Creative Commons - Polski Serwis Naukowy

„Pewne prawa zastrzeżone”

Polska wersja

Creative Commons — organizacja typu non-profit, która postawiła sobie za zadanie uzyskanie kompromisu pomiędzy pełną ochroną praw autorskich a niczym nieskrępowanym korzystaniem z twórczości innych osób. Głównym celem organizacji jest stworzenie umiarkowanych, elastycznych zasad w obliczu coraz bardziej restrykcyjnych domyślnych reguł prawa autorskiego, które stawiają coraz większe bariery wolnemu przepływowi informacji.

Wydział Prawa i Administracji UJ – najstarsza jednostka naukowa na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1364, kiedy erygowano UJ, na 11 katedr nowej akademii, aż 8 przeznaczono naukom prawnym. Początkowo, wykładano jedynie prawo kanoniczne i prawo rzymskie.

Ruch wolnej kultury – ruch społeczny promujący wolność dystrybucji i modyfikacji różnego rodzaju utworów, za pomocą Internetu oraz innych mediów.

Creative Commons została utworzona w 2001. Założycielem i obecnym przewodniczącym rady dyrektorów jest Lawrence Lessig.

Pewne prawa zastrzeżone

Używając hasła "pewne prawa zastrzeżone" (ang. some rights reserved), w opozycji do wszelkie prawa zastrzeżone (ang. all rights reserved), organizacja stara się zapewnić twórcom jak najlepszą ochronę ich praw przy jednoczesnym umożliwieniu jak najszerszego wykorzystania ich dzieł.

Otwarta treść ((ang.) open content; także Wolna dokumentacja - free documentation, open documentation) – dowolny rodzaj pracy twórczej licencjonowany i publikowany w sposób umożliwiający licencjobiorcy szeroki zakres swobody postępowania z przedmiotem licencji. Wskazać można również definicje, uznające open content za zbiór utworów rozpowszechnionych w sposób korzystniejszy niż ma to miejsce w ramach dozwolonego użytku.

Wikibooks zwane pierwotnie Wikimedia Free Textbook Project to jeden z projektów Fundacji Wikimedia, uruchomiony 10 lipca 2003 r. Jest to projekt siostrzany Wikipedii, który ma na celu poszerzanie i rozpowszechnianie darmowych, otwartych do edycji materiałów edukacyjnych, takich jak podręczniki szkolne, akademickie, poradniki, instrukcje obsługi oraz im podobne. Wikibooks są dostępne na zasadach Licencji Wolnej Dokumentacji GNU.

Strona internetowa organizacji pomaga właścicielom praw autorskich na udzielenie części tych praw ogółowi, przy zachowaniu niektórych innych praw, poprzez udostępnienie różnego rodzaju licencji, które twórca może wybrać, publikując swoje dzieło w Internecie.

Działalność międzynarodowa

Organizacja Creative Commons pracuje na zasadzie projektowej z ponad 100 organizacjami na całym świecie, które jako partnerzy instytucjonalni prowadzą w swoich krajach oddziały Creative Commons. Projekty te działają w ramach zarządzanej przez Creative Commons "siatki współpracowników" (Affiliate Network). Podstawowym celem instytucji partnerskich jest lokalizacja licencji - dostosowywanie wyjściowych licencji do specyfiki prawa poszczególnych krajów. Do wersji 2.5 licencji, podstawową ich wersją były licencje przystosowane do prawodawstwa amerykańskiego (tzw. wersja "generic"). Od wersji 3.0, przyjętej w 2007 roku, podstawowa wersja (tzw. wersja "Unported") jest wersją opartą na prawodawstwie mię∂zynarodowym.

Wikinews to wolnodostępny serwis informacyjny oparty na technologii Wiki. Oznacza to, że każdy jego użytkownik (zarówno zarejestrowany, jak i niezarejestrowany) może redagować jego zawartość, dodawać nowe artykuły i tworzyć materiały dziennikarskie. Celem tego obywatelskiego dziennikarstwa jest dbałość zarówno o przestrzeganie praw autorskich, pozwalanie na łatwiejsze udostępnianie treści, lecz także dbałość o wiarygodność.

Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego (ICM) to instytucja, której zadaniem jest udostępnianie wielkich mocy obliczeniowych środowisku naukowemu z całej Polski. Jest to także instytucja spełniająca funkcję głównego, krajowego centrum udostępniania kilkunastu naukowych baz danych.

W roku 2011 organizacje partnerskie prowadziły projekty Creative Commons w 72 krajach. W większości z nich licencje zostały już zlokalizowane i mogą być używane zgodnie z prawem krajowym.

Polski oddział CC

W kwietniu 2005 rozpoczął działalność polski oddział Creative Commons. W chwili obecnej partnerami instytucjonalnymi projektu są organizacja pozarządowa Centrum Cyfrowe przy Fundacji Projekt: Polska oraz Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego na Uniwersytecie Warszawskim. Uprzednio partnerami instytucjonalnymi Creative Commons Polska była Fundacja Otwarty Kod Kultury, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Kancelaria Prawna Grynhoff Woźny Wspólnicy. CC-Polska jest członkiem-założycielem Koalicji Otwartej Edukacji (2008).

Alek Tarkowski (ur. 1977) - polski socjolog, koordynator polskiego oddziału Creative Commons i dyrektor Centrum Cyfrowego Projekt: Polska. Członek Zespołu doradców strategicznych przy Prezesie Rady Ministrów.

Science Commons (SC) - project Creative Commons mający na celu przyspieszenie i ułatwienie badań naukowych. Jego celem jest identyfikacja i usunięcie przeszkód prawnych oraz organizacyjnych utrudniających wymianę informacji i wprowadzenie danych do obiegu naukowego.

Zespół polskiego oddziału tworzą koordynatorzy Alek Tarkowski, Justyna Hofmokl i Kamil Śliwowski oraz prawnicy Krzysztof Siewicz i Helena Rymar, wraz ze współpracownikami.