Czas uniwersalny - Polski Serwis Naukowy

Przebieg stref czasowych w obszarze Europy. W zaznaczonym na ciemnoniebiesko regionie czasu uniwersalnego używa się w zimie, w zaznaczonym na jasnoniebiesko, przez cały rok.

Czas uniwersalny (ang. universal time (UT), Greenwich Mean Time (GMT)) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.

Irlandia (irl. Éire [ˈeːɾʲə]; ang. Ireland) – państwo w Europie Zachodniej, od 1973 państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej. Zajmuje większość terytorium wyspy o tej samej nazwie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga. W 1878, po tym jak spóźnił się na pociąg, przyszedł mu do głowy pomysł czasu uniwersalnego i stref czasowych. Zreferował go na konferencji Kanadyjskiego Królewskiego Instytutu. Pomysł przyjęto z zainteresowaniem. Od tego czasu Flemming z wielką energią zabrał się do wprowadzenia idei w życie. W roku 1884 system ten został zaakceptowany na całym świecie.

Czas środkowoeuropejski (ang. Central European Time, CET) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E, który różni się o 1 godzinę od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+1:00).

Południk zerowy – południk, od 1984 r. określony przez Ministerstwo Obrony Stanów Zjednoczonych na podstawie globalnej geodezyjnej siatki geograficznej WGS84. Południk zerowy na podstawie WGS84 zastąpił dotychczasowy Południk Greenwich, przebiegający przez obserwatorium astronomiczne w dzielnicy Greenwich w Londynie, który był obowiązującym południkiem zerowym w latach 1884-1984.

Oficjalnie czas GMT został wycofany z użycia jeszcze w latach 70. Obecnie stosuje się czas UTC ze stosowną korektą dla obserwowanych zmian w ruchu kuli ziemskiej. Nazwa GMT jest jednak w dalszym ciągu błędnie przytaczana, dlatego w niektórych krajach takich jak np. Francja zakazano prawnie posługiwania się nazwą GMT dla czasu uniwersalnego.

Czas słoneczny - czas wynikający bezpośrednio z pozycji Słońca na niebie. Istnieją dwa rodzaje czasu słonecznego: prawdziwy i średni. Prawdziwy czas słoneczny definiowany jest jako kąt godzinny Słońca powiększony o 12 godzin.

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996).

W strefie czasu uniwersalnego znajdują się: Irlandia, Wielka Brytania, Portugalia, Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania), Maroko, Sahara Zachodnia, Mauretania, Mali, Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.

Wyspy Kanaryjskie (hiszp. Islas Canarias, oficjalna nazwa jednostki administracyjnej Comunidad Autónoma de Canarias) – archipelag górzystych wysp pochodzenia wulkanicznego położonych na Oceanie Atlantyckim na północny zachód od wybrzeży Afryki. Wyspy te należą do Hiszpanii i tworzą dwie prowincje: Santa Cruz de Tenerife i Las Palmas de Gran Canaria.

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Jest on czasem słonecznym średnim środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego.

Europejskie kraje próbowały przejść do czasu środkowoeuropejskiego: Wielka Brytania i Irlandia (w czasie II wojny światowej i w latach 1968-71) oraz Portugalia (w latach 1966-76 i 1992-96), ale wróciły do czasu uniwersalnego.

Zobacz też

UTC