Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Rzeka Biała Tarnowska odzyska swoje funkcje przyrodnicze
Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje...
 
Wydarzenie towarzyszące COP-17: współpraca naukowo-technologiczna Afryka-UE w dziedzinie zmian klimatu, Durban, RPA
Dnia 28 listopada 2011 r. w Durbanie, RPA, odbędzie wydarzenie towarzyszące COP-17: współpraca naukowo-technologiczna Afryka-UE w dziedzinie zmian klimatu. Przystosowywanie się do zmian klimatu i łagodzenie ich jest obecnie uznawane za główne wyzwanie stające przed światową społecznością. Zebrano wystarczającą l...
 
Dynamiczne powiązania między zmianami społecznymi a ekosystemowymi - w kierunku partnerstwa Europa-Afryka, Hulshort, Holandia
W dniach 8-12 listopada 2010 r. w Hulshort, Holandia, odbędzie się konferencja pt. "Dynamiczne powiązania między zmianami społecznymi a ekosystemowymi - w kierunku partnerstwa Europa-Afryka". Skuteczny zrównoważony rozwój wymaga podejścia holistycznego, tak aby naukowcy i ustawodawcy mogli jak najlepiej dostosowywać decyzj...
 
Polskie jezioro badane w ramach międzynarodowego programu EULAKES
Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ...
 
Wiek diamentów
W Australii Zachodniej odkryto diamenty sprzed czterech miliardów lat. Dzięki Temu odkryciu poszerzy się wiedza współczesnej nauki na temat wczesnego kształtowania się skorupy ziemskiej. Diamenty z tak odległej...

Reklama:


Cywilizacja afrykańska

Czy wiesz że...?
Imperium Mali (1235-1645) było średniowiecznym państwem ludu Mande w Afryce Zachodniej. Imperium zostało założone przez Sundiatę Keitę, późniejszego króla (mansę), i słynęło z bogactwa i hojności jego władców. Obejmowało ono większą część zachodniej części regionu Sudan, a na jego terytorium koncentrowały się szlaki handlowe łączące Afrykę północną z krajami subsaharyjskimi. Szczytowy okres potęgi Mali przypada na okres rządów mansy Kankana Musy I w 1. połowie XIV w. – znany ze swej wyprawy do Mekki i Kairu, przeprowadził podbój szeregu sąsiednich kraju (m.in. Songhaju) a także doprowadził swój kraj do rozkwitu gospodarczego (głównie dzięki handlowi), naukowego i kulturalnego (centrum piśmiennictwa stało się Timbuktu). Imperium Mali miało olbrzymi wpływ na kulturę zachodniej Afryki pozwalając na rozpowszechnienie jego języka, praw i obyczajów wzdłuż rzeki Niger. Z połowy XIV w. pochodzi opis Mali, sporządzony przez arabskiego podróżnika Ibn Battutę. Od tego momentu także datuje się upadek potęgi Mali, którego kluczowymi momentami były porażki w starciach z Songhajem w 2. połowie XV w. i Marokiem pod koniec XVI w.

Imperium Ghany istniało w latach 750-1036 i zlokalizowane było w rejonie dzisiejszej południowo-wschodniej Mauretanii i części Mali. Chociaż znane swoim własnym obywatelom Soninke jako Wagadou, w Europie i Arabii oficjalną nazwą imperium było Imperium Ghany. Nazwa pochodziła od tytułu władcy - Ghana, znaczącego Żołnierz Króla. Pierwszy człon w nazwie waga w przybliżeniu tłumaczy się jako stado, tłum, z kolei drugi człon dou jest terminem Mande tłumaczonym jako ląd, kraina i jest najbardziej rozpowszechnioną nazwą od Afryki Centralnej do Zachodniej. Tak więc Wagadou można przetłumaczyć jako Kraj ludzi.

Czad (fr. Lac Tchad) – jezioro bezodpływowe w Afryce, położone w Kotlinie Czadu. Jego zlewisko obejmuje obszar 2 434 tys. km². Ma duże znaczenie ekonomiczne jako zbiornik wody dla ponad 20 mln osób zamieszkujących jego okolice w czterech krajach: Czadzie, Nigerii, Nigrze i Kamerunie. Obecnie zanikające.
Przedkolonialne cywilizacje afrykańskie

W okresie między IV a XVI stuleciem w Afryce subsaharyjskiej rozkwitały wielkie, regionalne imperia. Ich historia do niedawna była całkowicie nieznana. Dopiero dekolonizacja kontynentu afrykańskiego przyczyniła się do rozbudzenia świadomości afrykańskiej. Przyczyniło się to do rozwoju badań nad starymi państwami tej części świata.

Afryka Wschodnia – umowny region geograficzny w Afryce obejmujący tereny na wschód od Nilu i Wielkiego Rowu Afrykańskiego, w tym wyspy na Oceanie Indyjskim, tradycyjnie zaliczane do Afryki.

