Cypr – wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego. Trzecia pod względem wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym po Sycylii i Sardynii.

W czasie macedońskiej wojny domowej doszło tam do bitwy (306 r. p.n.e.). W starciu tym Demetriusz I Poliorketes, na czele 150 okrętów, w tym eskadry ateńskiej, powstrzymał flotę Ptolemeusza, składającą się ze 140 okrętów wojennych i 200 transportowych wiozących 10 000 piechoty. Ptolemeusz uciekł z 8 okrętami. Po bitwie poddały się jego państwa na Cyprze (za Małą Encyklopedią Wojskową).

Konflikt grecko-turecki

Podział wyspy na część grecką i turecką

Większość mieszkańców Cypru stanowią Grecy. Turcy to tylko 1/5 całej ludności. Od schyłku epoki kolonialnej Grecy walczyli o wolność. Starania te zaowocowały i w 1960 r. Cypr został uznany przez ONZ za niezależną republikę. Konstytucja gwarantowała niezależność wyspy i zabraniała Grekom włączenia jej do Grecji. Kilka lat później warunek ten został złamany i parlament przegłosował ustawę, w wyniku której wybuchła wojna domowa pomiędzy cypryjskimi Grekami a Turkami. W konflikt włączyła się Turcja, która w 1974 r. dokonała inwazji na wyspę, a w 1983 r. ogłosiła utworzenie Republiki Tureckiej Cypru Północnego. Nie została ona uznana przez żadne inne państwo, ale istnieje do dziś, dzieląc Cypr na dwie części. Dziś nikt nie myśli o konflikcie militarnym pomiędzy mieszkańcami Cypru. Odizolowana, okupowana przez Turków północ, pomimo że traci na sporze w porównaniu z obleganym przez turystów greckim południem, nie ulega presji międzynarodowej społeczności. Z drugiej strony, na członka Unii Europejskiej, Republikę Cypru nie kładzie się odpowiedniego nacisku, co daje szkodzący oponentowi komfort niepodejmowania żadnych działań.

Geografia

Skała Afrodyty na cypryjskim wybrzeżu

 Osobny artykuł: Geografia Cypru.

Dużą część Cypru zajmuje środkowa równina na południu i północy, ograniczona przez Góry Kyreńskie (do 1024 m) i Troodos (do 1951 m). Rzeźba terenu jest urozmaicona, a gleby niezwykle urodzajne. Na dodatek panuje tu przyjemny klimat – latem jest gorąco i słonecznie, zimą umiarkowanie wilgotno. Warunki zewnętrzne sprzyjają więc uprawie takich roślin jak oliwki, tytoń i winogrona, z których produkuje się wina. Cypryjczycy jednak największe zyski czerpią z turystów.

Zabytki

Cypr obfituje w zabytki, znajdujące się zarówno w strefie greckiej, jak i tureckiej. Na tureckiej północy warto zwiedzić m.in. ruiny Salaminy pod miastem Famagusta, samą Famagustę z ufortyfikowanym zamkiem i licznymi zabytkami architektonicznymi, górski zamek w St. Hilarion niedaleko Kyrenii i wiele innych. W części greckiej turyści chętnie odwiedzają Larnakę, powstałą w XIII w. p.n.e., ruiny starożytnych miast Pafos, Kurion, Amathus i wiele innych miejsc.

Zobacz też

Zobacz hasło Cypr w Wikisłowniku