|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: 50 wybitnych polskich historyków skierowało do władz i społeczeństwa List otwarty w sprawie ratowania Fundacji Ośrodka KARTA, zajmującego się historią Polski w XX wieku - poinformował PAP Artur Jóźwik, dyrektor Ośrodka.List otwarty 50 wybitnyc... List Alberta Einsteina, rozkazy Józefa Piłsudskiego i cysterską "Księgę cudów" z XIII w. można obejrzeć na wystawie "Archiwa warszawskie dawniej i dziś" otwartej w Warszawie. "To autentyczne skarby kultury i nauki polskiej" - przekon... Prof. Ryszard Andrzejak nie godzi się z zarzutami, które spowodowały zawieszenie go w pełnieniu obowiązków rektora Akademii Medycznej we Wrocławiu. W liście do minister zdrowia Ewy Kopacz stwierdził, że decyzja została podjęta z naruszeniem prawa.W oświadczeniu p... W dniach 8 - 9 września 2011 r. w Barcelonie, Hiszpania, odbędzie się piąta, międzynarodowa konferencja nt. teorii znaczenie-tekst.
Teoria znaczenie-tekst to holistyczna teoria lingwistyczna charakteryzująca się centralnym miejscem leksyki, prymatem semantyki, wagą struktury kom... Dom i Biblioteka im. Krzysztofa i Zofii Radziwiłłów otworzą 28 sierpnia podwoje w dawnym zespole pałacowym w Sichowie Dużym (Świętokrzyskie). Placówka ma rozwijać kulturę; środki na ten cel będzie zdobywać organizując szkolenia w zakresie przedsiębiorczości....
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Codex CoislinianusTo hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Nomina sacra, skróty imion świętych w greckich — i łacińskich – rękopisach biblijnych. Zwyczaj skracania imion świętych – odnoszących się do Boga — wypływa z dwu źródeł. Pierwszym jest mocno zakorzeniony w judaizmie – podobnie jak w wielu innych dawnych religiach — nakaz zachowywania w tajemnicy prawdziwego imienia Boga. Wyraźne ślady tego nakazu spotykamy wielokrotnie w księgach Starego Testamentu: np. w Księdze Rodzaju występują zastępcze określenia Boga Adonai i Elohim, Bóg odmawia podania imienia Mojżeszowi i Jakubowi, zakaz używania imienia boskiego „na daremno” znajduje się również w Dekalogu. Nawet, gdy już zapisywano imię Boga — Jahwe — to z racji braku w alfabecie hebrajskim znaków oznaczających samogłoski, zapis ten przypominał skrót IHWH. Zapewne właśnie tradycja czci okazywanej imieniu Boga skłoniła tłumaczy Biblii na język grecki (przekład zwany Septuagintą), od stosowania skróconej formy zapisu. W ślad za pisarzami greckimi poszli również łacińscy. Chrześcijańscy kopiści ksiąg Starego i Nowego Testamentu zasadą skracania objęli imiona dwóch pierwszych osób Trójcy Świętej oraz najczęściej występujących terminów. List do Filemona [Flm lub Filem.] – list Pawła z Tarsu, stanowiący księgę Nowego Testamentu, zaadresowany do Filemona – chrześcijanina z frygijskiego miasta Kolosy. List do Filemona jest krótkim osobistym pismem w sprawie Onezyma – zbiegłego niewolnika należącego do Filemona. Apostoł wstawia się za niewolnikiem, który postanowił zostać chrześcijaninem, i obiecuje uiścić odszkodowanie za ewentualne szkody przez niego spowodowane. List ten porusza szereg ważkich kwestii teologicznych dotyczących niewolnictwa i w szerszym kontekście zależności ekonomicznej jednego człowieka od drugiego. Interpretacje zawartych w nim tez zmieniały się na przestrzeni dziejów wraz z przekształceniami systemów ekonomicznych i politycznych.  
