Czarter - Polski Serwis Naukowy

Czarter – umowa, na podstawie której odbywa się przewóz ładunków bądź osób w żegludze, transporcie kolejowym lub lotnictwie, cechująca się nieregularnością lub wręcz jednorazowością. Także wynajęcie statku, jachtu, samolotu z załogą lub bez na określony czas w celu samodzielnej organizacji transportu, podróży.

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

Umowa (łac. contractus) – w prawie cywilnym to zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron, ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki. Według bardziej szczegółowej definicji umowa to stan faktyczny polegający na złożeniu dwóch lub więcej zgodnych oświadczeń woli zmierzających do powstania, uchylenia lub zmiany uprawnień i obowiązków podmiotów składających te oświadczenia woli. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi. Występuje jednak wyjątek jednostronny – dotyczy to podpisania weksla.

W prawie morskim wg kodeksu morskiego z dnia 18 września 2001 r. (Dz.U. z dnia 4 grudnia 2001 r.):

art. 104. Umowa przewozu ładunku może:

stanowić, że przewoźnik odda całą albo określoną część przestrzeni ładunkowej statku pod ładunek na jedną lub więcej podróży (umowa czarterowa), albo
dotyczyć przewozu poszczególnych rzeczy albo ładunku określonego według rodzaju, ilości, miary lub wagi (umowa bukingowa).

art. 105. § 1. Umowa przewozu określa stosunek pomiędzy przewoźnikiem a frachtującym (czarterującym lub bukującym).

Umowa czarterowa – przewoźnik obowiązany jest podstawić statek według wskazania czarterującego w miejscu odpowiednim, bezpiecznym i dostępnym bez trudności dla podejścia statku, dla jego pozostawania tam i wyjścia z ładunkiem bez przeszkód. Czarterujący może niezależnie od tego, czy miejsce ładowania zostało w umowie ustalone, domagać się od przewoźnika – za zwrotem wszelkich związanych z tym kosztów – przeholowania lub przeciągnięcia statku z jednego miejsca na drugie, chyba że przewóz odbywa się statkiem obsługującym linię regularną.

Kodeks cywilny (skrót K.c. lub w języku prawniczym również kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do podziału dokonanego w Instytucjach Gaiusa) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny. Charakteryzuje się staranną redakcją językową, syntetycznymi sformułowaniami oraz brakiem zbędnej kazuistyki. Wydany został ustawą z 23 kwietnia 1964 r. Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965 r., z wyjątkiem artykułów 160-167, 178, 213-219 i 1058-1088, które weszły w życie z dniem ogłoszenia, czyli 18 maja 1964 r. Kodeks cywilny opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 16, poz. 93 z 1964 r.

Umowa najmu – w polskim prawie cywilnym umowa, w której wynajmujący zobowiązuje się oddać przedmiot najmu do używania najemcy, na czas oznaczony lub nieoznaczony, w zamian za wynagrodzenie w postaci czynszu płaconego przez najemcę. Przedmiotem najmu mogą być rzeczy ruchome, jak również nieruchomości, a także części rzeczy jako całości lub nawet jej części składowe. Wyłączone z najmu są rzeczy zużywalne a także prawa. Wynajmujący ma obowiązek wydania najemcy rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywanie go w odpowiednim stanie przez cały czas trwania umowy na swój koszt. Najemca ma obowiązek płacenia czynszu, który może być ustalony w pieniądzach lub innych świadczeniach, a także używania rzeczy w sposób przewidziany w umowie i sprawowania nad nią pieczy. Stosunek najmu wygasa automatycznie z upływem okresu na jaki umowa została zawarta. Jeśli czas nie został oznaczony wygasa na skutek wypowiedzenia.

Pod względem jurydycznym czarter to umowa, której treścią jest oddanie rzeczy do używania w zamian za określone wynagrodzenie. Pod tym względem czarter wykazuje podobieństwo do umowy najmu rzeczy ruchomych uregulowanej w Kodeksie cywilnym. Należy mieć również na względzie art. 750 k.c., zgodnie z którym do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W każdym konkretnym przypadku należy badać poszczególne elementy treści danej umowy i w zależności od wyników tej oceny dokonać właściwej subsumpcji.

Statek - każde urządzenie transportowe, które jest zdolne do pokonywania przestrzeni w sposób dla niego charakterystyczny, ale inny niż w oparciu o stały ląd. W szczególności może pływać pod powierzchnią wody, na jej powierzchni, unosić się w atmosferze lub w przestrzeni kosmicznej. Może mieć własny napęd i urządzenia sterujące, lub być uzależniony od innej jednostki.

Czarter na czas – jeden z rodzajów umowy o używanie statku cudzego, zaliczany do umów czarterowych. Najczęściej znajduje zastosowanie przy zawieraniu umów przewozu statkami towarowymi. Umowę czarteru na czas zawiera armator z czarterującym. Kodeks morski nie przewiduje szczególnej formy, w praktyce jednak umowę taką potwierdza się na piśmie dla celów dowodowych. Armator zobowiązuje się wydać czarterującemu statek w wyznaczonym terminie, obsadzony załogą i odpowiednio wyposażony. Co więcej, armator musi przez cały czas utrzymywać statek w odpowiednim stanie i płacić wynagrodzenie załodze którą zatrudnia. Umowa może jednak przewidywać wyjątek od tej zasady. Ma to miejsce w sytuacji, gdy czarterujący postanowi samemu zatrudnić niektórych pracowników, np. oficerów. Jeśli jednak umowa dotyczy tzw. gołego statku tj. bez załogi, nie będzie uznawana za czarter, lecz umowę dzierżawy lub najmu. Czarterujący może oddać statek innemu czarterującemu w granicach określonych umową. Wówczas do czarterującego stosuje się przepisy dotyczące armatora. Jest to tzw. podczarter. Kapitan i pozostali członkowie załogi pozostają zawsze podwładnymi armatora (jeśli są przez niego zatrudniani), jednakże w zakresie realizacji celów rejsu, kapitan stosuje się do poleceń czarterującego. Za szkody wyrządzone statkiem odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi armator. Nie wyłącza to jednak możliwości późniejszego dochodzenia roszczeń regresowych między armatorem a podmiotem, który rzeczywiście przyczynił się do szkody.

W transporcie morskim występują 4 rodzaje umów czarterowych:

czarter w jedną stronę – singleczarter – ładunek w jedną tylko stronę;
czarter na podróż okrężną – ładunek w dwie strony;
czarter na podróże konsekutywne – zawiera się jedną umowę na przewóz kilku ładunków (kilku rejsów)w nieregularnym czasie, według jednolitych stawek;
czarter na czas – time czarter – umowa o przekazaniu statku wraz z obsługą, na dane miejsce,
bareboat czarter - przekazuje się statek bez załogi.

Linki zewnętrzne

Wyszukiwarka lotów czarterowych