Collegium Invisibile - Polski Serwis Naukowy

Prowadzone przez pijarów XVIII-wieczne Collegium Nobilium, do którego idei nawiązuje Collegium Invisibile, miało za zadanie wykształcenie nowego, inteligenckiego pokolenia Polaków

Collegium Invisibile – organizacja naukowa założona w 1995 roku, skupiająca wyróżniających się polskich studentów oraz naukowców, którzy współpracują ze sobą na zasadzie mistrz–uczeń. Collegium nawiązuje swoją działalnością do XVIII-wiecznego Collegium Nobilium, dążąc do wykształcenia inteligenckich elit dzięki zastosowaniu metod pracy renomowanych angielskich uniwersytetów w Oksfordzie i Cambridge.

Józef Stanisław Tischner pseud. Wawrzek Chowaniec, Molinista, Józek Szkolny, Jegomość Józek (ur. 12 marca 1931 w Starym Sączu, zm. 28 czerwca 2000 w Krakowie) – polski prezbiter katolicki i filozof. Brat prof. Mariana Tischnera.
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Olsztynie. Główny kampus, miasteczko akademickie znajduje się w dzielnicy Kortowo. Powstał 1 września 1999 roku w wyniku połączenia Akademii Rolniczo-Technicznej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Warmińskiego Instytutu Teologicznego, na mocy Ustawy z dnia 9 lipca 1999 r. o utworzeniu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (Dz. U. Nr 69, poz. 762). Kształci 33 tys. studentów (na wszystkich rodzajach studiów).

Działalność

Przedstawienie istniejącego w XVII-wiecznej Anglii "Invisible College", poprzednika najstarszej akademii nauk – Royal Society

Polskie Collegium powstało z inicjatywy prof. Wojciecha Gasparskiego jako element międzynarodowej sieci "niewidzialnych uczelni" w Europie i Azji, mającej przeciwdziałać m.in. wpływowi masowości na szkolnictwo wyższe. System nauczania stosowany w Collegium jest podstawowym elementem edukacji liberalnej: oprócz realizacji projektów naukowych polega bowiem na indywidualnych zajęciach z wybranej dyscypliny pod okiem profesora wybranego przez studenta. Wśród tutorów znajdują się znaczące postaci w polskim życiu społecznym i naukowym – profesorowie akademiccy, byli ministrowie, prezesi Narodowego Banku Polskiego, sędziowie Trybunału Konstytucyjnego czy parlamentarzyści.

The Royal Society, Towarzystwo Królewskie w Londynie, dokładniej The Royal Society of London for Improving Natural Knowledge, angielskie towarzystwo naukowe o ograniczonej liczbie członków (ok. 500 członków krajowych i ok. 50 członków zagranicznych), pełniące funkcję brytyjskiej akademii nauk. Skupia przedstawicieli nauk matematycznych i przyrodniczych. Uważane jest za pierwsze w świecie towarzystwo naukowe. Zawiązane w 1660, zatwierdzone w 1662 przez Karola II, odegrało dużą rolę w rozwoju nauk przyrodniczych od XVII–XIX wieku. Od 1665 Towarzystwo Królewskie wydaje czasopismo naukowe: Philosophical Transactions, od 1832 przeglądowo-sprawozdawcze Proceeding of the Royal Society.
Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia wyższa z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).

Rokrocznie Collegium Invisibile przyjmuje kilkunastu najlepszych kandydatów wyłonionych podczas dwuetapowej procedury rekrutacyjnej. Warunkiem członkostwa w Collegium jest ukończenie I roku studiów na dowolnej uczelni akademickiej, przedstawienie pracy pisemnej o charakterze naukowym, wypełnienie aplikacji oraz pomyślne przejście rozmowy kwalifikacyjnej.

Wojciech Roszkowski (ur. 20 czerwca 1947 w Warszawie) – polski ekonomista i historyk, profesor, polityk, od 2004 do 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego.
Wolny Uniwersytet Berlina (niem. Freie Universität Berlin, FU Berlin) – jeden z czterech największych uniwersytetów Berlina, mający swoją siedzibę w Dahlem (południowo-zachodnia część miasta).

