Dönhoff - Polski Serwis Naukowy

herb Denhoff

Dönhoff - niemiecki ród szlachecki, pochodzący z Hrabstwa Mark w Westfalii, po raz pierwszy wymieniony w 1282 r. W XIV w. przedstawiciele rodu osiedli na terenie inflanckich ziem zakonu krzyżackiego (zakon inflancki). Po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej (pakt wileński - 1561 r.) zasilili szeregi polskiej szlachty. W 1633 r. osiągnęli godność hrabiów Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (niem. Reichsgrafen), wchodząc tym samym w szeregi arystokracji. W 1637 r. hr. Kacper uzyskał tytuł księcia cesarstwa (niem. Reichsfürst). Linia jego potomków wygasła w XVIII w.

11075 Dönhoff (1992 SP26) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3,75 lat w średniej odległości 2,41 j.a. Odkryta 23 września 1992 roku.
Pułkownik – stopień oficerski w armii. W WP jest to najwyższy stopień korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości armii po stopniu pułkownika (ang. i fr. - colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są już stopnie generalskie.

Polska linia Dönhoffów

Dönhoffowie mieszkający w Rzeczypospolitej nosili spolszczone nazwisko Denhoff.

Denhoffowie – polska gałąź niemieckiego rodu szlacheckiego Dönhoff, którego przedstawiciele zasilili szeregi polskiej szlachty po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej. Używali herbu własnego (Denhoff), który nazywany jest także Dzik lub, ze względu na swoje podobieństwo do polskiego herbu Świnka, błędnie określany tą nazwą.

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.
Dworzanin - osoba należąca do świty wysoko postawionego arystokraty lub władcy otaczającego się dworem, najczęściej króla lub księcia. Dworzanie korzystali najczęściej z wielu przywilejów przyznawanych przez panującego i zajmowali wysokie stanowiska w ich otoczeniu - byli zazwyczaj szatnymi, podczaszymi itp.

Najbardziej znani przedstawiciele tego rodu w Rzeczypospolitej:

Gerard Denhoff (ojciec)

Ernest Magnus Denhoff (1581-1642) – kasztelan parnawski (1635), wojewoda parnawski (1640); kalwinista

Gerard Denhoff (ok. 1598-1648) – kasztelan gdański 1642 r., wojewoda pomorski i podskarbi ziem pruskich (1643);

Władysław Denhoff (zm. 1683) – kasztelan chełmiński (1677 r.), wojewoda pomorski (1677 r.), zginął w bitwie pod Parkanami; kalwin, potem katolik

Stanisław Ernest Denhoff (zm. 1728) – hetman polny litewski (1709), wojewoda połocki (1722), ostatni przedstawiciel polskiej linii rodu.

Konstancja Denhoff (1716-1791) dziedziczka rodu, żona Janusza Aleksandra Sanguszki, bezpotomna

Kasper Denhoff – wojewoda dorpacki (1627), następnie sieradzki (1634), marszałek dworu królowej (1639); kalwinista, potem katolik

Zygmunt Denhoff

Jerzy Albrecht Denhoff – biskup krakowski, kanclerz wielki koronny (1648-1702);

Ernest Denhoff (zm. 1693) – generał lejtnant wojsk koronnych, wojewoda malborski (1685);

Otto Denhoff kalwinista

Teodor Denhoff (wojewoda dorpacki) (zm.1654) kalwinista

Henryk Denhoff

Teodor Denhoff (zm. 1678 r.) – dworzanin królewicza polskiego Jana Kazimierza, podstoli wielki litewski 1656 r.;

Jan Kazimierz Denhoff (1649-1697) – kardynał, dyplomata, rezydent Jana III Sobieskiego;

Teodor Denhoff (wojewoda wendeński) (zm.1622) kalwinista

Potęgę i znaczenie w Rzeczypospolitej Denhoffowie budowali w oparciu o dwór monarszy i liczne starostwa nadawane przez kolejnych władców. Wśród członków wpływowego w XVII i XVIII w. rodu Denhoffów byli też i tacy, którzy nie osiągnęli wysokich godności senatorskich, ponieważ zginęli, walcząc w imieniu Rzeczypospolitej, tak jak pułkownik wojsk koronnych Hieronim Denhoff (Herman Dönhoff) w bitwie pod Cecorą (1620).

Kętrzyn (daw. Rastembork, niem. Rastenburg, prus. Rastanpils) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach - od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną (w Układzie Słonecznym - Słońce), posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku asteroid mniejszych i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Zygmunt Denhoff (Dönhoff) herbu własnego (zm. 1655), rotmistrz husarski, krajczy królowej, poseł na Sejm walny, starosta bydgoski w latach 1650-1655, starosta wieluński, sokalski, bolesławski, bohusławski, klonowski, lajski, dźwinogrodzki.

Fryderyk Wilhelm II, niem. Friedrich Wilhelm II von Hohenzollern (25 września 1744, Berlin - 16 listopada 1797, Poczdam) – król pruski i elektor brandenburski (jako Fryderyk Wilhelm III) od 1786 jako bratanek i następca Fryderyka II Wielkiego.

Książę – tytuł monarchów państw nie będących królestwami, tytuł feudalny władców wielkich jednostek terytorialnych w ramach monarchii, podległych królowi lub cesarzowi, tytuł członków rodziny monarchy i tytuł arystokratyczny. Jego źródłosłów związany jest ze staropolskim słowem kniądz (ksiądz), staroruskim kniaź, czeskim knieze czy południowosłowiańskim knez. Książę różnił się od króla tym, że nie był koronowany. Książę może władać lub być właścicielem księstwa. Na terenie pogańskiej Słowiańszczyzny wyraz książę oznaczał po prostu władcę terytorialnego lub plemiennego, bez jakiegokolwiek odniesienia do godności chrześcijańskich książąt (princepsów, duksów), królów (reksów) i cesarzy (cezarów, imperatorów).

Władysław Denhoff herbu Denhoff (ur. w 1639, zm. 7 października 1683 pod Parkanami) – hrabia S.I.R., pułkownik regimentu pieszego 1664 r., dowódca gwardii królewskiej, podkomorzy pomorski 1668 r., kasztelan chełmiński 1677 r., wojewoda pomorski 1677 r., podskarbi ziem pruskich 1679 r., starosta kościerski, skarszewski, lignowski.