Czarny Drin - Polski Serwis Naukowy

Czarny Drin (maced. Црн Дрим – Crn Drim, alb. Drini i Zi) – rzeka w zachodniej Macedonii i północno-wschodniej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego. Długość – 177 km (56 km w Macedonii, 121 km w Albanii), powierzchnia zlewni – 11.967,5 km² (5254 km² w Macedonii, 6603,6 km² w Albanii, 109,9 km² w Grecji; łącznie ze zlewniami jezior Ochrydzkiego – 1205,5 km² i Prespa – 1046 km²), średni przepływ – 116 m³/s (w Kukës).

Zlewisko - obszar lądowy, z którego wszystkie wody powierzchniowe i podziemne spływają do jednego morza, oceanu bądź też innego zbiornika wodnego. Inaczej: zbiór dorzeczy.

Republika Macedonii (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë), na forum międzynarodowym państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, transliteracja Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM, alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë – IRJM) lub Macedonia – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Czarny Drin nie ma źródła – wypływa jako niewielka rzeka z północnego brzegu Jeziora Ochrydzkiego w mieście Struga, na wysokości 693 m n.p.m. Od 1962 odpływ jest regulowany i utrzymywany na poziomie 22 m³/s. Czarny Drin płynie na północny zachód między łańcuchami górskimi Jablanica na zachodzie i Stogovo na wschodzie. Na odcinku macedońskim zasila trzy sztuczne zbiorniki wodne: Głoboczica, Szpilje i Debar, przy czym ten ostatni tworzy wspólnie ze swym największym dopływem – Radiką. Następnie Czarny Drin mija od zachodu miasto Debar i przecina granicę macedońsko-albańską.

Struga (maced. Струга, alb. Strugë, Struga) - miasto w południowo-zachodniej Macedonii, nad Czarnym Drinem i Jeziorem Ochrydzkim. Ośrodek administracyjny gminy Struga. W 2002 54% mieszkańców stanowili Macedończycy, 32% – Albańczycy, 5% – Turcy, 3% – Wołosi.

Biały Drin (serb. Бели Дрим – Beli Drim, alb. Drini i Bardhë) – rzeka w zachodnim Kosowie i północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego. Długość – 175 km (156 km w Serbii, 19 km w Albanii), powierzchnia zlewni – 4964 km² (4360 km² w Kosowie, 604 km² w Albanii), średni przepływ – 56 m³/s.

Na terenie Albanii Czarny Drin również płynie przez góry, rozdzielając pasma Deszat, Korab i Szar Płanina na wschodzie od pasm Allaman, Zejë i Debë na zachodzie. Koło wsi Fushë Muhër rzeka skręca na północ. Na albańskim odcinku Czarnego Drinu istnieją trzy sztuczne zbiorniki wodne: Fierze, Koman i Zadeje. Koło miasta Kukës Czarny Drin łączy się z Białym Drinem, tworząc Drin – najdłuższą rzekę Albanii.

Jezioro Ochrydzkie – duże (358 km² powierzchni) trzeciorzędowe jezioro, leżące na Półwyspie Bałkańskim, rozdzielone granicą między Albanię i Macedonię. Najstarsze jezioro w Europie. Najgłębsze na całych Bałkanach (do 286 m głębokości). Należy do jezior tektonicznych. Endemiczna fauna, około 200 gatunków. Wpisane na światową listę dziedzictwa UNESCO w 1979. Z jeziora wypływa rzeka Czarny Drin, jest ono natomiast zasilane wodami z podziemnych źródeł. System podziemnych kanałów łączy je także z Jeziorem Prespa.

Zlewnia - jest to całość obszaru, z którego wody spływają do danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. Zlewnia dotyczy zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych. Zlewnia jest (może być) częścią dorzecza danej rzeki.

Czarny Drin otrzymuje liczne i stałe dopływy ze śniegów topniejących w górach otaczających jego dolinę, dzięki czemu jest rzeką stałą, a nawet zasobną w wodę. Po powstaniu łańcucha tam i zbiorników przepływ rzeki, wcześniej mocno uzależniony od nieregularnych opadów, bardzo się ustabilizował. Zbiorniki jednak mają głównie funkcję energetyczną; z elektrowni na Drinie i dopływach Albania uzyskuje 90% swej energii elektrycznej.

Język macedoński (słowiański) – należy do tzw. grupy wschodniej języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z helleńskim językiem staromacedońskim używanym w starożytności.

Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.

Do zlewni Czarnego Drinu należą również subzlewnie Jeziora Ochrydzkiego i jeziora Prespa – mimo że nie ma między nimi połączenia na powierzchni. Wody jeziora Prespa przesiąkają jednak pod gruntem przez wapienne skały pasma górskiego Galiczica oddzielającego jeziora.

Bibliografia

Krystyna Jawecka, Krystyna Zalewska (red.) Grecja. Albania. Mapa przeglądowa Europy. Skala 1:1500 000, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa – Wrocław 1985

Tadeusz Wilgat Albania, w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965

Linki zewnętrzne

Dane o Drinie (strona zarchiwizowana) (ang.)

Dane o Jeziorze Ochrydzkim (strona zarchiwizowana) (ang.)

Dane o jeziorze Prespa (strona zarchiwizowana) (ang.)