Czułość filmu - Polski Serwis Naukowy

Czułość - wielkość określająca stopień reagowania filmu fotograficznego na światło. Znajomość czułości umożliwia określenie prawidłowej ekspozycji.

Skale czułości

Stosowane są następujące skale czułości:

ASA — skala opracowana przez American Standards Association (jedna z dawnych nazw ANSI). Jest to skala liniowa – dwukrotna zmiana wartości ASA odpowiada zmianie EV o 1.

DIN – skala opracowana przez Niemiecki Instytut Normalizacji (niem. Deutsches Institut für Normung). Jest to skala logarytmiczna – zmiana czułości o 3° odpowiada zmianie EV o 1.

GOST – skala opracowana przez sowiecką instytucję ds. normalizacji; symbol jest skrótowcem od rosyjskiego terminu norma państwowa (ros. Государственный стандарт, Gosudarstwiennyj standart). Jest to skala liniowa, zbliżona do skali ASA (od 1987 praktycznie identyczna).

Przeliczanie jednostek (skala GOST sprzed ujednolicenia z ASA)

Szumami nazywamy pojawiające się na zdjęciu plamki na obszarach jednolitego koloru. Są one efektem bądź to ustawienia w aparacie zbyt dużej czułości ISO, bądź zbyt małego lub niedokładnie wykonanego fotosensora w aparacie, którym zdjęcie wykonano.

GOST (ros. Gousudarstviennyj Standard - Standard Państwowy) - szyfr blokowy opracowany w Związku Radzieckim, będący ówczesnym standardem szyfrowania informacji o numerze 28147-89. Operuje na 64-bitowych blokach a do szyfrowania wykorzystywany jest 256-bitowy klucz.

ISO wydała normy ISO 5800:1987, ISO 6:1993 oraz ISO 2240:2003, które m.in. wprowadziły ujednolicone oznaczenia czułości, praktycznie znormalizowane oznaczenie zawiera czułość wg ASA oraz DIN (w 1987 skala GOST została ujednolicona ze skalą ASA).

Według ISO oznaczenie czułości filmu powinno być podane następująco:

DIN w fotografii jest znormalizowaną miarą światłoczułości materiału fotograficznego. Stosowana w Europie od drugiej połowy XX wieku wyparła normę TGL, a jej nazwa jest akronimem Deutsches Institut für Normung . System bazuje na skali logarytmicznej. Różnica trzech stopni DIN oznacza dwukrotną zmianę wartości czułości materiału fotograficznego. I tak materiał fotograficzny o czułości 21°DIN jest dwukrotnie czulszy od materiału fotograficznego 18°DIN.

Statyw fotograficzny to stały stabilizator służący do mocowania aparatu fotograficznego, bądź kamery filmowej lub telewizyjnej. Zazwyczaj statyw fotograficzny to trójnóg z symetrycznie rozkładanymi w trzy strony nogami, których obrys po rozłożeniu tworzy trójkąt równoboczny. Statyw fotograficzny zakończony jest w swej górnej części głowicą, która pozwala na zmiany położenia zamocowanego na niej aparatu lub kamery w dowolnej pozycji (pionowej, poziomej lub pod dowolnym kątem). W przypadku użycia statywu do mocowania kamery filmowej statyw umożliwia płynny obrót kamery w dowolnej płaszczyźnie w celu uzyskania zmieniającego się w czasie ujęcia kierunku filmowania, najczęściej np. w celu uzyskania ujęcia panoramicznego.

<czułość w ASA>/<czułość w DIN>° ISO

Przykład: 200/24° ISO.

Regulacja czułości

W aparatach cyfrowych często istnieje możliwość wybrania czułości ISO. Im wyższa światłoczułość, tym krótszy czas potrzebny do naświetlenia danej klatki. Można w ten sposób uniknąć stosowania statywu do wykonywania zdjęć w słabym oświetleniu. Zbyt wysoka czułość ISO w technice analogowej skutkuje jednak zwiększonym ziarnem, a w technice cyfrowej zwiększa możliwość powstania na zdjęciu szumów.

Deutsches Institut für Normung e. V. (w skrócie DIN) (Niemiecki Instytut Normalizacyjny) jest stowarzyszeniem z siedzibą w Berlinie założonym w 1917 roku.

Skrótowiec lub akronim (z gr. ákros = skrajny) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym, skrótowce to specyficzna klasa derywatów. Derywaty te funkcjonują w polszczyźnie pisanej i mówionej. Skrótowiec często bywa mylony ze skrótem.