Grupa Crédit Agricole

Grupa bankowa Crédit Agricole składa się ze spółdzielczych kas regionalnych (caisses locales et régionales), banku Crédit Lyonnais, obecnie przemianowanego na LCL, banku inwestycyjnego Calyon i ubezpieczycieli Predica i Pacifica. Grupa Crédit Agricole jest akcjonariuszem (18% akcji) włoskiego banku Banca Intensa i 100% greckiego Emporiki.

W Polsce bank jest właścicielem Credit Agricole Banku Polska, LUKAS Finanse - spółki zajmującej się kredytami konsumenckimi[1], Europejskiego Funduszu Leasingowego, Crédit Agricole Ubezpieczenia na Życie oraz banku inwestycyjnego Calyon.

Historia

Początek

Historia Crédit Agricole rozpoczęła się 23 lutego 1885, kiedy powstała pierwsza kasa lokalna w miejscowości Salins-les-Bains. Ramy prawne działalności kas lokalnych ustanowiła w 1894 r. tzw. ustawa Julesa Meline’a. Kasy regionalne zostały objęte regulacjami prawnymi w rok później. W pierwszych latach firma koncentrowała się wyłącznie na udzielaniu pożyczek krótkoterminowych, głównie na poczet zbiorów. Oferta rozszerzała się z czasem o pożyczki średnio- i długoterminowe, umożliwiające rolnikom zakup sprzętu rolniczego i żywego inwentarza. W 1920 r., pod przewodnictwem Louisa Tardy’ego, powstało Krajowe Biuro Kredytu Rolnego (Office national du Crédit agricole), które w 1926 r. zmieniło nazwę na Krajową Kasę Kredytu Rolnego (Caisse nationale du Crédit agricole).

Rozwój oferty

Mimo że oferta Crédit Agricole skierowana była wyłącznie do rolników, firma nie poniosła strat z powodu migracji ludności wiejskiej do miast. Sieć silnie rozwiniętych placówek nastawiona jest wprawdzie na obsługę klientów wiejskich, jednak „nowi” mieszkańcy miast, lub byli rolnicy, stojąc przed wyborem banku, często decydowali się na Crédit Agricole. Działalność rozszerzono o ofertę dla przemysłu rolno-spożywczego, rzemieślników i kredytowanie mieszkań, by następnie objąć inne gałęzie gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem rynku klientów indywidualnych.

W międzyczasie, Krajowa Kasa Kredytu Rolnego przekształciła się w Crédit Agricole SA (CA SA) i stopniowo zwiększał zakres swej działalności na rynkach finansowych i zagranicznych. Spółka dokonała akwizycji lub przejęła kontrolne udziały w rozmaitych francuskich, włoskich (Intesa) i środkowo-wschodnio europejskich instytucjach finansowych.

W 1980 Crédit Agricole, podobnie jak ówczesna konkurencja, zwrócił się w stronę usług bankowo-ubezpieczeniowych (bancassurance). W 1986 rozpoczęla współpracę w zakresie ubezpieczeń na życie z firmą Predica. W 1990 podjął współpracę z firmą Pacifica w dziedzinie ubezpieczeń od szkód. W tamtym czasie, wielu zarządców kas lokalnych było jednocześnie zarządcami innej instytucji rolnej, firmy ubezpieczeniowej Groupama, co doprowadziło do rozmów o połączenie obu firm. Do fuzji jednak nie doszło.

W 1996 po zakupie firmy Indosuez na rynku pojawił się Indocam (zarządzanie aktywami; w 1999 r. firma zmieniała nazwę na CAAM - Crédit Agricole Asset Management) oraz CA-Indosuez, działający w obszarze bankowości inwestycyjnej. W 2003 r. Crédit Agricole zakupił bank Le Crédit Lyonnais (od 2005 występujący pod nazwą LCL). W wyniku fuzji linii inwestycyjnej banku Crédit Lyonnais i CAI powstał bank inwestycyjny Calyon.

W 2001 CA SA zadebiutował na giełdzie. Jednak zgodnie ze spółdzielczym statusem grupy, większość akcji pozostało w posiadaniu 44 kas regionalnych.

