Citroën GS - Polski Serwis Naukowy

Citroën GSA Break w Cambridge

Citroën GSA X1 z 1984 roku od tyłu

Citroën GS/GSA - samochód osobowy firmy Citroën produkowany w latach 1970-1986, najmniejszy model tej firmy z zawieszeniem hydropneumatycznym.

Historia modelu

Model GS jest bezpośrednim protoplastą BX-a i późniejszej Xantii. Przedstawiony został w sierpniu 1970 roku i został uznany za "Samochód Roku 1971". Powstał jako połączenie koncepcji 2CV i DS. Silnik z "żabki" rozbudowano do 4 cylindrów, zaś z DS wzięto wypróbowane hydropneumatyczne zawieszenie. W modelu GS zawieszenie składało się z:

Wahacz – sztywny człon mechanizmu wykonujący cykliczny ruch obrotowy wokół stałej osi obrotu o ograniczonym kącie obrotu. Po wykonaniu ruchu wahacz wraca do położenia wyjściowego kończąc cykl pracy. Bieg powrotny może być ruchem czynnym lub jałowym.

Protoplasta (gr. próton plastós - najpierw ukształtowany) – najstarszy znany przodek, od którego wywodzi się jakiś ród. Inaczej osoba, poza którą nie sięga historia danego rodu.

przód - dwa wahacze poprzeczne, górny łożyskowany na łożyskach stożkowych, dolny na wkładkach typu fluid-bloc, połączone z piastą koła dwoma przegubami kulistymi,

tył - dwa wahacze wzdłużne wleczone, łożyskowane na łożyskach igiełkowych, siłownik zawieszenia w pozycji poziomej.

Kąt pochylenia przedniego koła (nieregulowany) 0°±1°, kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy (nieregulowany) 1°15' +1°25' -1°15', zbieżność kół (zbieżne do przodu) 0...2 mm.

Nadwozie to część składowa pojazdu, ustawiona na podwoziu lub służąca do montażu jego elementów. Nadwozie składa się ze struktury nośnej i karoserii (poszycia). Pod względem struktury nośnej pojazdy dzielimy na konstrukcje ramowe (nadwozie nieniosące) i samonośne (samoniosące; bezramowe). Istnieją też konstrukcje pośrednie - nadwozie półniosące oraz samonośne z ramami częściowymi.

Pompa jest urządzeniem służącym do wytworzenia różnicy ciśnień między stroną ssawną (wlotem do pompy) a tłoczną (wylotem z pompy), umożliwiającej transport cieczy lub osadów. Działanie pompy polega na przekazaniu cieczy siły mechanicznej przez wirnik, tłok lub membranę, celem jej sprężenia.

Silnik tego modelu to typowy, chłodzony powietrzem, boxer o 4 cylindrach położonych poziomo, dwa wałki rozrządu - po jednym dla każdej pary cylindrów - napędzane oddzielnymi paskami zębatymi. Kadłub, głowicę i cylindry wykonano ze stopów lekkich. Stosowano skrzynie cztero- i pięciobiegowe, oraz trzybiegową automatyczną. Pierwszy silnik miał pojemność 1015 cm³. Od sierpnia 1972 roku stosowano również silnik o pojemności 1222 cm³, noszący oznaczenie GS 1220. W 1977 roku zamiast silnika o pojemności 1015 cm³ zastosowano boxer o wydłużonym skoku tłoków i pojemności 1129 cm³. Jesienią 1979 w modelu GSA.X3 zastosowano silnik typu boxer o pojemności 1299 cm³ i mocy maksymalnej 48 kW (65 KM).

Zawieszenie hydropneumatyczne – rodzaj zawieszenia stosowany w samochodach osobowych marki Citroën należących do klasy średniej i wyższej. Układ hydropneumatyczny zapewnia stały prześwit auta, bez względu na jego obciążenie.

Kadłub – część konstrukcji łącząca w jedną całość pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji. Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

Od września 1973 do 1975 roku produkowano model GS Birotor wyposażony w silnik Wankla o pojemności 995 cm³ i mocy maksymalnej 78,7 kW (107 KM).