Historia Collegium

George Soros, inicjator powstania pierwszych XX-wiecznych Niewidzialnych Uniwersytetów

Collegium Invisibile ufundowane zostało jako element sieci niewidzialnych uniwersytetów powstających w latach 90. XX wieku w Europie. Postulat kształcenia elitarnego stanowił odpowiedź na rosnącą masowość w szkolnictwie wyższym, a nowo wykształcona elita intelektualna miała budować sfery zaniedbane w Polsce przez lata komunizmu. Założenie Collegium możliwe było dzięki wsparciu Open Society Institute George'a Sorosa, który już w 1992 roku przyczynił się do powstania podobnego "Niewidzialnego Uniwersytetu" na Węgrzech – pod nazwą Lathatatlan Kollegium.

Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.
Sapienza - Uniwersytet Rzymski, (wł. La Sapienza - Università di Roma[1]), największy w Europie i jeden z największych w świecie uniwersytetów pod względem liczby studentów. Utworzony w Rzymie 20 kwietnia 1303 przez papieża Bonifacego VIII.

Początkowym ogniwem w tworzeniu polskiego Collegium była Fundacja "Wiedza i Działanie" im. Tadeusza Kotarbińskiego i Ludwiga von Misesa. Założyciele tej fundacji – prakseolodzy Wojciech Gasparski, Anna Lewicka-Strzałecka i Danuta Miller – w 1995 roku powołali do życia organizację Collegium Invisibile. W 1999 roku organizacja uniezależniła się od fundacji – z inicjatywy beneficjentów programu powstało samodzielne stowarzyszenie Collegium Invisibile. Jego pierwszemu Zarządowi przewodniczył Dariusz Jemielniak, przewodnictwo w Radzie Naukowej objął natomiast prof. Piotr Węgleński, rektor Uniwersytetu Warszawskiego; od tej pory te dwie funkcje ex officio są ze sobą związane.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH; dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie; nazwa międzynarodowa: AGH University of Science and Technology; dawniej: University of Mining and Metallurgy) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 526. pośród wszystkich typów uczelni.. Powołana 8 kwietnia 1919 uchwałą Rady Ministrów.
Collegium Nobilium – szkoła wyższa, założona w Warszawie przez pijara Stanisława Konarskiego w 1740, początkowo jako Collegium Novum (nazwę zmieniono jesienią 1741) na ulicy Długiej, następnie przeniesiona do specjalnie dla niej wybudowanego gmachu przy ulicy Miodowej (mieści się tam obecnie Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza), a po latach przeniesiona na Żoliborz do jurydyki Szymanowska, gdzie działała do roku 1832.

W kolejnych latach zapoczątkowywane były nowe projekty: w 1999 r. – Szkoły Letnie, w 2002 roku rozpoczęto gromadzenie zbiorów biblioteki, a w 2004 roku wystartował program Pierwszy Tutor. W dziesiątą rocznicę swojego istnienia stowarzyszenie przygotowało w Warszawie jubileuszową konferencję międzynarodową Tocqueville: On Democracy in Europe, w której uczestniczyli najwybitniejsi naukowcy z całego świata, m.in. prof. Irena Grudzińska-Gross, prof. Raymond Boudon i prof. Michael Hereth. W roku 2008 po raz pierwszy odbyła się Wioska Olimpijska – obóz letni dla laureatów olimpiad przedmiotowych. Został również uruchomiony Projekt Fleck – program pomocy dla studentów z Ukrainy.

Wojciech Gasparski (ur. 10 października 1936 w Warszawie) – profesor dr hab. - jeden z polskich prekursorów prakseologii, teorii systemów, naukoznawstwa, organizacji i zarządzania, etyki życia gospodarczego.
Ewa Łętowska (ur. 22 marca 1940 w Warszawie) – polska prawnik, profesor doktor habilitowany nauk prawnych; sędzia Trybunału Konstytucyjnego, pierwszy w Polsce Rzecznik Praw Obywatelskich.

