Dąb papieski - Polski Serwis Naukowy

Dęby papieskie w Polsce

Katowice Panewniki

Dąb papieski – określenie stosowane w stosunku do dębów zasadzonych w różnych miejscach Polski z sadzonek pochodzących z żołędzi poświęconych przez Jana Pawła II.

Historia papieskich dębów zaczęła się 28 kwietnia 2004, w czasie jednej z pielgrzymek polskich leśników. To wtedy leśnicy zawieźli 2,5 kg nasion Chrobrego, najstarszego dębu szypułkowego w Polsce, do Watykanu (wiek dębu Chrobrego ocenia się na 745 lat). Do Polski nasiona wróciły z błogosławieństwem Jana Pawła II i od tej pory każdy "potomek" Chrobrego nazywany jest dębem papieskim.

Andrzej Wojciech Suski (ur. 24 grudnia 1941 w Płocku) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy płocki w latach 1986–1992, biskup diecezjalny toruński od 1992.

Bory Dolnośląskie dawniej Puszcza Dolna - mezoregion fizycznogeograficzny (317.74) utworzony przez największy w Polsce zwarty kompleks leśny o powierzchni ok. 1650 km².

W maju 2004 żołędzie otrzymały certyfikat i świadectwo pochodzenia. Następnie trafiły do gospodarstwa szkółkarskiego w Nędzy, należącego do nadleśnictwa w Rudach Raciborskich. 630 nasion dojrzewało tam dwa lata, najpierw w pawilonach foliowych, później pod gołym niebem. Przetrwało 514 sadzonek. W tym czasie "dzieci" Chrobrego zostały podzielone między nadleśnictwa, szkoły, seminaria duchowne i sanktuaria w całej Polsce. Każda sadzonka posiada stosowny certyfikat z nadanym kolejnym numerem. Ze względu na duże zainteresowanie sadzonkami dwie dorodne sadzonki dębu papieskiego ze szkółki leśnej w Nędzy zostaną przekazane laboratorium leśnemu w Sycowie i rozmnożone in vitro.

Olecko (dawniej także Margrabowa, niem. Marggrabowa lub Oletzko, 1928-1945 Treuburg) – miasto w północno-wschodniej części Polski w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie oleckim, nad rzeką Legą (dawniej Oleg) i Jeziorem Oleckim Wielkim. Siedziba gminy Olecko. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego. Stolica Mazur Garbatych.

Dąb szypułkowy (Quercus robur L.) – gatunek typowy dla rodzaju dąb obejmującego drzewa liściaste z rodziny bukowatych (Fagaceae). Występuje w Europie (z wyjątkiem północnej Skandynawii) oraz południowo-wschodniej Azji. W Polsce bardziej pospolity od dębu bezszypułkowego. Ceniony ze względu na wytrzymałe, twarde i trwałe drewno. Jest gatunkiem długowiecznym, żyje ponad 700 lat. Ze względu na okazałe rozmiary jakie osiąga, sprawia majestatyczne wrażenie i dlatego odgrywa istotną rolę w symbolice i dawniej w kultach religijnych. Jest symbolem długowieczności, dostojeństwa i siły. Stare okazy nierzadko chronione są jako pomniki przyrody.

Ponieważ są to drzewka szczególne, ich sadzenie w całym kraju odbywa się w sposób uroczysty z udziałem duchowieństwa i władz lokalnych. Zamierzeniem leśników polskich jest, aby te dęby rosły w całym kraju, w miejscach szczególnie związanych z działalnością Jana Pawła II i żeby były żywym i długowiecznym – jak dąb Chrobry – pomnikiem czasów, gdy po ziemi chodził papież Polak.

Józef Glemp (ur. 18 grudnia 1929 w Inowrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, od 2006 arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej, od 2009 prymas senior Polski. Kawaler Orderu Orła Białego.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Lokalizacja dębów papieskich

Głogów Małopolski

Pierwszy Dąb Papieski na Podkarpaciu posadzono w Głogowie Małopolskim 2 kwietnia 2007 podczas uroczystości poświęcenia kamienia węgielnego dla nowo budowanego kościoła w Głogowie-Niwie. Na Podkarpaciu planowano posadzić w 2007 29 sztuk Dębów Papieskich.

Radom – miasto z prawami powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim nad rzeką Mleczną. Największy ośrodek miejski w widłach Wisły i Pilicy. Czternaste co do wielkości miasto w Polsce. Siedziba kurii diecezji radomskiej i powiatu radomskiego. Centrum administracyjne i kulturalne ziemi radomskiej.

Rudy (niem. Rudy, Groß Rauden) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Kuźnia Raciborska. W latach 1973-1977 miejscowość była siedzibą gminy Rudy.

