Cywilizacja śmierci - Polski Serwis Naukowy

Cywilizacja śmierci – termin stosowany w teologii moralnej przez teologów katolickich, po raz pierwszy użyty przez papieża Jana Pawła II w czasie jego pontyfikatu. Termin ten jest przeciwieństwem sformułowanego przez papieża Pawła VI określenia "cywilizacja miłości".

Zjawiska związane z "cywilizacją śmierci" papież Jan Paweł II wymienił przede wszystkim w encyklikach Veritatis Splendor i Evangelium Vitae.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Homofobia (z greki ὁμόιος homoios = taki sam, równy i "fobia" z gr. φόβος phóbos = strach) – postawa społeczna charakteryzująca się uprzedzeniem, nienawiścią i wrogością wobec przedstawicieli mniejszości seksualnych, dyskryminowaniem ich. Niektórzy łączą też pojęcie heteroseksizmu i heteronormatywności z postawą homofobiczną.

Według Jana Pawła II pojęcie "cywilizacji śmierci" lub "kultury śmierci" odzwierciedla stosunek ludzi do życia. Kościół katolicki potępia takie działania jak: aborcja, eutanazja, morderstwo, ludobójstwo, promiskuityzm, pedofilia, antykoncepcja oraz metody zapłodnienia in vitro. Wielu katolickich teologów często twierdzi, że państwa Europy zachodniej porzuciły "cywilizację życia" – przez którą należy rozumieć między innymi kultywowanie wartości rodzinnych i przekonanie o świętości życia ludzkiego – jedyną drogę, która uchronić może od wspomnianej cywilizacji śmierci. Naruszanie klasycznych struktur rodzinnych prowadzić ma, wg zwolenników chrześcijańskiej "cywilizacji życia", do samozagłady społeczeństwa, które, popadając w hedonizm, zaprzestaje reprodukcji. Rodzina jest, zgodnie z nauczaniem Kościoła, jedynym gwarantem przetrwania społeczeństwa i jego prawidłowego rozwoju.

Antykoncepcja (anti conceptio - przeciw poczęciu) - wszelkie działania zapobiegające zapłodnieniu. Obecnie tą nazwą często niepoprawnie określa się także środki przeciwdziałające trwałemu zagnieżdżeniu się zarodka wewnątrz macicy, czyli faktycznie środki wczesnoporonne, które powodują jego obumarcie.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Krytyka

Krytycy pojęcia cywilizacji śmierci uznają je za termin propagandowy, dyskredytujący pewne zachowania społeczne, między innymi poprzez stawianie na tym samym poziomie zjawisk uważanych za kryminalne (morderstwo, pedofilia) oraz krytykowanych przez Kościół homoseksualizmu, antykoncepcji czy zapłodnień in vitro. Tego rodzaju zrównanie uważane jest przez część etyków laickich za demagogiczne i przyczyniać się ma m.in. do homofobii.

Promiskuityzm lub promiskuizm (łac. promisc(u)us - wspólny) – kontakty seksualne pozbawione więzi uczuciowych, podejmowane z przypadkowymi, często zmienianymi partnerami.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Linki zewnętrzne

Powołani do świętości pośród cywilizacji śmierci

Bibliografia

Jan Paweł II: Evangelium vitae. Libreria Editrice Vaticana, 1995-03-25. [dostęp 2010-02-26].
Jan Paweł II: Veritatis splendor. Libreria Editrice Vaticana, 1993-08-06. [dostęp 2010-02-26].
Słowa Jana Pawła II o "cywilizacji śmierci" uznane za "chamskie". 2009-09-24. [dostęp 2010-02-26].
ks. Stefan Naskręt: Cywilizacja życia – cywilizacja śmierci. Drukarnia i Księgarnia Św. Wojciecha. [dostęp 2010-02-26].

Rodzina – w socjologii rozumiana jako grupa społeczna lub instytucja społeczna. Rodzina, zdaniem socjologów i najprostszych jej definicji, to najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo.

Encyklika (gr. ἐγκύκλιος okólnik, pismo wędrujące) – orędzie, pismo napisane przez papieża, patriarchów prawosławnych lub biskupów anglikańskich, skierowane do biskupów i do wiernych. Tematy poruszane w encyklikach odnoszą się do spraw doktrynalnych i organizacyjnych o charakterze ogólnokościelnym. Za pierwszą encyklikę, w nowożytnym rozumieniu, należy uznać Ubi primum Benedykta XIV z 3 grudnia 1740 roku.

Przypisy

Thomas W. Clark: Thou shalt not play God – criticism of Pope John Paul II's encyclical 'Evangelium Vitae' (ang.).
Adam Ostolski: Żydzi, geje i wojna cywilizacji (pol.).