Cuszima - Polski Serwis Naukowy

Cuszima (jap. 対馬, Tsushima) – grupa wysp położona pośrodku Cieśniny Koreańskiej, o współrzędnych 34°00'N i 129°00'E. Należy do japońskiej prefektury Nagasaki. W przeszłości była wyodrębniona jako prefektura Tsushima. W marcu 2004 wszystkie sześć miast położonych na Cuszimie zostało połączonych administracyjnie i utworzyło miasto Cuszima, obejmujące całą powierzchnię archipelagu.

Li Syng Man, Syngman Rhee, (ur. 23 marca 1875, zm. 19 lipca 1965) - koreański polityk i działacz niepodległościowy, pierwszy prezydent Korei Południowej
Honsiu (jap. 本州, Honshū?) – największa, a tym samym główna wyspa Japonii. Na północy cieśnina Tsugaru oddziela ją od Hokkaido, na południu Wewnętrzne Morze Japońskie od Sikoku, a na południowym zachodzie po drugiej stronie cieśniny Shimonoseki leży wyspa Kiusiu. Honsiu jest siódmą co do wielkości wyspą na świecie.

Tsushima widziana z satelity

Geografia

Cuszima jest położona całkowicie w Cieśninie Koreańskiej, na południowy wschód od Półwyspu Koreańskiego i na zachód od cieśniny Kanmon, rozdzielającej główne wyspy japońskie Honsiu i Kiusiu oraz łączącej Cieśninę Koreańską z Morzem Wewnętrznym. Cuszima dzieli Cieśninę Koreańską na dwa kanały. Wschodni, nieco szerszy z dwóch, jest również znany jako Cieśnina Cuszimska. Przez Cuszimę przebiegają dwa kanały łączące głęboko wciętą w ląd Zatokę Aso na zachodzie z Cieśniną Cuszimską. Noszą nazwy Ōfunakoshi-Seto i Manzeki-Seto i zostały zbudowane odpowiednio w 1671 i 1900. Za część archipelagu uznaje się też trzynaście mniejszych wysepek otaczających dwie główne wyspy. Wyspy Cuszima i Iki tworzą Iki-Tsushima Quasi-National Park, który został wyodrębniony jako rezerwat przyrody, dla jej ochrony przed nadmiernymi wpływami cywilizacji.

Kofun (jap. 古墳時代 - Kofun-jidai) – to okres pomiędzy 250 a 538 n.e.. Nazwa pochodzi od kurhanów (kofun) w kształcie dziurek od klucza, które były budowane dla członków klasy rządzącej w tamtym okresie. Ta tradycja przyszła do Japonii z Azji wraz z imigracją ok. III w n.e. Najwięcej tego typu grobowców powstawało na przełomie IV i V wieku co symbolizowało w znacznym stopniu zwiększenie jednolitej władzy ośrodka rządzącego. Pod koniec V wieku władza przeszła w ręce klanu Yamato, który zdobył kontrolę nad większą częścią wyspy Honsiu i północną częścią Kyushu i w końcu założył japońską linię cesarską, która przetrwała do dzisiejszych czasów.
Do VI wieku n.e. w Japonii uprawiano różne kulty animistyczne. W czasach, gdy w Japonii zaczął się szerzyć buddyzm, dla odróżnienia od tej nowej religii, określanej mianem bukkyou (jap. 仏教, nauczanie Buddy?), stare wierzenia nazywano shintō, stosując do tego złożenie chińskich znaków oznaczających drogę bogów. W ciągu wieków między obiema religiami zachodził synkretyzm religijny – wielu Japończyków bierze dziś ślub w obrządku shintō, pogrzeby zaś odprawiane są w obrządku buddyjskim.