W uroczystości oprócz wiernych wzięli udział: ks. biskup Kazimierz Górny, ordynariusz Diecezji Rzeszowskiej, Kazimierz Rokita, burmistrz Głogowa Małopolskiego i ks. Adama Samel, proboszcz parafii Głogów. W samym akcie sadzenia asystowali leśnicy z Nadleśnictwa Głogów z nadleśniczym, Jerzym Chłopkiem i zastępcą nadleśniczego, Anną Bondar-Zabiciel, która na ręce miejscowego proboszcza przekazała certyfikat nr 143, stwierdzający autentyczność pochodzenia dębu.

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanae) – państwo-miasto europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.

Bazylika św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP – kościół klasztorny franciszkanów w Katowicach Panewnikach, posiadający tytuł bazyliki mniejszej.

Jelcz-Laskowice

W I rocznicę śmierci Jana Pawła II władze Jelcza-Laskowic ufundowały Pomnik Jana Pawła II. Został on usytuowany na placu Jana Pawła II, a wykonał go kamieniarz Bogdan August. Wcześniej za miejscem, gdzie obecnie znajduje się pomnik rósł "Dąb Papieski", który wiosną 2007 zastąpiony został nową sadzonką.

Głogów Małopolski – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głogów Małopolski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego.

Kazimierz Górny (ur. 24 grudnia 1937 w Lubniu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski w latach 1985–1992, biskup diecezjalny rzeszowski od 1992.

Kalwaria Pacławska

15 maja 2006 roku odbyła się do Kalwarii Pacławskiej doroczna pielgrzymka leśników Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. Leśnicy i ich rodziny o godz. 10.00 rozpoczęli swoje pielgrzymowanie Drogą Krzyżową po dróżkach kalwaryjskich. Następnie w sanktuarium została odprawiona uroczysta Msza św. Uroczystość uświetnił zespół sygnalistów myśliwskich z Brzegów Dolnych. Po Mszy św. na placu przed kościołem został posadzony dąb papieski. Dąb rośnie na placu przed kościołem Sanktuarium Męki Pańskiej i Matki Bożej Kalwaryjskiej.

In vitro (łac. w szkle) – termin stosowany przy opisywaniu badań biologicznych, oznacza procesy biologiczne przeprowadzane w warunkach laboratoryjnych, poza organizmem.

Gniewkowo – (niem. Argenau) miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gniewkowo. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Katowice

Dąb posadzono 18 maja 2008 na placu obok Bazyliki św. Ludwika w katowickiej dzielnicy Panewniki. Żołędzie, z których wyhodowano papieski dąb, poświęcił 28 września 2004 Jan Paweł II. Pochodziły one z Dębu Chrobry rosnącego w Borach Dolnośląskich. Sadzonka została przywieziona ze szkółki w Rudach Raciborskich. Oznaczona jest nrem 60. Obok drzewa, podarowanego przez leśników z Nadleśnictwa Katowice, ulokowano granitowy głaz z napisem: "Dąb Papieski posadzony 18 maja 2008 roku dla upamiętnienia pontyfikatu Wielkiego Polaka Ojca Świętego Jana Pawła II w 100. rocznicę poświęcenia Bazyliki Mniejszej w Panewnikach. Parafianie, Franciszkanie, Leśnicy Nadleśnictwa Katowice". W ceremonii wzięli m.in. udział: senator Krystyna Bochenek, prowincjałowie − Ezdrasz Biesok i Damian Szojda.

Nędza (niem. Buchenau, 1910–1914 Nensa, do 1910 Nendza) – wieś gminna (siedziba władz gminy Nędza) leżąca w powiecie raciborskim (województwo śląskie) nad Suminą. Obecnie liczy 3344 mieszkańców (2008).

Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie – uniwersytecka biblioteka naukowa powstała 1 września 1999 r. z połączenia Biblioteki Akademii Rolniczo-Technicznej (założonej w 1950 r.) i Biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej (założonej w 1969 r.). Obecnie jest największą biblioteką naukową północno-wschodniej Polski.

