Dół czaszki przedni - Polski Serwis Naukowy

Przedni dół widoczny w przedniej części czaszki (u góry, oznaczony na szaro).

Dół czaszki przedni (łac. fossa cranii anterior) – część czaszki ograniczona od tyłu, czyli od dołu środkowego przez tylne brzegi skrzydeł mniejszych kości klinowej oraz przez przebiegający pomiędzy nimi brzeg bruzdy przedskrzyżowania wzrokowego kości klinowej. Ku przodowi dół przedni przechodzi w łuskę kości czołowej. Dno dołu przedniego stanowią: części oczodołowe kości czołowej, blaszka sitowa kości sitowej oraz skrzydła mniejsze i łęk skrzydłowy kości klinowej.

Ośrodek Broki (często nazywany również nieprawidłowo ośrodkiem Broca) – obszar w mózgu odpowiedzialny za generowanie mowy. Wpływ ośrodka Broki na zdolność mówienia został zaobserwowany przez Paula Brokę. Opisał on przypadki dwóch pacjentów z zaburzeniami mowy. Obydwaj stracili zdolność mówienia w wyniku urazu tylnej części zakrętu czołowego dolnego. Od tamtej pory, okolica zidentyfikowana przez Paula Brokę nosi nazwę ośrodka Broki, a utratę umiejętności posługiwania się językiem nazywamy afazją Broki. Ośrodek Broki znajduje się w części wieczkowej (pars opercularis) i części trójkątnej (pars triangularis) zakrętu czołowego dolnego i odpowiada polom nr 44 i 45 na mapie mózgu Brodmanna Badania nad afazją całkowitą wykazały, że ośrodek Broki jest odpowiedzialny za łączenie głosek w wyrazy i zdania oraz za do formułowania płynnych wypowiedzi.

Układ piramidowy (łac. systema pyramidale) – część układu nerwowego kontrolująca ruchy dowolne i postawę ciała. Układ piramidowy posiada dwie drogi unerwiające ruchowo mięśnie. Pierwsza z nich to droga korowo-jądrowa, która unerwia mięśnie twarzoczaszki, szyi a także część mięśnia czworobocznego grzbietu. Druga to droga korowo-rdzeniowa, która unerwia resztę mięśni organizmu.

Zawartość dołu przedniego stanowią przede wszystkim płaty czołowe mózgu (wraz z rogami przednimi komór bocznych), a także m.in. pierwsza para nerwów czaszkowych – nerwy węchowe, które w postaci nici węchowych przechodzą przez otwory blaszki sitowej kości sitowej do jamy nosowej. Oprócz mózgowia w dole przednim znajdują się też opony mózgowe: twarda, podpajęcza i miękka oraz naczynia tętnicze i żylne, tkanka łączna i płyn mózgowo-rdzeniowy. Płaty czołowe stanowią przednią część półkul mózgowych i między innymi zawierają ośrodki motoryczne – w zakręcie przedśrodkowym (łac. gyrus precentralis), gdzie rozpoczynają się drogi ruchowe piramidowe. W płacie czołowym półkuli dominującej znajduje się też ruchowy ośrodek mowy (Broca).

Dół czaszki środkowy (łac. fossa crani media) – dół ograniczony od przodu przez tylne brzegi skrzydeł małych i tylny brzeg bruzdy, skrzyżowanie nerwów wzrokowych (kości klinowej), od tyłu przez górne brzegi części skalistych kości skroniowych. Składa się z dwóch części bocznych utworzonych przez skrzydła większe kości klinowej, część łuskową i powierzchnię przednią piramidy kości skroniowej oraz wąskiego odcinka środkowego, który tworzy trzon kości klinowej. Na częściach bocznych leżą płaty skroniowe, w odcinku środkowym przysadka.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Podczas urazu głowy dojść może do złamania dołu przedniego czaszki, którego konsekwencją może być wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego do jamy nosowej, co grozi przejściem bakterii do przestrzeni podpajęczynówkowej z następowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

Bibliografia

Bochenek A, Reicher M "Anatomia człowieka tom I" PZWL Warszawa, 1978

Derkowski W, Kędzia A 2001 Metrological analysis of the human anterior cranial fossa during prenatal period in clinical aspect. Folia Morphologica 2001, 60:2,120.

Derkowski W., Kedzia A., Glonek M. Clinical anatomy of the human anterior cranial fossa during the prenatal period.. „Folia morphologica”. 3 (62), s. 271–3, 2003. PMID 14507064.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Jama nosowa (łac. cavum nasi) – przestrzeń ograniczona powierzchnią wewnętrzną nosa zewnętrznego oraz kośćmi twarzoczaszki. Jama nosowa wyścielona jest unaczynioną błoną śluzową z nabłonkiem wielowarstwowym migawkowym, zawierającym liczne komórki śluzowe.

Kość sitowa (łac. os ethmoidale), nieparzysta, bierze udział w ograniczeniu jamy czaszki, oczodołów i jamy nosowej. Kość sitowa zbudowana jest z dwóch prostopadle ustawionych do siebie blaszek: poziomej i pionowej.