 
Codex Coislinianus (Gregory-Aland no. H albo 015, α 1022 Soden) – grecki uncjalny rękopis Nowego Testamentu, paleograficznie datowany na VI wiek. Inną nazwą kodeksu jest Euthalianus. Kodeks pisany jest stychometrycznie. Kodeks przechowywany jest w ośmiu kolekcjach siedmiu bibliotek, w sześciu miastach Europy. List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] - jeden z listów Nowego Testamentu przypisywany początkowo Pawłowi z Tarsu, ale także innym autorom (w tekście nie ma wzmianki o autorstwie). Od drugiego wieku historycy kwestionowali autorstwo Pawła. Teraz prawie wszyscy je odrzucają, dwie podstawowe przyczyny to:
Nowy Testament (gr. Καινή Διαθήκη, Kainē Diathēkē) - druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki. Niektóre wyznania używają jako nazwy Nowego Testamentu określenia Chrześcijańskie Pisma Greckie. Tekst kodeksu reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną, jednak z licznymi naleciałościami tradycji bizantyńskiej. Aland zaliczył go do kategorii III. Tekst posiada wiele korekt dokonanych przez późniejszego korektora. O wartości kodeksu stanowi stychometryczny styl oraz nota marginalna w Liście do Tytusa. Jest on również ważny dla poznania historii tekstu Nowego Testamentu. Rosyjska Biblioteka Narodowa w Petersburgu, nazywana Państwową Publiczną Biblioteką Sałtykowa-Szczedrina w latach 1932-92 (t.j. w czasach ZSRR) – najstarsza publiczna biblioteka w Rosji. Nie należy jej mylić z Rosyjską Biblioteką Państwową znajdującą się w Moskwie.
Porfiryj Uspienski (1804-1885), arcybiskup Kijowa w rosyjskim Kościele Prawosławnym, historyk, biblista, archeolog, bizantynista, wszechstronnie uzdolniony człowiek. HistoriaKodeks powstał w Aleksandrii lub w Cezarei w wieku VI. Pewnym jest to, że przebywał w Cezarei, gdzie dokonano w jego tekście wielu korekt. Następnie dotarł na górę Athos, gdzie jego karty posłużyły do przeplatania i owijania kart innych kodeksów, a także do produkcji nowych ksiąg. W 975 roku część kart kodeksu, znana dziś jako Fragmenta Mosquensia, została wykorzystana dla dzieł Grzegorza z Nazjanzu. W XII wieku partia kodeksu została wykorzystana w katenach Niceta z Heraklei do Psałterza (fragmenta Taurinensia). W 1218 roku inna partia kodeksu, znana dziś jako Fragmenta Coisliniana, została wykorzystana na potrzeby innych rękopisów. W efekcie tego zachowało się zaledwie ok. 10% rękopisu. Paleografia – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Paleografia zajmuje się także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył dany pisarz jak również rozpoznawaniem skrótów (brachygrafia) i "rozszyfrowywaniem" (odczytywaniem) dawnego pisma np. tekstura, bastarda, antykwa. Jest jedną z najwcześniejszych i najważniejszych dziedzin nauk "dających poznawać historię" (Lelewel). Bez znajomości tej nauki badanie źródeł pisanych jest praktycznie niemożliwe. Najważniejsze polskie podręczniki paleografii napisali Władysław Semkowicz oraz Aleksander Gieysztor.
Kodeks majuskułowy, inaczej kodeks uncjalny, jest rękopisem pisanym na pergaminie pismem wielkoliterowym (inaczej majuskułowym, tj. uncjałą lub kapitułą). Jest rękopisem Nowego Testamentu w języku greckim (lub łacińskim). Pierwszą partię kodeksu, tj. 14 jego kart, nabył Pierre Séguier (1588–1672), kanclerz Francji, podczas jego wizyty w Grecji. Po jego śmierci stała się własnością Charles de Coislin, arcybiskupa Metz (1664–1732), który przekazał je benedyktyńskiemu klasztorowi Saint-Germain-des-Prés. Partia ta nazwana została później Fragmenta Coisliniana. Rękopisy tej kolekcji zbadał i opisał Bernard de Montfaucon. Po pożarze w 1793 roku stwierdzono brak dwóch kart w kolekcji, nabył je Piotr Dubrowski – wraz z wieloma innymi rękopisami – dla Rosyjskiej Biblioteki Narodowej. Od roku 1795 partia 12 kart przechowywana jest w Francuskiej Bibliotece Narodowej (w Fonds Coislin, pod numerem 202). List do Kolosan [Kol] – list św. Pawła, napisany do gminy chrześcijańskiej w Kolosach, stanowiący księgę Nowego Testamentu. Adresaci listu wywodzili się prawdopodobnie ze środowiska pogańskiego. List prezentuje obraz żywej, zjednoczonej i stałej w wierze, jednak nie w pełni dojrzałej duchowo wspólnoty. Został napisany w celu umocnienia wiary młodego Kościoła kolosańskiego i ostrzeżenia go przed grożącymi mu błędami. Zgodnie z listem chrześcijanie powołani są do nowego życia w Chrystusie, który jest Głową Kościoła, i nie powinni poddawać się w niewolę nauk czysto ludzkich. Jako wybrani przez Boga powinni dawać świadectwo nowego życia i w swym postępowaniu mieć wzgląd na Jezusa Chrystusa.