Łochowice

Dąb posiadający certyfikat nr 442 został uroczyście posadzony w dniu 20 maja 2006 roku na placu przy zabytkowym kościele w Łochowicach, będącym świątynią filialną Parafii w Osiecznicy. W uroczystościach, przy udziale mieszkańców i przybyłych gości, udział wzięli: Starosta Krośnieński – Wiesław Mackowicz, Burmistrz Krosna Odrzańskiego – Andrzej Chinalski, Nadleśniczy Nadleśnictwa Krosno – Adam Ostrowski, Sołtys Wsi Łochowice – Adam Śliwczyński, Proboszcz Parafii Wojskowej w Krośnie Odrzańskim – ks.mjr Edward Olech, Proboszcz Parafii w Osiecznicy – ks. Andrzej Nowak. Obok Dębu Papieskiego posadzono także dwa dęby krośnieńskie, które pełnią rolę świadków i strażników wydarzenia oraz ustawiono kamień z pamiątkową tablicą. Akt erekcyjny wraz z certyfikatem został złożony pod korzeniami Dębu. Papież Jan Paweł II podczas pobytu na terenie diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, w swoim przemówieniu, wiele uwagi poświęcił pięknu przyrody tych ziem.

Krystyna Maria Bochenek z domu Neuman (ur. 30 czerwca 1953 w Katowicach, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska dziennikarka, polityk, od 2004 do 2010 senator V, VI i VII kadencji, wicemarszałek Senatu VII kadencji.

Cierpiszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka, przy trasie drogi krajowej nr 15.

Olecko

W Olecku Dąb Papieski posadzony został na rynku, przed kościołem i obok pomnika Jana Pawła II.

Olsztyn

14 października 2007 tuż przy gmachu nowej Biblioteki Uniwersyteckiej w Olsztynie odbyła się uroczystość posadzenia jednej z ostatnich sadzonek. Uroczystość poprzedzona była Mszą Św. odprawioną w kościele akademickim pod wezwaniem św. Franciszka. Po posadzeniu dębu odbył się akt wmurowania pamiątkowej tablicy z napisem "Quercus in memoriam Joannis Pauli II Papae". Kortowski Dąb Papieski ma numer 196. W zamyśle pomysłodawców sąsiedztwo Biblioteki Uniwersyteckiej, symbolu wiedzy i dębu symbolu siły, trwania i pamięci, powinny skłaniać do refleksji.

Kalwaria Pacławska – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol. Kalwaria Pacławska leży 24 km od Przemyśla w kierunku południowo-zachodnim.

Panewniki (niem. Panewnik) - zachodnia dzielnica Katowic (do 1951 samodzielna gmina Panewniki), otoczona z trzech stron lasami, rozciągająca się między rzekami Kłodnicą i Ślepiotką. Graniczy z Ligotą, Mikołowem, Kochłowicami i Chorzowem Batorym. Dzieli się na: Stare Panewniki, Wymysłów, Osiedle Bema, Nowe Panewniki i Kokociniec. Główną ulicą przechodzącą przez dzielnicę jest ul. Panewnicka.

Przybyszew

Dąb Papieski uroczyście posadzony na terenie podległym RDLP w Radomiu. Uroczystość w miejscowości Przybyszew zaszczycił swoją osobą prymas Polski Kardynał Józef Glemp. Uroczystości z udziałem okolicznych mieszkańców odbyły się w kościele pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła w miejscowości Przybyszew. Ze strony leśników wzięli w nich udział Dyrektor Generalny Lasów Państwowych Andrzej Matysiak, Dyrektor Dariusz Bąk i leśnicy RDLP w Radomiu.

Damian Henryk Szojda, OFM (ur. 1 stycznia 1932 w Katowicach) – biblista katolicki, tłumacz Pisma Świętego, franciszkanin, były prowincjał franciszkańskiej Prowincji Wniebowzięcia NMP w Katowicach.

Dąb (Quercus L.) – rodzaj drzew, rzadziej wysokich krzewów, zaliczony do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Należy do niego ok. 200 gatunków występujących prawie wyłącznie w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w wyższych partiach gór strefy tropikalnej. Najdalej na południe występują na Wyspach Sundajskich. Gatunkiem typowym jest Quercus robur L..

Obok dębu stanął głaz z wyrytą pamiątkową tablicą, pod którym została zakopana tuba ze stali nierdzewnej. W jej wnętrzu znalazł się certyfikat autentyczności z numerem drzewka oraz akt informujący o osobach uczestniczących w uroczystości posadzenia.

Puck

W Pucku Dąb Papieski rośnie u zbiegu ulic Ceynowy i Żeglarzy.

Kortowo (dawniej niem. Kortau) – osiedle (jednostka pomocnicza gminy) w Olsztynie, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta, usytuowane w południowej jego części (na jego obrzeżach), nad Jeziorem Kortowskim. Kortowo tworzy wyraźnie wyodrębnioną od pozostałej części miasta dzielnicę – miasteczko uniwersyteckie (kampus), na terenie którego siedzibę ma większość instytucji uniwersyteckich lub związanych z Uniwersytetem (radio UWM FM, kluby studenckie itp.). Na terenie osiedla znajdują się jeziora Stary Dwór i Modrzewiowe.