W GS połączono hydraulikę zawieszenia z hamulcami - wspólny był regulator, pompa wysokiego ciśnienia i akumulator ciśnienia. Rozwiązanie to było później stosowane m.in. w BX-ie. Był to najmniejszy samochód na świecie który posiadał ten rodzaj zawieszenia. W jego skład wchodził:

Citroёn 2CV – samochód osobowy, produkowany przez firmę Citroën w latach 1948-1990. Przez 42 lata produkcji powstało 3 872 583 tych aut. Było to auto klasy popularnej, maksymalnie uproszczone, tanie w produkcji i utrzymaniu. Kierowca i pasażerowie nie mogli liczyć na niemal żadne wyposażenie umilające podróż. Mimo tego – 2CV stał się jednym z najbardziej kultowych samochodów na świecie.

Skrzynia biegów – mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia, a przez to służący do efektywnego przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik do napędu maszyny roboczej lub pojazdu. Przełożeniem nazywa się stosunek prędkości obrotowej na wale wejściowym, do prędkości obrotowej na wale wyjściowym. Zmiana przełożenia jest wprost proporcjonalna do zmiany przekazywanego momentu obrotowego. Skrzynia biegów łączona jest z silnikiem za pomocą sprzęgła. Biegiem w skrzyni biegów nazywa się realizowanie konkretnego przełożenia.

zbiornik płynu hydraulicznego,

jednotłokowa pompa wysokiego ciśnienia,

regulator ciśnienia,

akumulator ciśnienia,

zawór bezpieczeństwa z czujnikiem ciśnienia,

cztery elementy hydropneumatyczne,

korektory prześwitu w obu osiach,

dystrybutor hamulcowy.

Deska rozdzielcza GS-a tradycyjnie już miała jednoramienną kierownicę, oraz jako ciekawostkę - prędkościomierz, który oprócz szybkości jazdy pokazywał przewidywaną drogę hamowania. To rozwiązanie zostało zarzucone.

Citroën DS (wymowa: [sitroẹn de-es]) – model samochodu osobowego klasy wyższej-średniej, produkowanego przez firmę Citroën, we Francji, w latach 1955-1975.

Regulator ciśnienia – zawór sterujący ciśnieniem, nastawiany ręcznie, utrzymujący stałą wartość ciśnienia na wyjściu, niezależnie od zmian, wyższego ciśnienia wejściowego, przy zmiennej wartości natężenia przepływu czynnika przez zawór.

Model GSA wprowadzony był do produkcji w 1979 i miał on:

inne zderzaki (z wkładką elastyczną),

inne klosze lamp tylnych,

zmienione klamki drzwi i wystrój zewnętrzny oraz wewnętrzny nadwozia,

zamiast klapy bagażnika wprowadzono klapę otwieraną razem z szybą do góry (5. drzwi),

poprawioną areodynamikę, Cx=0,34 (wersja GSA.X3 ma Cx=0,318).

Aby obniżyć opór powietrza w wersji GSA.X3 m.in. osłonięto tarcze kół, wyprofilowane zderzaki i spoiler na tylnej ścianie nadwozia.

Przegub w mechanice jest to rodzaj połączenia dwóch elementów zapewniający przekazywanie momentu obrotowego z jednego wału na drugi, przy czym wały te nie muszą być współosiowe. Posiadają one ponadto możliwość zmiany kąta nachylenia osi w czasie pracy, ale tylko do określonej wartości.

Firma - w ujęciu prawnym, jest to nazwa podmiotu gospodarczego ujętego w Kodeksie cywilnym. Natomiast w języku potocznym i ekonomii określenie "firma" jest synonimem przedsiębiorstwa.

W ciągu pierwszych 10 lat produkcji powstało 2 miliony samochodów serii Citroën GS/GSA.

Bibliografia

Zdzisław Podbielski, Samochody francuskie. Wyd. WKiŁ, Warszawa 1986, s. 69-73. ISBN 83-206-0568-7