Czempiń (niem. Tschempin) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie kościańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czempiń. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego. Przez gminę przebiegają ważne szlaki komunikacyjne między innymi linia kolejowa łącząca Poznań z Wrocławiem jak i popularna "5", czyli trasa nr 5 z Gdańska przez Poznań, Wrocław do Pragi. Na terenie Czempinia ma swoją siedzibę jedyna tego rodzaju w Polsce stacja badawcza Polskiego Związku Łowieckiego. Jego działalność opiera się na hodowli i leczeniu ptaków drapieżnych. Prowadzone są tutaj również zakrojone na szeroką skalę badania nad zwierzyną. Związek ten zajmuje się również organizacją szkoleń dla myśliwych.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5195 mieszkańców.

Na szczególną uwagę w Czempiniu zasługują: zespół pałacowy wraz z parkiem krajobrazowym (z 1729 r.) oraz kościoły - pw. Apostołów Szymona i Judy (z 1782 r.) oraz parafialny pw. św. Michała Archanioła (z 1899 r.).

Klub Sportowy Helios Czempiń rok zał. 1922, Sekcja piłkarska (A klasa oraz juniorzy Starsi) oraz Tenis Stołowy 2 Liga.

Historia

Nazwa miejscowości pochodzi od nazwiska kmiecego Czempa. Czempiń pierwotnie był osadą targową. Pierwsze wzmianki o tym mieście pochodzą z 1399 roku. W 1561 r. ówczesny starosta wałecki Stanisław Górka ostatecznie potwierdził prawa miejskie Czempinia. To miasto od początków swego istnienia miało charakter rolniczy. Nadany Czempiniowi przywilej urządzania targów w każdy czwartek i 4 jarmarków rocznie zatwierdzony przez króla Zygmunta Augusta w dokumencie z dnia 10.01.1562 r. w Łomży, wpłynął pozytywnie na rozwój handlu i rzemiosła. Wiek XVIII i II połowa XIX w. okazał się znaczący dla dalszego rozwoju naszego miasta. W tym właśnie czasie nastąpił gwałtowny rozwój przemysłu. W 1856 r. wybudowano linię kolejową łączącą Poznań z Kościanem natomiast w 1885 r. Czempiń zyskał połączenie drogą kolejową ze Śremem. Było to niewątpliwie początkiem rozwoju przemysłu tak w Czempiniu jak i na terenach przylegających do niego. W latach 1895 – 99 na miejscu wcześniejszego, neoromańskiego kościoła z wysoką wieżą zostaje wybudowany kościół p. w. św. Michała Archanioła, natomiast w roku 1906 w Czempiniu powstał Bank Ludowy, obecnie Bank Spółdzielczy. Jeśli chodzi o herb Czempinia to nie ma dokumentu, który mógłby zaświadczyć skąd on się wziął. Według jednej z hipotez, znak pnia mógł się znaleźć w herbie wzięty ze słów pieśni ludowej pt. ,,Koło Czempinia rosła brzezina", a trzy łucznicze strzały z faktu historycznego, że miasto zobowiązane było wysłać trzech zbrojnych na wojnę z Krzyżakami w roku 1458. Natomiast znak łodzi może pochodzić stąd, że wieloletni właściciele Czempinia - Szołdrscy - mieli w herbie łódź. Według jeszcze innej hipotezy herb Czempinia składa się z dwóch elementów; drzewa symbolizującego życie oraz trzech strzał nawiązujących do czasów wojen z Zakonem Krzyżackim. Podczas okupacji niemieckiej w październiku 1939 Niemcy wprowadzili dla miasta okupacyjną nazwę nazistowską Karlshausen.