Cygnus - rodzaj - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy ptaka. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Cygnus – rodzaj ptaków pływających z rodziny kaczkowatych. Szyja długa, o 23 lub 24 kręgach. Dziób równo-szeroki, przy końcu płaski i zaokrąglony Nogi krótkie z długimi palcami. Barwa łabędzi jest biała lub czarna, w młodości szaro-popielata. Pióra łabędzi są gęste i sztywne, podbite gęstym puchem, bardzo sprężystym. Ze skóry garbowanej wraz z piórami robiono kiedyś drogie futro łabędzie. Skrzydła szerokie, ogon krótki. Żywią się trawą i roślinami, a także wodnymi mięczakami i innymi drobnymi zwierzętami. Pływają bardzo szybko, ustawiając pióra skrzydeł pod wiatr. Chód niezgrabny, lot szybki i wytrzymały. Monogamiczne, łączą się w trwałe pary. Gniazda naziemne. W czasie wysiadywania jaj samiec ciągle strzeże samicy, bierze udział w opiece nad pisklętami. Brak dymorfizmu płciowego. Głos donośny, krzykliwy, dzięki zakrzywionej w pętlę tchawicy. Łabędź niemy wydaje dźwięki syczące i chrapliwe. Mięso ciemne i chude. Występują na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Afryki (niektóre zimują w Afryce). Trzymają się na powierzchni wód stojących, słodkich. W czasie wędrówek nocują na brzegach morskich.

Gatunki

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Dymorfizm płciowy – jeden z rodzajów dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii, fenotypie samicy i samca jednego gatunku (np. różnica w wielkości i kształcie ciała i/lub ubarwieniu). Dymorfizm płciowy o różnym natężeniu jest powszechny wśród zwierząt i wynika z różnego fizjologicznego przeznaczenia danych płci w procesie przedłużania gatunku.

Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.

łabędź czarny (Cygnus atratus) (Australia)

łabędź czarnoszyi (Cygnus melancoryphus) (Ameryka Południowa)

łabędź niemy (Cygnus olor)*

łabędź trąbiący (Cygnus buccinator) (Ameryka Północna)

łabędź czarnodzioby (Cygnus colombianus)*

łabędź krzykliwy (Cygnus cygnus)*

Z łabędziami spokrewniona jest koskoroba (Coscoroba coscoroba).

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Łabędź niemy (Cygnus olor) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję od Łaby i Półwyspu Jutlandzkiego po Pacyfik. Przeloty: marzec-kwiecień i wrzesień-grudzień. Zimuje w Europie, północnej Afryce oraz środkowej i południowej Azji. Jest jednym z najcięższych ptaków latających.

Zobacz też

Brzydkie kaczątko – baśń H. Ch. Andersena

Łabędź (herb szlachecki) - herb szlachty polskiej

Przypisy

Cygnus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Anatidae (ang.). IOC World Bird List: Version 2.9. [dostęp 20 lipca 2011].
Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Anatidae Leach, 1820 - kaczkowate - Ducks, Geese and Swans. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 14 listopada 2010].

Linki zewnętrzne

Polska Grupa Badania Łabędzi