Gospodarka leśna - gałąź gospodarki narodowej obejmująca użytkowanie lasu (głównie produkcję drewna) oraz działania związane z utrzymaniem trwałości drzewostanów w warunkach ich eksploatacji: hodowlę, ochronę, utrzymanie i powiększanie zasobów leśnych, a także gospodarowanie zwierzyną leśną. Dodatkowymi elementami gospodarki leśnej są: pozyskiwanie płodów runa leśnego, choinek, roślin leczniczych oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu, związanych z ochroną powietrza, wód i gleby.

Szydłowiec

Dąb w Szydłowcu został posadzony w 2006 przez przedstawicieli władz miasta na terenie Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Szydłowcu w czasie jego święta.

Toruń

Uroczystość posadzenia Dębu Papieskiego przy Wyższym Seminarium Duchownym w Toruniu odbyła się w niedzielę 2 kwietnia 2007, w pierwszą rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II.

Dąb posadzili: ks. bp Andrzej Suski ordynariusz toruński, wiceminister rolnictwa Krzysztof Ardanowski, wojewoda kujawsko-pomorski Józef Ramlau, prezydent Torunia Michał Zaleski, przewodniczący Rady Miasta Torunia Józef Jaworski, gospodarz miejsca – JM rektor seminarium ks. Krzysztof Lewandowski oraz dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu Janusz Karczmarek. W uroczystości uczestniczyli księża, siostry zakonne i klerycy Wyższego Seminarium Duchownego oraz leśnicy z biura RDLP i nadleśnictw sąsiadujących Toruniem: Cierpiszewo, Gniewkowo, Solec Kujawski, Toruń.

Puck (kaszub. Pùck lub też Pùckò, niem. Putzig) – miasto w województwie pomorskim, siedziba władz powiatu puckiego i gminy Puck. Leży na Kaszubach u ujścia Płutnicy do Zatoki Puckiej. Według danych z 30 czerwca 2007 miasto miało 11 345 mieszkańców. Puck jest powiatowym centrum ratunkowym, przeciwpożarowym oraz porządku publicznego, ośrodkiem oświatowym w zakresie szkolnictwa ponadgimnazjalnego i specjalnego, lokalnym centrum kulturalnym oraz sportowo-rekreacyjnym.

Jelcz-Laskowice (niem. Jeltsch-Laskowitz) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie oławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jelcz-Laskowice. Leży na prawym brzegu Odry w odległości 29 km od Wrocławia i 71 km od Opola.

Certyfikat dębu papieskiego, wydany przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych Andrzeja Matysiaka, oznaczony kolejnym numerem 355, oprawiony w ramy został uroczyście przekazany przez dyrektora RDLP w Toruniu Janusza Kaczmarka JM Rektorowi ks. dr. Krzysztofowi Lewandowskiemu na "wieczną rzeczy pamiątkę". Certyfikat jest przechowywany na honorowym miejscu w Wyższym Seminarium Duchownym.

Szydłowiec (łac. Shidloviecz, ros. Шидловец, hebr. שידלוביץ, jid. שידלאווצע) – miasto w południowej części województwa mazowieckiego, siedziba powiatu szydłowieckiego i miejsko-wiejskiej gminy Szydłowiec. Położone na Przedgórzu Iłżeckim nad rzeką Korzeniówką. Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 11 966 mieszkańców.

Granit – kwaśna skała magmowa – głębinowa, średnio- lub grubokrystaliczną, częściej średniokrystaliczna. Granit ma budowę jawnokrystaliczną na skutek środowiska głębinowego w jakim powstał.

Trzebcz

Sadzonka posadzona została na granicy między diecezją legnicką a zielonogórsko-gorzowską, na wzgórzu między wsiami Trzebcz a Komorniki. Inicjatorem sprowadzenia Dębu Papieskiego był ówczesny dziekan dekanatu Polkowickiego, ks. prałat Marian Kopko. Uroczyste posadzenie sadzonki w kwietniu 2006 roku zapoczątkowało tradycję wielkopiątkowej drogi krzyżowej z Polkowic poprzez lasy "do Dębu". Na szczyt wzgórza, na którym rośnie drzewko, prowadzi droga, wzdłuż której posadzone były dęby czerwone. Podczas wielkiej suszy w lecie 2006 roku wszystkie drzewka posadzone w kwietniu, poza papieskim, uschły.

Przypisy

Zasadzono dąb papieski. mojekatowice.pl, 2008-05-19. [dostęp 2011-06-28].
Sześćdziesiąty żywy pomnik papieski. www.krystynabochenek.pl, 2008-05-21. [dostęp 2011-06-28].

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dąb papieski