Lata 2003-2005 przyniosły zakupy kolejnych firm i włączenie do Grupy CA banku Crédit Lyonnais, działającego od tej pory pod marką LCL. Koszt operacji wyniósł 1,3 mld euro i umożliwił, począwszy od 2005 osiągnięcie wspólnego zysku w wysokości 663 mln euro. W chwili prywatyzacji Crédit Lyonnais w 1999 Ministerstwo Gospodarki i Finansów zdecydowało o utworzeniu Partnerskiego Konsorcjum Akcjonariuszy (Groupement d'Actionnaires Partenaires), zrzeszającego akcjonariuszy posiadających 33% udziałów w Crédit Lyonnais, w celu uniemożliwienia przejęcie firmy. Członkami Konsorcjum zostali: Crédit Agricole (10%), Allianz (6%), Axa (5,5%), Commerzbank (4%), BBVA (3,75%), Banca Intesa (2,75%) oraz CCF (1%). Państwo zachowało dla siebie 10,9% udział, przeznaczony w perspektywie do sprzedaży.

Do końca 2002 Crédit Agricole, na czele ze swym Dyrektorem Generalnym, Jeanem Laurentem, podjął próby nawiązania współpracy z Crédit Lyonnais zarządzanym przez Jeana Peyrelevade’a, który za wszelką cenę starał się utrzymać niezależność swego banku, zachowując podział na członków Konsorcjum oraz Państwo. Crédit Agricole nie udało się ostatecznie przejąć Crédit Lyonnais.

Pod koniec 2002 Francis Mer, nowy minister gospodarki zaproponował Crédit Agricole odstąpienie 10,9% udziałów Crédit Lyonnais po cenie 44 € za akcję. Dyrektor Generalny Crédit Agricole Jean Laurent odmówił: za akcję gotów był zapłacić najwyżej 42 €. W rezultacie, 23 listopada 2002 Francis Mer podjął decyzję o publicznej sprzedaży 10,9% udziałów. Crédit Agricole oferował 44 € za akcję, jednak właścicielem udziałów państwa został, kierowany przez Michela Peberéau'a, BNP Baribas, płacąc 58 € za akcję. BNP Paribas nabył na rynku dodatkowe 5%. W połowie grudnia 2002 r. René Carron zajął miejsce Marca Buégo na stanowisku prezesa zarządu Crédit Agricole i Crédit Agricole przystąpił do kontrataku, płacąc 55 € za akcje (fundusze spekulacyjne stawiały na giełdową walkę między Crédit Agricole i BNP o kontrolę nad Crédit Lyonnais). Doszło do publicznej sprzedaży akcji, w wyniku której Crédit Agricole dokonał akwizycji Crédit Lyonnais po cenie 56 € za akcję.

W 2006 r. Crédit Agricole dokonął zakupu czwartego greckiego banku, Emporiki, za 3,3 mld euro. Bank ten wykazał jednak w 2006 r. stratę (-234,7 mln €) i osiągnął dodatni wynik dopiero w 2007 r.(+73,4 mln €), ale z uwagi na kryzys subprime poniósł ponownie stratę w trzech pierwszych kwartałach 2008 r. (-121,3 mln €). Emporiki nie okazał się dochodowy dla Crédit Agricole: wysokość strat przewyższyła zysk, który spółka wykazała w latach 2006-2008.

W listopadzie 2007 r. Crédit Agricole przejął 14,99% kapitału hiszpańskiego banku Bankinter, zwiększając niebawem udział do 19,53%. Crédit Agricole wykazał tym samym chęć rozwijania działalności w rejonie śródziemnomorskim. Strategia te uważana była przez analityków finansowych za niepewną; wymagała bowiem dużego nakładu kapitału własnego. Plany te zostały pokrzyżowane, gdy historyczny akcjonariusz Bankintera, Jaime Bottin oraz Société Générale, tymczasowy sprzymierzeniec Hiszpana, sprzeciwili się przejęciu kontroli.