Cuszima jest uważana przez administrację japońską za pojedynczą wyspę, choć w rzeczywistości składa się z dwóch odrębnych części, o całkowitej powierzchni 696,26 km² (analogiczna sytuacja jak w przypadku Gwadelupy). Zatoka Aso (浅茅湾) wcina się głęboko w ląd w centralnej części Cuszimy, dzieląc ją na dwie części. Wyspa północna jest nazywana Kamino-shima (dosłownie Wyspa Górna), a południowa Shimono-shima (dosłownie Wyspa Dolna). Obie części posiadają po parze gór: na Shimono-shimie są to góra Yatachi (矢立山) o wysokości 649 m n.p.m. i Shira-dake o wysokości 512 m n.p.m. Kamino-shima posiada Ibeshi-yama (344 m n.p.m.) i Mi-take (487 m n.p.m.). Dwie wyspy są obecnie połączone przez kombinację mostu i grobli (widok z powietrza i widok z poziomu morza).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Dokdo (kor. 독도, 獨島, Dokdo/Tokto - samotne wyspy, jap. 竹島, Takeshima - wyspy bambusowe, ang. Liancourt Rocks) - grupa wysp na Morzu Japońskim składająca się z około 90 wysepek i raf (w tym 37 zaklasyfikowanych jako stały ląd), z których największe wyspy to Seodo i Dongdo. Wyspy zajmują powierzchnię 18,7 ha, a najwyższy ich wierzchołek wznosi się na 169 m n.p.m. Wyspy administracyjnie należą do południowokoreańskiej prowincji Gyeongsangbuk-do (Kyŏngsang Północny) i znajdują się 87 km od wybrzeży Półwyspu Koreańskiego. Do wysp roszczenia zgłasza Japonia. Wyspy mają tylko dwóch stałych mieszkańców, lecz dzięki stałemu połączeniu promowemu odwiedza je ok. 2000 turystów rocznie.

Cuszima jest japońskim terytorium położonym najbliżej Korei, zaledwie pięćdziesiąt kilometrów od Pusan. Przy dobrej pogodzie z najwyższych punktów północnych gór można dostrzec wzniesienia i góry Korei. Najbliższy japoński port, Iki, leży także w odległości 50 km, na wyspie Iki, położonej w Cieśninie Cuszimskiej.

Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.
Wewnętrzne Morze Japońskie (jap. 瀬戸内海, Setonai-kai?) – morze pomiędzy japońskimi wyspami Honsiu, Kiusiu i Sikoku. Od wschodu jest połączone z zatoką Osaka przez cieśniny Akashi i Kitan, a przez cieśninę Naruto i kanał Kii z Oceanem Spokojnym. Od południa połączone także z Oceanem Spokojnym przez cieśninę Hōyo i cieśnina Bungo. Od zachodu łączy się poprzez cieśninę Kammon (cieśninę Shimonoseki) z Morzem Japońskim.

Port na Cuszimie

Klimat

Cuszima posiada morski klimat podzwrotnikowy, pozostający pod silnym wpływem wiatrów monsunowych. Średnia temperatura powietrza wynosi 15,5 °C, a średnie roczne opady – 2133 milimetrów. Najwyższą zanotowaną temperaturą było 36,0 °C w 1966, a najniższą –8,6 °C w 1895. W czasie roku temperatura na Cuszimie jest przeważnie o jeden lub dwa stopnie Celsjusza niższa niż w Nagasaki. Opady są zazwyczaj wyższe niż na głównych wyspach Japonii, co przypisuje się różnicy w ich rozmiarach. Ze względu na niewielkie rozmiary i izolację, Cuszima jest wystawiona ze wszystkich stron na wilgotne morskie powietrze, które wznosi się napotykając strome zbocza wysp, powodując opady. Kontynentalne wiatry monsunowe niosą ze sobą less z Chin na wiosnę i schładzają wyspy zimą. Pora deszczowa zaczyna się i kończy później niż w innych rejonach prefektury Nagasaki. Cuszima rzadko jest nękana bezpośrednimi uderzeniami tajfunów. [1]

Hideyoshi Toyotomi (jap. 豊臣秀吉, Toyotomi Hideyoshi?, 2 lutego 1536 lub 17 marca 1537 – 18 września 1598) — japoński przywódca polityczny i militarny z okresu Azuchi Momoyama. Jeden z najważniejszych ludzi w historii tego kraju. Po raz pierwszy w historii doprowadził do jego całkowitego zjednoczenia.
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Ekonomia

Według spisu ludności z 2000, 23,9% miejscowej populacji jest zatrudnione w przemyśle, rolnictwie i rybołówstwie. Na handel i usługi przypada odpowiednio 19,7% i 56,4% populacji. 82,6% zatrudnionych w przemyśle, rolnictwie i rybołówstwie pracuje w rybołówstwie, skoncentrowanym na połowach kałamarnic na wschodnim wybrzeżu Cuszimy.