Pamfil z Cezarei, Pamfiliusz z Cezarei, gr. Παμφίλος, scs. Swiaszczennomuczenik Pamfił preswitier (ur. ok. 250 w Bejrucie, zm. 310) - prezbiter, według niesprawdzonych źródeł biskup Cezarei palestyńskiej, męczennik, święty katolicki i prawosławny, ojciec Kościoła należący do nurtu Szkoły aleksandryjskiej. Fragmenta Mosquensia przywiezione zostały do Moskwy jeszcze w 1665 roku. Badane one były przez Matthaei w końcu XVIII wieku. Jeszcze kilkakrotnie poszczególne karty kodeksu odnajdywano w Wielkiej Ławrze na Athosie, jedną kartę przywiózł do Petersburga Porfiry Uspienski. Dwie karty kodeksu znalazły się w Turynie. W 1905 roku Kirsopp Lake odkrył ostatnią partię kodeksu. Johann Jakob Griesbach (ur. 4 stycznia 1745, zm. 24 marca 1812) – niemiecki biblista, krytyk tekstu Nowego Testamentu, duchowny luterański. Wykształcenie zdobył we Frankfurcie, Tybindze, Lipsku i Halle.
List do Filipian [Flp lub Fil.] to jeden z listów więziennych św. Pawła, napisany prawdopodobnie podczas jego uwięzienia w Rzymie (lata 61−63), lub wcześniej w Efezie (56−57). Herni Omont w 1869 roku opublikował tekst dostępnych mu partii kodeksu. J. A. Robinson w 1895 roku opublikował 16 stron więcej. Kirsopp Lake w 1905 roku opublikował pięć dalszych fragmentów, które znalazł na górze Athos. Kodeks jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu (UBS3, UBS4, NA26, NA27). Pierwszy List do Tymoteusza (1 Tm lub 1 Tym) to jeden z listów przypisywanych św. Pawłowi z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie. Zaliczany jest do jednych z tzw. trzech listów pasterskich. Wysłany został z Macedonii do Tymoteusza z Efezu między pierwszym a drugim uwięzieniem (tj. między 63 a po 67 r. n.e.). Badacze (głównie egzegeci niekatoliccy) uważają jednak, że nie tylko autorem listu nie jest św. Paweł z Tarsu ale także sam list powstał później (autorstwo listów św. Pawła do Tymoteusza kwestionują także najstarsi pisarze chrześcijańscy)[potrzebne źródło]. Powodem napisaniu listu była szczególna troska św. Pawła o Kościół w Efezie. Treścią listu są pouczenia o charakterze praktycznym, pouczającym oraz dogmatycznym. Księga składa się z 6 rozdziałów.
Rękopis (manuskrypt) - zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. Dzisiaj kodeks przechowywany jest w ośmiu kolekcjach siedmiu bibliotek, w sześciu miastach Europy: List do Tytusa [Tt lub Tyt] to jeden z listów Pawła z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie. List skierowany był do Tytusa, jednego z jego najbliższych współpracowników, który w okresie pisania listu przebywał na Krecie. Tytus opiekował się gminą chrześcijańską na Krecie, założoną wcześniej przez Pawła. Christian Frederick Matthaei (ur. 4 marca 1744 w Mücheln, zm. 26 września [14 września st. st.] 1811 w Moskwie) − paleograf, filolog klasyczny, profesor najpierw w Wittenberdze następnie w Moskwie. czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta Kurt Aland (ur. 28 marca 1915 w Berlin-Steglitz, zm. 13 kwietnia 1994 w Münster, Westfalia) – niemiecki teolog i profesor Badań Nowego Testamentu i Historii Kościoła. Przez wiele lat kierował Instytutem Badań Tekstu Nowego Testamentu (Institut für neutestamentliche Textforschung) i był głównym wydawcą Nestle-Aland Novum Testamentum Graece (greckiego Nowego Testamentu).
Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (ur.18 stycznia 1815, zm. 7 grudnia 1874) – niemiecki protestancki biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów majuskułowych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż przeciętny człowiek. Znał wszystkie starożytne języki, na które przełożona została Biblia.
Bernard de Montfaucon (ur. 13 stycznia 1655 w Aude we Francji, zm. 21 grudnia 1741) – benedyktyński mnich i francuski uczony, paleograf. Jest twórcą terminu "paleografia", uważany też bywa za jednego z założycieli nowożytnej archeologii.
Biblioteka w Cezarei – jedna z największych bibliotek starożytnego świata, założona przez Orygenesa, ok. 231 roku, a rozwijana później przez Pamfila z Cezarei i Euzebiusza z Cezarei. Zawierała ok. 30 000 ksiąg. W okresie przynależności Cezarei do Bizancjum tamtejsza szkoła odgrywała rolę ważnego ośrodka intelektualnego, a biblioteka była najważniejszym zbiorem chrześcijańskich dzieł. Jeden z podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu, tekst cezarejski, związany jest z tym ośrodkiem.
Drugi List do Tesaloniczan [2 Tes] – list najprawdopodobniej autorstwa św. Pawła, zaadresowany do gminy w Tesalonice, będący księgą Nowego Testamentu. List powstał prawdopodobnie około 51 roku po Chr., w niedługim czasie po wysłaniu przez Pawła do Tesaloniczan pierwszego listu. Powodem jego napisania była postawa mieszkańców Tesaloniki, którzy uznali, że skoro i tak niedługo Chrystus ma ponownie przybyć na ziemię, to wszelka praca nie ma sensu. Paweł gani bezczynne życie, a także uzupełnia wiedzę Tesaloniczan o paruzji. List zachęca adresatów do wytrwania wśród prześladowań, dodając im otuchy nadzieją na sprawiedliwy sąd Boży. Paweł prosi Tesaloniczan, by nie dali się zwieść, jakoby już nadchodził dzień Pański, najpierw bowiem musi przyjść odstępstwo i objawić się syn zatracenia wśród znaków i fałszywych cudów. Apostoł zachęca więc adresatów, by raczej pracując ze spokojem jedli własny chleb.
Kodeks Synajski (łac. Codex Sinaiticus) – najstarszy (pochodzący z IV wieku) manuskrypt Septuaginty i Nowego Testamentu. Uchodzi za jeden z najlepszych rękopisów Nowego Testamentu. Jest jedynym zachowanym pisanym uncjałą rękopisem, z pełnym tekstem Nowego Testamentu. W Starym Testamencie ma jednak wiele braków. Tekst reprezentuje tradycję aleksandryjską.
Manuskrypty Nowego Testamentu zostały podzielone na pięć grup. Klasyfikacja ta została wprowadzona w 1981 roku przez Kurta i Barbarę Aland w Der Text des Neuen Testaments. Przynależność do kategorii uzależniona jest od relacji manuskryptu do różnych typów tekstu NT. Generalnie mówiąc, najwcześniejsze, aleksandryjskie rękopisy zostały zaklasyfikowane do I kategorii podczas gdy późne, bizantyjskie rękopisy zaliczone zostały do kategorii V. Przy ocenie tekstu Aland zastosował metodę 1000 lekcji z 1000 miejsc NT. Aland dobrał te miejsca NT, w których tekst bizantyjski jest różny od tekstu pozostałych rękopisów. Owe 1000 miejsc nie obejmuje wszystkich ksiąg NT. Żadne z nich dotyczy Ewangelii Mateusza i Łukasza. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
