Corleone - Polski Serwis Naukowy

Corleone (sycyl. Cunigghiuni) – miejscowość we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Liczy ok. 12 000 mieszkańców.

Historia

Miasto zostało kiedyś podbite przez Arabów, którzy pozostawili po sobie rozwiniętą ekonomię i politykę. Nadali oni wtedy miastu nazwę Qurlayun.

W dawnych czasach miasto było otoczone murami obronnymi połączonymi z Castello Soprano i Castello Sottano.

Marcin z Tours, Święty Marcin, Marcin Miłościwy, scs. Swiatitiel Martin Miłostiwyj, jepiskop Turskij (ur. pomiędzy rokiem 316 a 317 w Sabarii, dziś Szombathely w Pannonii - zm. 8 listopada 397 w Candes nad rz. Vienne) – biskup Tours, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Wniebowstąpienie Pańskie – wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie 40 dni po Zmartwychwstaniu Pańskim. W Polsce w kościele rzymskokatolickim uroczystość ta - zgodnie z dekretem watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów - od 2004 r. obchodzona jest w VII Niedzielę Wielkanocną.

Corleone znane było także pod nazwą "Odważni mieszkańcy", z powodu ich pozycji w wojnach, które obejmowały Sycylię. Położone pomiędzy Palermo a Agrigento miasto kontrolowało jedną z ważniejszych arterii i było jednym z najbardziej strategicznych miejsc na wyspie.

Corleone w XIV w. stało się własnością królewską, a następnie oddane feudalowi Federico Ventimiglii.

Michael Corleone (ur. 15 października 1920, zm. 9 maja 1997) – postać fikcyjna z książek Maria Puzo Ojciec chrzestny oraz Sycylijczyk. Postać rozwinięta w późniejszych latach w filmowej trylogii pod tym samym tytułem, wyreżyserowanej przez Francisa Forda Coppolę. W filmie w rolę Michaela wcielił się Al Pacino.

Język sycylijski (scn.: lu Sicilianu, wł.: lingua siciliana) - zespół dialektów używanych na Sycylii oraz na Półwyspie Apenińskim (Kalabria i Apulia). Znacznie różni się od standardowego języka włoskiego, do tego stopnia, że przez językoznawców uważany jest za odrębny od włoskiego język , jednakże nie ma statusu języka oficjalnego i nie jest uczony w szkołach. Wydawana jest m.in. poezja w dialektach sycylijskich. Używany głównie jako język mówiony.

Znaczny wzrost liczby ludności w XV i XVI w. spowodowany został przez osiedlenie się w mieście mnichów z kilku różnych zakonów.

Zabytki

wieża widokowa wybudowana między XI a XII w., zwana Saracena. Widok z wieży obejmuje m.in. Cascata delle Due Rocche.

Chiesa Madre (Kościół Matka), którego patronem jest Marcin z Tours. Budowę rozpoczęto w XIV w. Jego obecny wygląd znacznie różni się od pierwotnego z powodu licznych przeróbek i renowacji. W bocznych kaplicach znajdują się m.in. drewniane rzeźby św. Filipa d'Agira (XVII w.) i św. Błażeja (XVI w.).

kościoły: Chiesa dell'Addolorata (XVIII w.), Chiesa di Santa Rosalia i mały Sant’Andrea (oba z XVII wieku), w których znajdują się freski i malowidła.

kościół Santuario della Madonna del Rosario di Tagliavia, budynek sakralny z XIX wieku, obecnie miejsce pielgrzymek w dniu Wniebowstąpienia.

Corleone współcześnie

Panorama Corleone

Miasto jest znane głównie jako miejsce urodzenia szefów mafii włoskiej Michele Navarry, Luciana Leggio, Leoluki Bagarelli, Salvatore Riiny i Bernarda Provenzano. Mafia od dekad dominowała lokalną społeczność i dopiero niedawno część ludności zaczęła się jej sprzeciwiać.

