Cidebur (Czcibor, Ścibor albo Zdziebor, zm. po 24 czerwca 972) – syn księcia Polan Siemomysła z nieznanej bliżej matki, brat księcia polskiego Mieszka I.

Istnienie Czcibora jest poświadczone tylko dzięki relacji Thietmara z Merseburga, według której miał dowodzić wraz z bratem Mieszkiem w bitwie pod Cedynią oraz zwyciężyć 24 czerwca 972 margrabiego Marchii Łużyckiej Hodona i grafa Zygfryda von Walbeck. Brak większych informacji na temat Czcibora w źródłach spowodował, że większość ustaleń na temat tej postaci pozostaje w sferze naukowych hipotez. Jego postać przetrwała również w licznych polskich powieściach i zabytkach.

Życiorys

Pochodzenie

Czcibor był synem władcy plemienia Polan Siemomysła, wzmiankowanego w Kronice polskiej autorstwa Galla Anonima. Poświadcza o tym pośrednio Thietmar, nazywając Czcibora bratem Mieszka I. Do grona braci Czcibora należał również nieznany z imienia książę poległy w czasie walk z hrabią Wichmanem. Na podstawie kolejności występowania w źródłach Czcibor jest uznawany umownie za trzeciego syna Siemomysła po Mieszku i nieznanym z imienia. Dawniej za jego rodzeństwo uchodzili również Prokuj i Adelajda Biała Knegini. Obecnie jednak uznaje się Prokuja za brata księżniczki Sarolty, a Adelajdę za postać fikcyjną. Matka Czcibora nie jest znana. Zdaniem części badaczy mogła być księżniczką serbo-łużycką, gdyż imię Czcibor jest charakterystyczne dla tamtejszych obszarów. Prawdopodobnie matka Czcibora nie była jedyną żoną jego ojca.

Obszar panowania Czcibora również budzi pewne sprzeczności w literaturze historycznej. Zapewne był jednym z książąt panującym na terenie Polski. Obecnie często przypisuje mu się Pomorze jako miejsce rządów, uważając Czcibora za jednego z tamtejszych namiestników. Niewątpliwie błędne jest mniemanie, jakoby Czcibor był jarlem wikingów w Kołobrzegu.

Udział w bitwie pod Cedynią

Czcibor pojawia się tylko w jednej wzmiance źródłowej. Jak podaje kronika Thietmara z Merseburga Czcibor wraz z bratem Mieszkiem I dowodził w bitwie pod Cedynią. Z pomocą brata rozgromił wojska margrabiego Marchii Łużyckiej Hodona, zabijając wszystkich najlepszych rycerzy niemieckich z wyjątkiem ważniejszych grafów. Nie znamy dalszych losów Czcibora. Brak informacji o jego śmierci w trakcie bitwy sugeruje, że zmarł on po 24 czerwca 972, kiedy to rozegrała się owa bitwa.

Rodzina

Brak danych na temat życia prywatnego Czcibora; nie wiadomo nic o jego ewentualnej żonie, jak i potomstwie.

czytaj dalej: [2], [3]