W latach 2007-2008 spośród francuskich banków, kryzys subprime dotknął najbardziej Crédit Agricole. Dyrektor Generalny banku inwestycyjnego Calyon, Marc Litzler, uczynił z papierów wartościowych opartych na długu (Collateralized Debt Obligations, CDO) jeden z filarów rozwoju swej strategii. Jednak wraz z nadejściem kryzysu subprime, rynek CDO stracił płynność i doszło do obniżenia wartości portfeli Calyonu. Oznaczało to dla Crédit Agricole łączną stratę prawie 2 miliardów euro. Sopwodowało to dymisję Marca Litzlera w kwietniu 2008. Jego następcą został Patrick Valroff, dyrektor generalny Sofinco. Nowy dyrektor zlikwidował 500 miejsc pracy w Calyonie. Zaprzestał też rentownych, ale ryzykownych działań związanych z derywatami kredytowymi i akcjami. Crédit Agricole, w przeciwieństwie do Société Générale i BNP Paribas, odpowiednio, pierwszego i drugiego gracza bankowego na rynku derywatów akcji na świecie, nie udało się trwale zaznaczyć w tej linii biznesowej.

Aby stawić czoła kryzysowi subprime, Crédit Agricole zmuszony był odstąpić, w styczniu 2008, swój udział w firmie Suez za 1,3 mld euro oraz zwiększyć, w maju 2008, wysokość kapitału do 5,9 mld euro, co miało zastosowanie również w przypadku kas regionalnych w celu spełnienia wymagań regulacyjnych Bazylei II. CA zmuszony był też rozpocząć program sprzedaży aktywów niestrategicznych za sumę 5 mld euro. Jeśli chodzi o zwiększenie kapitału, zdania były podzielone. Dyrektor Generalny Georges Pauget i Prezes Zarządu René Carron zostali zatakowani przez część dyrektorów kas regionalnych (w szczególności przez Jeana-Paula Chiffleta, szefa drugiej nawiększej Kasy Crédit Agricole, Kasy Centralno-Wschodniej), którzy zarzucali Crédit Agicole SA straty w związku działalnością na rynku subprime. Ponadto, Crédit Agricole zrezygnował z planowanej akwizycji Banca Della Marche za 1,7 mld euro. Miał też czas do maja 2009 na zwiększenie aktywów w Banintera z 19,53% do 29,99%.

Walne zgromadzenie Crédit Agricole SA, które miało miejsce 21 maja 2008 stało się okazją dla akcjonariuszy i pracowników do wyrażenia swego niezadowolenia w związku ze stratami w wyniku kryzysu subprime. Przedstawicielka pracowników kas regionalnych (będących większościowymi akcjonariuszami Crédit Agricole) zapytała dyrekcję banku czy Crédit Agricole, oddalając się od korzeni firmy, nie uległo „genetycznej modyfikacji”. W podobnym, ironicznym tonie, wypowiedział się jeden z akcjonariuszy indywidualnych, przypominając hasło reklamowe Crédit Agricole "rozsądne rozwiązania w zasięgu ręki" (fr. le bon sens près de chez vous), zyskując tym samym aplauz uczestników.

Pod presją Kas regionalnych, dyrektor generalny Georges Pauget, po dokonaniu zwiększenia kapitału o 5,9 mld euro, przekazał część swych obowiązków dwóm delegowanym dyrektorom generalnym, Jacquesowi Lenormandowi i Jeanowi-Frédéricowi de Leusse’owi.

O firmie

Liczne przejęcia umożliwiły Crédit Agricole zachowanie pozycji lidera bankowości detalicznej we Francji, a także wzmocnienie jego pozycji w bankowości inwestycyjnej (Calyon) i rozwinięcie sieci oddziałów i spółek zagranicznych. Grupa działa również w sektorze ubezpieczeń (Predica, Pacifica) i zarządzania aktywami finansowymi (Crédit Agricole Asset Management). Kasy regionalne od niedawna działają też na rynku nieruchomości za pośrednictwem marki Square Habitat.

czytaj dalej: [2], [3]