Czterdziestu męczenników z Sebasty

Czterdziestu męczenników z Sebasty, cs. Sorok muczenikow siewastijskich (zm. 9 marca 320 w Sebaście w ówczesnej Armenii) – żołnierze XII legionu rzymskiego zwanego Błyskawicą (Legio XII Fulminata), męczennicy chrześcijańscy i święci Kościoła katolickiego, ewangelickiego, koptyjskiego, ormiańskiego oraz prawosławnego.

Wydawnictwo WAM, znane jako: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) (1872-1918, 1935-1994), Wydawnictwo Księży Jezuitów (1918-1935), Wydawnictwo WAM (od 1994) – najstarsze polskie wydawnictwo katolickie, założone w 1872 przez ks. Stanisława Stojałowskiego SJ w Krakowie.

Kult Świętych - w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób zbawionych oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.

Dzieje

W swych homiliach wspominali o nich Bazyli Wielki, Grzegorz z Nyssy i Efrem Syryjczyk.

Byli kapadockimi chrześcijanami w czasach rządów św. Konstantyna (święty prawosławny) i Licyniusza. W 313 obaj cesarze wydali Edykt mediolański, który wprowadzał wolność wyznania w Cesarstwie Rzymskim. Jednak współcesarz Licyniusz, władca wschodniej części imperium, kilka lat później przestał respektować dekret. W swojej części cesarstwa rozpoczął prześladowania, przygotowując się w ten sposób do walki z Konstantynem. Obawiając się przejścia oddziałów chrześcijańskich na stronę wroga chciał zmusić Błyskawicę do złożenia ofiary pogańskim bożkom i tym samym wyrzeczenia się wiary w Chrystusa. Żołnierze odmówili modląc się i wychwalając Pana. Ukamienowanie więźniów nie powiodło się, więc bez odzienia wystawiono ich na mróz, a później zamarznięte ciała spalono w okolicach Sebasty.

Kalendarz juliański – do 1918 a w Grecji aż do 1923. Został zastąpiony przez kalendarz gregoriański, jednak niektóre kościoły wciąż jeszcze posługują się kalendarzem juliańskim.

Pulcheria, Aelia Pulcheria (ur. 19 stycznia 399 w Konstantynopolu, zm. w czerwcu lub lipcu 453 tamże) – święta Kościoła katolickiego i prawosławnego, córka cesarza bizantyjskiego Arkadiusza i cesarzowej Aelii Eudoksji, przeciwniczka monofizytyzmu i nestorianizmu, wielka dobrodziejka Kościoła i ubogich.

Dzień obchodów

Ich wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci za Martyrologium Rzymskim (9 marca).

Po wprowadzeniu reformy liturgicznej w 1969 roku (po Soborze watykańskim II) męczenników nie ujęto w kalendarzu rzymskim, chociaż nie podważa się faktu ich męczeństwa i występują w wydaniu Martyrologium z 2001 roku.

Kościół ewangelicki i katolicki w Polsce wspominają męczenników 10 marca.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Kościoły wschodnie, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają męczenników 9/22 marca, tj. 22 marca wg kalendarza gregoriańskiego. Kościół koptyjski odpowiednio.

Kult

W tym samym dniu w Polsce obchodzone jest nieformalne święto świeckie Dzień Mężczyzn. Prawdopodobnie lokalnie Dzień ten świętowany był już przed 2000 rokiem w miejsce zniesionego wspomnienia męczenników.

Pamięć świętych czterdziestu męczenników w Kościele prawosławnym czci się zawsze podczas Wielkiego Postu i w ten dzień sprawowana jest liturgia uprzednio poświęconych darów.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Pogaństwo (łac. pagus - "wioska") - określenie (często o wydźwięku negatywnym), zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w stosunku do wyznawców innych religii, głównie politeistycznych i animalistycznych.

Do rozpowszechnienia kultu męczenników przyczyniła się cesarzowa św. Pulcheria z Konstantynopola i świadczył o nim św. Grzegorz z Tours (+594).

Czterdziestu męczenników

Czterdziestu męczenników z Sebasty znanych jest z imion, jednakże pomiędzy źródłami występują rozbieżności.

Erhard Gorys (zm. 2004) w Lexikon der Heiligen podaje:

Oficjalne rzymskie praktyki obrzędowe jednoznacznie wyróżniają dwie kategorie bóstw: di indigetes (bóstwa rodzime) oraz di novensiles (bóstwa nowe). Indigetes były bóstwami pierwotnej religii państwa rzymskiego, a ich imiona i charakter wiążą się z tytułami wczesnych kapłanów i świętami stałymi kalendarza rzymskiego. Novensiles były bóstwami wprowadzonymi później, w okresie historycznym, zwykle w znanym historykom momencie i w odpowiedzi na konkretny kryzys lub zapotrzebowanie. Oprócz di indigetes, do wczesnych bóstw rzymskich zaliczali się tzw. bogowie, których wzywano przy okazji różnych czynności, np. zbiorów, przy czym imię bóstwa zwykle wywodziło się od czasownika opisującego daną czynność. Takie bóstwa można ogólnie zaliczyć do tzw. bóstw pomocniczych, obok których wzywano także znaczniejszych bogów.

Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii – zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.

Zobacz też

Portal:
Święci

Portal:
Chrześcijaństwo

kult świętych

męczennicy wczesnochrześcijańscy

modlitwa za wstawiennictwem świętego

święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

święci prawosławni

Uwagi

podwójne datowanie

Przypisy

↑ Vierzig Märtyrer von Sebaste Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.)
Dzień Mężczyzn na antidotum.org [opublikowano: 2004-03-08]
* Santi Quaranta Martiri di Sebaste - Santi Beati (wł.)
Leksykon świętych (Lexikon der Heiligen) dtv 7. Auflage 2008 ISBN 978-3-423-34149-3

Bibliografia

Sebastia (Sebasta) na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)

40 męczenników z Sebasty na cerkiew.pl (opr. Piotr Makal)

Czterdziestu Świętych Męczenników z Sebasty na opoka.org.pl (autor: ks. Stanisław Hołodok)