Wisława Szymborska (ur. ) – polska poetka, eseistka i krytyk literacki, tłumacz, felietonistka; członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiej Akademii Umiejętności, laureatka literackiej Nagrody Nobla (1996).

Ojciec chrzestny (ang. The Godfather) - powieść autorstwa Maria Puzo, po raz pierwszy wydana w roku 1969. Opowiada historię sycyliskiej rodziny mafijnej sprawującej rządy w Nowym Jorku. Akcja powieści rozgrywa się w przeciągu dziesięciu lat po drugiej wojnie światowej. Centralną postacią jest Don Vito Corleone, założyciel Rodziny i zarazem tytułowy Ojciec Chrzestny.

W 2003 odbyło się referendum, które nie odniosło sukcesu, w którym mieszkańcy wypowiadali się, czy chcą zmienić nazwę z "Corleone" na starą wersję "Cuor di Leone (lwie serce)", aby miasto przestało być kojarzone tylko z mafią, tą fikcyjną i prawdziwą.

Najbardziej znanym wydarzeniem w Corleone jest aresztowanie ukrywającego się przez ponad 40 lat Bernarda Provenzano, który był "Capo di tutti capi". To wydarzenie stało się małym świętem. "Dzień oswobodzenia", obchodzony 11 kwietnia (jest to data aresztowania Provenzano w 2006 roku), a także zmiana nazwy jednej z ulic na "11 kwietnia" pokazuje, jak ważne jest to wydarzenie dla mieszkańców miasteczka.

Cosa nostra (wł. nasza rzecz, nasza sprawa) – włoskie określenie współczesnej odmiany tajnej organizacji przestępczej (mafii) w USA, wzorującej się na dawną mafię sycylijską. Określenie la cosa nostra (LCN) zostało użyte po raz pierwszy w roku 1963 podczas składania wyjaśnień przez Josepha Valachiego przed komisją senacką USA. Początkowo tworzyli ją włoscy imigranci przybyli do Ameryki, obecnie składa się niemal z samych rodowitych Amerykanów.

Luciano Leggio – włoski mafioso (gangster), Sycylijczyk, jeden z najważniejszych bossów (capo di tutti capi) mafii sycylijskiej w całej jej historii. Słynął z brutalności i bezwzględności.

Corleone w kulturze

Nazwa miasta została użyta jako nazwisko tytułowej postaci w książce Maria Puza i filmie Francisa Forda Coppoli Ojciec chrzestny. W filmie Vito Andolini emigruje z Włoch z wioski Corleone do Ameryki, a jego nazwisko zostaje zmienione przez nieporozumienie pomiędzy człowiekiem, który mu pomagał, a człowiekiem w urzędzie celnym, który powiedział "Corleone" zamiast "Andolini". W filmie Ojciec chrzestny, część II młody Vito podpisuje, że ma na nazwisko Corleone. Jest zbyt nieśmiały i nie potrafi mówić po angielsku, aby wytłumaczyć celnikowi, jakie jest jego prawdziwe nazwisko.

Palermo (włoski: Palermo, sycylijski: Palermu lub Palemmu, grecki: Panormos) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Panormos powstało już w starożytności, jako kolonia fenicka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkuje 657 936 osób, 4140,6 os./km².

Salvatore Riina (ur. 16 listopada 1930 r. w Corleone) znany też jako Toto Riina - włoski mafioso i były szef Cosa Nostra. W czasie swojej mafijnej kariery miał własnoręcznie zabić około 40 osób, a zlecić zabójstwo kilkuset. Brutalności z jaką załatwiał interesy zawdzięcza swój pseudonim Bestia. Był też nazywany Krótkim (wł. Il Corto lub sycylijski U Curtu) z powodu niskiego (1,58 m) wzrostu.

Również dziadkowie aktora Ala Pacino (grał on Michaela Corleone w Ojcu chrzestnym) wyemigrowali z miasta Corleone w tym samym okresie, co Don Vito Corleone.

Żartobliwie to miasto opisuje Wisława Szymborska w wierszu Corleone.

Przypisy

BBC NEWS | Europe | Godfather town mulls name change