Citroën BX - Polski Serwis Naukowy

Citroën BX – wersja pierwsza

Citroën BX – wersja druga

Citroën BX Break – wersja druga

Citroën BX – samochód osobowy klasy średniej produkowany przez firmę Citroën w latach 1982 – 1994.

Opis

Wersje nadwoziowe obejmowały pięciodrzwiowego liftbacka (Berline), a od 1985 roku także kombi (Break lub Evasion). Przez 14 lat produkcji powstało 2 315 739 sztuk tego modelu. Nadwozie zapewniało wygodę podróży dla 4 osób, mimo że auto rejestrowano jako pięcioosobowe. Bezpośrednio na komfort wpływało zastosowane zawieszenie hydropneumatyczne pierwszej generacji, odziedziczone z modelu GS/GSA i CX. Nadwozie auta wykonano w dużej części z kompozytów (m.in. pokrywa silnika w wielu wersjach, tylna klapa bagażnika w każdej wersji, poszycie tylnych słupków wersji Berline). Citroën BX to jedno z niewielu aut koncernu PSA o wysoce modułowej konstrukcji. Taka budowa obniżała koszt produkcji wielu różnych wariantów wyposażeniowych. Po faceliftingu przeprowadzonym w 1986 auto zwracało uwagę starannym zabezpieczeniem antykorozyjnym (wszystkie blachy dwustronnie cynkowane, całe podwozie powlekane PVC).

Wahacz – sztywny człon mechanizmu wykonujący cykliczny ruch obrotowy wokół stałej osi obrotu o ograniczonym kącie obrotu. Po wykonaniu ruchu wahacz wraca do położenia wyjściowego kończąc cykl pracy. Bieg powrotny może być ruchem czynnym lub jałowym.
Są to małe 4 cylindrowe silniki czterosuwowe rzędowe – benzynowe (TU) oraz wysokoprężne (TUD) głównie używane w samochodach koncernu PSA – Citroën i Peugeot. Mają pojemności skokowe od 1 do 1,6 litra (wyjątkiem był sportowy TU15 używany w specjalnym Citroën ZX Raylle). Wszystkie mają 8 zaworów i pojedynczy wałek rozrządu umieszczony w głowicy (z wyjątkiem najnowszych 16 zaworowych DOHC TU5 i ET3). Wszystkie są chłodzone cieczą. Blok cylindrów wykonany jest z żeliwa z mokrymi wymiennymi tulejami, głowica ze stopu lekkiego. Zostały wprowadzone do produkcji w 1987 r. zastępując wcześniejsze silniki rodziny X popularnie zwanych "monoblokami" lub "leżakami". Część rozwiązań technicznych odziedziczyły po poprzednikach, ale zostały pozbawione ich największych wad: pochylenia bloku cylindrów oraz umieszczenia skrzyni biegów w misce olejowej.

W pierwszej generacji Citroëna BX zwracało uwagę nietypowo rozwiązane wnętrze samochodu. Deska rozdzielcza nie posiadała tradycyjnych przełączników, światła, kierunkowskazy i wycieraczki uruchamiane były przełącznikami zespolonymi z deską rozdzielczą. Również nietypowy był "bębenkowy" prędkościomierz, w którym prędkość pokazywana była na obracającym się bębnie z cyframi. W drugiej generacji BX-a zrezygnowano z tych rozwiązań, BX miał już tradycyjny, okrągły prędkościomierz ze wskazówką i zwyczajne przełączniki. Zachowano jednak charakterystyczną dla Citroëna jednoramienną kierownicę.

Nadwozie to część składowa pojazdu, ustawiona na podwoziu lub służąca do montażu jego elementów. Nadwozie składa się ze struktury nośnej i karoserii (poszycia). Pod względem struktury nośnej pojazdy dzielimy na konstrukcje ramowe (nadwozie nieniosące) i samonośne (samoniosące; bezramowe). Istnieją też konstrukcje pośrednie - nadwozie półniosące oraz samonośne z ramami częściowymi.
Zawieszenie hydropneumatyczne – rodzaj zawieszenia stosowany w samochodach osobowych marki Citroën należących do klasy średniej i wyższej. Układ hydropneumatyczny zapewnia stały prześwit auta, bez względu na jego obciążenie.

Napęd i układ przeniesienia napędu

W Citroënie BX montowano rzędowe, czterocylindrowe, silniki czterosuwowe, OHC:

Benzynowe o pojemnościach:

Oznaczenie BX 1124 cm³, 8v, 40-42 kW (rzadko spotykane), typu X oraz TU Zasilany gaźnikiem

Oznaczenie BX lub BX 14 1360 cm³, 8v, 45-59 kW, typu X oraz TU Zasilany gaźnikiem lub jednopunktowym wtryskiem paliwa

Oznaczenie BX 15 lub BX 16 1580 cm³, 8v, 53-76 kW, typu XU Zasilany gaźnikiem lub jednopunktowym wtryskiem paliwa

Oznaczenie BX 19/ GT/ GTi/ GTi 16V 1905 cm³, 8v lub 16v, 70-116 kW, typu XU Zasilny gaźnikiem lub jedno lub wielopunktowym wtryskiem paliwa

Silniki wysokoprężne wolnossące i turbodoładowane typu XUD o pojemnościach:

Turbosprężarka - maszyna wirnikowa składająca się z turbiny i sprężarki osadzonych na wspólnym wale. Służy do doładowania silnika spalinowego, albo kotła parowego. Turbina jest zasilana spalinami z silnika, a sprężone powietrze przez sprężarkę zasila silnik. Do cylindra wprowadzona jest większa ilość powietrza, dzięki czemu rośnie sprawność i moc silnika.
Citroën CX – samochód osobowy, klasy wyższej-średniej produkowany przez firmę Citroën w latach 1974 – 1991. Wersje nadwoziowe obejmowały czterodrzwiową limuzynę i pięciodrzwiowe kombi (Break) produkowane także w siedmioosobowej wersji Familiale. Zdobył zaszczytny tytuł Samochodu Roku 1975. Jako następca modelu Citroën DS/ID odziedziczył po nim hydropneumatyczne zawieszenie o dużym rozstawie osi, co gwarantowało znakomity komfort podróżowania.

Oznaczenie BX 17 lub BX 17 TURBO 1769 cm³, 8v, wolnossący 44 kW, turbodoładowany 66 kW

Oznaczenie BX 19 1905 cm³, 8v, 47-51 kW

Jednostki napędowe montowano z przodu pojazdu, poprzecznie do jego osi i napędzały koła przednie – z wyjątkiem modelu BX 4x4.

Do wyboru była czterobiegowa skrzynia automatyczna ZF4HP14 (silniki 1580-1905 benzyna i 1905 diesel wolnossący), lub skrzynia manualna o 4 lub 5 przełożeniach:

BH3 - skrzynia umieszczona w misce olejowej silnika (tylko dla modeli z silnikiem X) tworzy tzw. monoblok.

MA dla modeli z silnikiem TU.

BE1 i BE3 dla modeli z silnikiem XU i XUD.

Automatyczna skrzynia biegów jest samochodową skrzynią zmieniającą biegi wraz ze zmianą liczby obrotów silnika pojazdu, zwalniając użytkownika z konieczności manualnej zmiany.
PSA Peugeot Citroën (PSA - Peugeot Société Anonyme) - francuski koncern motoryzacyjny zatrudniający około 207 tys. pracowników (czerwiec 2008) , producent samochodów i motocykli, właściciel marek Peugeot i Citroën.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)