Czułki - Polski Serwis Naukowy

Czułki owadów

Czułki (łac. antennae, l.poj. antenna) – nitkowate lub palczaste narządy zmysłowe różnej budowy i pochodzenia, osadzone zwykle na głowie lub płacie głowowym wielu grup bezkręgowych organizmów zwierzęcych. Są bogato unerwione i ruchome. Czasami pełnią dodatkowe funkcje. U stawonogów nazywane są antenami. U owadów są to parzyste przysadki osadzone poza czołem, na policzku w okolicy oka lub po stronie brzusznej.

Skoczogonki (Collembola) – rząd stawonogów z grupy skrytoszczękich, siostrzanej dla owadów. Obejmuje ok. 5 tysięcy gatunków, z których w Polsce występuje około 300.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

Występują podstawowe dwa typy:

czułki członiaste (u skoczogonków i widłogonków)

czułki wiciowe (u reszty owadów)

Czułki zaopatrzone są w receptory dotyku, węchu i smaku. Mogą mieć różną budowę w obrębie tego samego gatunku (dymorfizm płciowy) jak i w różnych fazach rozwojowych.

Podwójnie pierzeste czułki u samców białki wierzbówki

Piłkowane czułki u samic białki wierzbówki

Czułki u owada Ectemnius lapidarius

W zależności od budowy wyróżnia się czułki:

Bezkręgowce (Invertebrata) – zespół wszystkich grup zwierzęcych o rozmaitych planach budowy i różnym pochodzeniu, przeciwstawiany potocznie kręgowcom (Vertebrata). Jest to sztuczna jednostka systematyczna grupująca zwierzęta wielokomórkowe (Metazoa), wyodrębniane na podstawie negatywnej cechy diagnostycznej – braku szkieletu wewnętrznego (osiowego) w postaci kręgosłupa i czaszki. Pozostałe cechy, którymi określa się bezkręgowce nie są jednoznaczne. Do bezkręgowców należy 97–99% współcześnie występujących zwierząt. Liczba opisanych gatunków przekracza 1 milion.

pwn.pl Sp. z o.o. to spółka z Grupy Wydawniczej PWN zajmująca się oferowaniem rozwiązań językowych (m.in. usługi tłumaczeń profesjonalnych w biurze tłumaczeń, usługi nauki języków obcych przez e-learning, sprzedaż tłumaczy komputerowych Translatica oraz słowników multimedialnych PWN) oraz aplikacji multimedialnych i edukacyjnych (m.in. encyklopedii i atlasów) dla klientów indywidualnych i biznesowych. Siedziba spółki mieści się we Wrocławiu, lecz jej główny adres to biuro zlokalizowane w Poznaniu.

blaszkowate,

buławkowate,

grzebieniaste,

klamrowe (klamrowate),

kolbkowate,

łuskowate,

maczugowate,

nitkowate,

orzęsione,

nagie,

paciorkowate,

pałeczkowate,

perełkowate,

pierzaste,

piłkowane,

proste,

szczeciniaste,

szczecinowate,

ząbkowane,

załamane.

Bibliografia

Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.
Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.