Ife - miasto w południowo-zachodniej Nigerii, w stanie Osun. 390 tys. mieszkańców (2005). Węzeł drogowy, uniwersytet, przemysł spożywczy i włókienniczy.
  • Ghana - między IV a XI w. w górnym biegu rzek Senegal i Niger - stolica: Kumbi-Saleh, okres jego rozkwitu przypada na IX-XI w., aż do najazdu Almorawidów w 1076 r.; jego wypływy rozciągały się na całym obszarze Sudanu Zachodniego;
  • Mali - między XI a XVII w., stworzone przez ludy Mandingo; po podbiciu Ghany zajmowało rozległe terytorium w Afryce Zachodniej; na XIV w. przypada szczyt jego potęgi, które osiągnęło dzięki kopalniom złota i handlowi - główne miasto imperium Mali to Timbuktu; już w tym okresie popada jednak w zależność do państwa Songhaj, które doprowadziło je w końcu do upadku;
  • Songhaj - między VII-XVI w., stworzone przez lud Songhajów; podporządkowało sobie m.in. państwo Mali; najważniejsze miasta to: Gao, Dżenne i Timbuktu; upadło w 1591 roku po inwazji marokańskiej;
  • Kanem-Bornu - państwo Kanem istniało od VIII w., w okolicach jeziora Czad; w XI w. przyjęło islam; szczyt jego potęgi przypada na wiek XIII; w kolejnych wiekach popadło w zależność od państwa Bornu, które powstało w XIV w.; rozwijało się gwałtownie w XVI-XVII w.; do jego upadku w XIX w. przyczyniły się najazdy ludów Fulbe;
  • Królestwa Jorubów - konfederacja założonych przez plemię Joruba miast-państw w Afryce Zachodniej; istniały między XI a XVIII w.; do najważniejszych należały: Ife, Ojo i Benin;
  • Kongo - królestwo stworzone przez ludy Bakongo, w dolnym biegu rzeki Kongo; istniało między XIV a XVII w.; od XV w. pod silnym wpływami portugalskimi - przyjęcie chrześcijaństwa w 1491; po przegranej bitwie z Portugalczykami w 1655 nastąpił rozpad na mniejsze, zwalczające się królestwa;
  • Cywilizacja Suahili - zespół kultur Afryki Wschodniej, rozwijających się między X a XIX wiekiem n.e.
  • Monomotapa - między XIII a XVII w., w Afryce Południowej; rozwinęło się głównie dzięki wydobyciu i obróbce miedzi i złota; jego głównym ośrodkiem było miasto Zimbabwe;
  • Luba i Lunda - państwo Luba, rozwinęło się w XV w., w regionie Katanga; jego kontynuacją było od XVII w. plemienne państwo Lunda; istniało do XIX w.
  • Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

    Kongo lub Bakongo, Wakongo, Sundilud afrykański z grupy Bantu, zamieszkujący ziemie wzdłuż dolnego biegu rzeki Kongo oraz nadmorskie prowincje Angoli, Demokratycznej Republiki Konga, Konga, Gabonu; około 8 milionów (lata 90. XX wieku); wierzenia tradycyjne (kult przodków, kult boga-stwórcy Nzambi Mpungu) i o charakterze synkretycznym (kimbangizm i inne); w XIV-XVIII w. zorganizowani w ramach Królestwa Konga; główne zajęcia: uprawa zbóż, myślistwo, w niektórych rejonach hodowla; dawne i bogate tradycje rzemiosła (głównie tkactwo, plecionkarstwo, garncarstwo); rozwinięta sztuka (nagrobne rzeźby kamienne, fetysze itp.); struktura rodowa oparta na poligynicznej (poligynia) rodzinie matrylinearnej (matrylinearność).





    Czy wiesz że...? beta

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.
    Cywilizacja Suahili – grupa kultur przedkolonialnej Afryki Wschodniej, powstałych około X w. n.e. w wyniku przemieszania się kultur Bantu z Kuszytami i napływową ludnością muzułmańską z Półwyspu Arabskiego i znad Zatoki Perskiej. W czasie swojego największego rozkwitu wpływy cywilizacji Suahili sięgały od Rogu Afryki (tereny dzisiejszej Somalii) aż po tereny północnego Mozambiku. Była to cywilizacja o charakterze handlowym – z Afryki Wschodniej eksportowano towary (gł. kość słoniową, skóry zwierząt, płody rolne i niewolników), importowano zaś płótno, metale, ceramikę, cukier i zboża z Bliskiego Wschodu, Indii i Chin. Suahilczycy byli też pierwszym ludem Czarnej Afryki, który zdobył broń palną. Głównymi suahilijskimi ośrodkami handlowymi były miasta Lamu, Zanzibar, Malindi, Pate, Kilwa i wyspa Mozambik, nigdy nie doszło jednak w tym rejonie do wytworzenia większych struktur państwowych. Kres cywilizacji położyły w XIX wieku wojny Masajów, którzy przybyli wówczas na te tereny uciekając przed powtarzającymi się wówczas suszami, a także europejska kolonizacja na przełomie XIX i XX stulecia.
    Mande (czasem także: Mandingo) – to grupa ludów Afryki Zachodniej, licząca obecnie około 12 mln osób. Mande zamieszkują Mali, Gwineę, Senegal, Gambię, Wybrzeże Kości Słoniowej, Sierra Leone, Burkina Faso i południową Mauretanię. Dzielą się na dwie główne grupy: Mande-tan i Mande-fu oraz wiele plemion i grup etnicznych, m.in. Malinke, Bambara, Kpelle, Soninke, Diula. U wielu plemion, zwłaszcza u Bambara, zachowały się tradycyjne afrykańskie wierzenia i zwyczaje.
    Plemię - grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar i połączona wspólnymi związkami ekonomicznymi. Plemię ma świadomość bliskiego pokrewieństwa, posługuje się tym samym dialektem i jest połączone wyznawaniem tego samego kultu religijnego. Definicja "krewniacza" plemienia może być też, w niektórych przypadkach (np. plemiona słowiańskie), zastąpiona definicją terytorialną. Wg tej definicji plemię to lokalna wspólnota osadnicza złożona z kilku lub kilkunastu mniejszych wspólnot terytorialnych (np. w Polsce tą mniejszą wspólnotą było opole).
    Dekolonizacja to proces uniezależniania się krajów i narodów spod wpływów kolonialistów oraz tworzenie nowych państw na terenach dawnych terytoriów zależnych.
    Fulanie (zwani także: Fula, Foulah, Peulh, Peul i Fulbe) - lud zamieszkujący kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Liberia. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.