Agnostycyzm (gr. ἄγνωστος α- a-,bez + γνώσις gnōsis, wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd, głoszący niepoznawalność rzeczywistości, sokratejskie „wiem, że nic nie wiem”, negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu, jedna z jego tez głosi, że: nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia Boga. Thomas Henry Huxley wprowadził termin agnostycyzm, wykluczając możliwość poznawczą człowieka na polu „istoty” rzeczy jak i „istoty” związków przyczynowo-skutkowych. Agnostycyzm przybiera różne formy i nie wspiera ani ateizmu ani teizmu. Jest skrajną, niepoprawną empirycznie, radykalizacją teorii noumenów Kanta.

Wolnomyślicielstwo - ideologia, ruch społeczny okresu Oświecenia odwołujący się do idei liberalizmu politycznego, społecznego i wyznaniowego, a zasadzający się na poglądzie, iż sądy należy formułować na podstawie wiedzy naukowej i rozumowania logicznego, bez odwoływania się do argumentów religijnych czy tradycji.