Historia Japonii rozpoczęła się od kształtowania się państwa w okresie Kofun, kiedy powstała w Yamato (obecna prefektura Nara) federacja plemienna stopniowo rozszerzająca kontrolę nad innymi rodami. W ciągu V i VI w. wykształcił się centralny ośrodek władzy – dwór cesarski, ustabilizowała się dynastia cesarska, kontynuowana w linii męskiej (kobiety z rodu cesarskiego też mogły obejmować tron) do dziś. W połowie VI w. kręgi dworskie zapoznały się z buddyzmem. Jednocześnie z nowymi ideami przybyli z kontynentu do Japonii wykształceni mnisi, rzemieślnicy, a wraz z nimi nowe techniki i technologie. Początkowo wpływ buddyzmu był ograniczony, doprowadził jednak do ostrych konfliktów wśród starszyzny rodowej. W 587, w wyniku walki zbrojnej, zwyciężyło stronnictwo popierające buddyzm z rodem Soga na czele. Ród ten, m.in. dzięki sukcesom gospodarczym oraz mariażom swoich kobiet z władcami, zdominował scenę polityczną.
Bitwa pod Cuszimą - bitwa morska pomiędzy flotą rosyjską a japońską podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905, stoczona 27 - 28 maja 1905 w Cieśninie Cuszimskiej (położonej pomiędzy Japonią a Koreą) w pobliżu wyspy Cuszima, zakończona miażdżącym zwycięstwem Japończyków.

Ostatnio występuje tendencja wzrostu liczby osób zatrudnionych w sektorze usługowym i turystyce. Szczególnie duży wkład w gospodarkę wysp ma ostatnio turystyka, nastawiona zwłaszcza na Koreańczyków.

Demografia i kultura

Populacja wysp wynosi około 41 tys. i składa się głównie z etnicznych Japończyków, z mniejszością filipińską i koreańską.

Profesor Cho Kyeung-dal z Chiba University sugeruje, że lokalna kultura w miarę upływu czasu łączyła w sobie tradycje japońską i koreańską, ze względu na usytuowanie wysp pomiędzy Japonią a Koreą. Przykładowo, koreańskie pieśni takie jak "Arirang" (lub "Ariran") i "Chingu" są popularne na Cuszimie. Doprowadziło to do powstania unikalnych festiwali, nie spotykanych w innych częściach Japonii, takich jak Festiwal Arirang (utworzony w 1964) i odbywający się w sierpniu Festiwal Muzyki Chingu. Inne ślady wpływów koreańskich obejmują koreańską metodę budowy zamków widoczną w zamku Kaneda.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Liaotung (chiń. Liaodong Bandao) – półwysep w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning. Położony pomiędzy zatoką Liaotuńską na zachodzie i Zachodniokoreańską na wschodzie, na Morzu Żółtym. Powierzchnia półwyspu wynosi ok. 54 tys. km², długość ok. 225 - 250 km, szerokość 80 - 130 km, szerokość maksymalna u nasady ok. 150 km.

Lokalny dialekt, Tsushima-ben, zawiera słowa wywodzące się z języka koreańskiego, w szczególności z dialektu Gyeongsang. Na użytek turystów, wiele znaków na Cuszimie jest zapisanych po koreańsku.

Tradycja religijna Cuszimy jest odbiciem tej panującej w pozostałej części Japonii. Większość mieszkańców wyznaje buddyzm lub shintō. Istnieje niewielka społeczność chrześcijańska, składająca się głównie z etnicznych Koreańczyków i Filipińczyków.

Palhae, znane też pod chińską nazwą Bohai – historyczne państwo koreańskie, istniejące w latach 698-926 na terenach dzisiejszej Mandżurii w Chinach, Korei Północnej i Kraju Nadmorskiego w Rosji.
Hancha (한자, 漢字; dosł. "znaki Han") lub Hanmun (한문; 漢文), czasami tłumaczone jako "znaki sinokoreańskie" to koreańska nazwa dla znaków chińskich (hanzi). Dokładnie rzecz biorąc, nazwa ta tyczy się tylko tych znaków, które zostały zapożyczone do języka koreańskiego a ich wymowa dopasowana do wymowy koreańskiej. W przeciwieństwie do japońskich kanji, znaki hancha nie były upraszczane i zachowały wygląd podobny do tradycyjnych znaków chińskich.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)