piętra wysokiego występują w górnej troposferze. Podstawa chmur pierzastych może wystąpić poniżej wysokości o temperaturze powietrza 0°C, wyżej w atmosferze tropikalnej, niżej w obszarach polarnych. W Europie, chmura cirrus może występować na wysokości od 6 000 do 12 000 m. Temperatury w chmurach cirrus wynoszą zwykle od -10 °C do -40 °C. Tropopauza jest naturalną barierą dla wierzchołków chmur pierzastych. Typowa chmura cirrus wyglądem przypomina nici pajęcze, delikatne włókna, "włosy anielskie", pierze, nierzadko też kłaczki lub loczki.

Strefa podbiegunowa lub strefa polarna - jedna z trzech stref oświetlenia Ziemi, obejmująca obszary na obu półkulach położone za kołem podbiegunowym. W strefach polarnych występuje zjawisko dni i nocy polarnych.
Cirrus to system kart płatniczych występujących w Polsce. Jest oznaczona dwoma niebieskimi kołami (jedno ciemniejsze, drugie jaśniejsze) i napisem Cirrus w środku.

Morfologia (kształt)

Poza mniej lub bardziej zdefiniowanym wyglądem pierzastym, często obserwowaną i łatwo rozpoznawalnym gatunkiem chmury pierzastej jest Cirrus uncinus - 'chmury pierzaste haczykowate' lub cirrus przecinkowaty. Kształt haczykowaty (przecinkowaty) wynika z różnic w prędkości wiatru na różnych poziomach. Opadające kryształki lodu znajdują się w powietrzu o coraz mniejszej lub coraz większej prędkości, co powoduje charakterystyczny, wyciągnięty, haczykowaty wygląd. Natomiast zaczątek chmur Cirrus uncinus jest powodowany przypuszczalnie konwekcją.

Chmury – obserwowane w atmosferze, skupiska kondensatów pary wodnej (kropli lub kryształków)[1]. Ochładzanie zmniejsza zdolność powietrza do zatrzymywania pary wodnej. Ochładzanie do temperatury punktu rosy powoduje nasycenie pary wodnej (saturację), dalsze ochładzanie wywołuje przesycenie i kondensację. Kondensacja i parowanie (w przypadku chmur wodnych) oraz depozycja i sublimacja (w przypadku chmur lodowych) zachodzą w atmosferze na chmurowych lub lodowych jądrach (zarodkach) nukleacji.
Strefa międzyzwrotnikowa (strefa gorąca, tropikalna, tropiki) – jedna ze stref oświetlenia kuli ziemskiej, obejmująca obszar położony między zwrotnikami Raka (23°27′N) i Koziorożca (23°27′S). W ciągu roku w każdym miejscu tej strefy Słońce dwa razy znajduje się w zenicie – z wyjątkiem zwrotników, gdzie zenitalne górowanie Słońca zachodzi tylko raz. Poza tą strefą Słońce nigdy nie góruje w zenicie.

Gatunki chmur pierzastych (Cirrus)

Rodzaj Cirrus obejmuje kilka gatunków chmur lodowych w troposferze. Chmury Cirrus fibratus niekiedy są tak jednorodne, że przy dużym kącie wysokości Słońca niezauważalne gołym okiem.

Cirrus fibratus (Ci fib) 'pierzaste włókniste';

Cirrus uncinus (Ci unc) 'pierzaste haczykowate';

Cirrus castellanus (Ci cas) 'pierzaste wieżyczkowate';

Cirrus spissatus (Ci spi) 'pierzaste gęste';

Cirrus floccus (Ci flo) 'pierzaste kłaczkowate'.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Łuk okołozenitalny (ang. Circumzenithal arc) – zjawisko optyczne w atmosferze. Łuk okołozenitalny przyjmuje formę pomniejszonej tęczy "do góry nogami", otaczającej zenit. Promień łuku okołozenitalnego maleje wraz ze wzrostem wysokości Słońca ponad horyzontem. Niezwykle rzadko powstaje pełen okrąg dookoła zenitu, tzw. łuk Kerna. Zjawisko to zostało po raz pierwszy sfotografowane dopiero w 2007 r.

Temperatura – jedna z podstawowych ) w termodynamice, będąca miarą stopnia nagrzania ciał. Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w płynie; gazie, cieczy bądź plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

Polarne chmury stratosferyczne (ang. polar stratospheric clouds, w skrócie PSCs; PSC II rodzaju zwane są także nacreus, mother-of-pearl) występują zimą w polarnej atmosferze, na wysokości od 15 do 25 km (w stratosferze). Związane są z powstawaniem dziury ozonowej.

Dziura ozonowa - zjawisko spadku stężenia ozonu (O3) w stratosferze atmosfery ziemskiej. Występuje głównie w obszarach podbiegunowych. Tworzenie się i rozpad O3 zachodzi pod wpływem światła, którego natężenie różni się dla danego obszaru w poszczególnych porach roku. Naturalna zawartość ozonu zmienia się z szerokością geograficzną, dlatego trudno jest podać uniwersalną wartość stężenia granicznego, które określa pojawienie się dziury ozonowej. W przypadku Antarktyki graniczna wartość stężenia O3 określająca naturalny stan ozonosfery i dziurę ozonową wynosi 220 DU . Do 1979 r. nie notowano w tym rejonie niższych stężeń O3, a późniejsze spadki zawartości ozonu miały charakter nienaturalny. Powstawanie dziury wiązane jest zazwyczaj z antropogeniczną emisją freonów.

Nukleacja (zarodkowanie) - początkowy etap przemiany fazowej, podczas którego powstają w substancji niewielkie zarodki nowej fazy. Nukleacja odgrywa ważną rolę w każdym przejściu fazowym. Większość substancji, gdy jest pozbawiona jąder nukleacji, zmienia stan skupienia w znacznie niższej temperaturze niż w obecności tych jąder.

Front meteorologiczny, front atmosferyczny (łac. frons, czoło, twarz) – wąska strefa przejściowa oddzielająca masy powietrza o różnych właściwościach termicznych i wilgotnościowych.