W 2010 r. członkowie Collegium brali udział w debacie o kształcie reformy szkolnictwa wyższego i stypendiów dla doktorantów, publikując artykuły m.in. w Gazecie Wyborczej i Newsweeku oraz przedstawiając stanowisko w Sejmie. W tym roku odbył się także cykl seminariów organizowanych w Krakowie wspólnie z wydawnictwem "Znak" pod nazwą Colloquia Invisibilia.

Marek Henryk Safjan (ur. 28 sierpnia 1949 w Warszawie) – polski prawnik, prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 1998–2006, sędzia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (od 2009); syn Zbigniewa i mąż Doroty.
The University of Oxford (nieformalnie: Oxford University, lub po prostu Oxford, tradycyjne spolszczenie: Uniwersytet Oksfordzki lub po prostu Oksford) – najstarszy uniwersytet w krajach języka angielskiego, znajdujący się w Oksfordzie w środkowej Anglii.

Ludzie związani z Collegium

Członkowie Collegium Invisibile.

Członkami Collegium są tutorzy, studenci i członkowie honorowi.

Tutorzy

Tutorami działającymi w Collegium byli do tej pory m.in.: Stefan Amsterdamski, Leszek Balcerowicz, Agata Bielik-Robson, Jan Błoński, Jerzy Bralczyk, Bronisław Geremek, Tadeusz Gadacz, Aleksander Gieysztor, Michał Głowiński, Hanna Gronkiewicz-Waltz, Czesław Hernas, Jerzy Jarniewicz, Jerzy Kłoczowski, Monika Kostera, Andrzej Koźmiński, Ryszard Legutko, Philippe Lejeune, Ewa Łętowska, Krzysztof Meyer, Wojciech Roszkowski, Marek Safjan, Marek Siemek, Piotr Sztompka, ks. Józef Tischner.

University College London lub UCL - część Uniwersytetu Londyńskiego, jest najstarszą spośród dwóch, pierwotnie odrębnych uczelni, obecnie wchodzących w skład Uniwersytetu Londyńskiego. W Wielkiej Brytanii UCL był pierwszym uniwersytetem o charakterze świeckim, w którym o przyjęciu na studenta oraz ocenach nie decydowały wyznanie, rasa oraz pochodzenie społeczne. Dewizą stale przyświecającą studentom i pracownikom było (łac.) Cuncti adsint meritaeque expectent praemia palmae co można przetłumaczyć na Niech przybędą ci którym wraz zasługą należy się największa nagroda. Obecnie na UCL pracuje i studiuje ponad 21.800 studentów i pracowników. UCL należy do elitarnej grupy uniwersytetów Russell Group oraz jest częścią Golden Triangle.
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej – niepaństwowa uczelnia wyższa założona w 1996 roku. Założycielami byli profesorowie zwyczajni Instytutu Psychologii PAN: prof. dr hab. Andrzej Eliasz, prof. dr hab. Zbigniew Pietrasiński, prof. dr hab. Janusz Reykowski. Pierwsza i jedyna w Polsce uczelnia, która uzyskała od Państwowej Komisji Akredytacyjnej ocenę wyróżniającą dla kierunku psychologia. Zajęła 2 miejsce w rankingu 100 najlepszych niepublicznych uczelni magisterskich w 2009 roku. W uczelni funkcjonuje Szkoła Językowa SWPS która prowadzi kursy językowe z języka niemieckiego, hiszpańskiego, francuskiego, włoskiego, rosyjskiego i angielskiego.

Przewodniczący

Dotychczasowi przewodniczący Collegium:

Wojciech Gasparski (1995–1998)
Dariusz Jemielniak (1998–2004)
Michał Łuczewski (2004–2006)
Adam Kola (2006)
Damian Jasiński (2006–2008)
Tymon Słoczyński (2008–2009)
Leopold Hess (2009–2010)
Krzysztof Niewiadomski (2010-2011)
Bartłomiej Czajka (od 2011)

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)