Długoszowate - Polski Serwis Naukowy

Długoszowate (Osmundaceae) – rodzina paproci z rzędu długoszowców. Wykazują cechy nawiązujące zarówno do strzelichowych jak i paproci cienkozarodnikowych.

Takson monotypowy, zwany monotypem – w biologii, takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy. W botanice np.: rząd tatarakowce Acorales zawiera tylko jedną rodzinę tatarakowate Acoraceae, która też jest monotypowa ponieważ zawiera jeden rodzaj – tatarak Acorus. W zoologii np.: rodzaj Sceloglaux jest monotypowy ponieważ zawiera tylko jeden gatunek - sowicę białolicą.

Korzenie przybyszowe – korzenie wyrastające z pędu rośliny. Mogą współistnieć z korzeniem głównym, lub zastępować go. Najczęściej wyrastają one z nasady pędu, ale u niektórych roślin mogą też wyrastać z łodygi lub liści.

Charakterystyka

Walec osiowy typu syfonostelii, lecz budowa anatomiczna jest tu dość zmienna;

Rośliny te nie są zdolne do przyrostu na grubość, ale sprawiają wrażenie jakby miały pnie – lecz są one utworzone przez powiększone nasady liści, u których to podstawy wyrastają dwa korzenie przybyszowe.

Wytwarzają bardzo duże liście (niekiedy dorasta do 2 metrów długości), blaszka liściowa jest pierzasto podzielona i wzrasta za pomocą merystemu wierzchołkowego o trójsiecznej komórce inicjalnej , podobnie jak łodyga. Zawiązki liści zachowują długo potencjalne możliwość przekształcenia się w pęd.

Zarodnie u form prymitywnych pokrywają całą powierzchnię odcinków liściowych. Jednak u form bardziej wyspecjalizowanych zarodnie są umieszczone na brzegach zwężonych odcinków niezielonych szczytów niektórych liści.

Zarodnie u tej grupy roślin są cienkościenne i mają krótki i gruby trzoneczek . Na szczycie zarodni znajduje się grupa grubościennych komórek tworzących prymitywny pierścień (annulus), który to pierścień nie inicjuje pękania zarodni , lecz bierze on udział w rozwarciu zarodni po pęknięciu. Ścianka zarodni pęka podłużnie .

W powstaniu zarodni bierze udział więcej niż jedna komórka epidermalna.

Wewnątrz zarodni jest do kilkuset zarodników.

Zarodnie nie są zebrane w charakterystyczne dla typowych paproci kupki.

Gametofity są plechowate, stosunkowo duże, zielone i długotrwałe i mają wyraźne żebro.

Plemnie powstają egzogenicznie, lecz są duże, masywne i produkują dużo plemników.

Systematyka

Jedyna rodzina w obrębie monotypowego rzędu długoszowców Osmundales stanowiącego klad bazalny współczesnych paproci.

Zarodnia (sporangium mn. sporangia) - organ rozmnażania bezpłciowego roślin zarodnikowych i grzybów, wytwarzany głównie na sporoficie i tworzący komórki rozrodcze (zarodniki). U mchów nazywana jest puszką, ma różne kształty, wielkość najczęściej kilka milimetrów.

Zarodnik, spora – w botanice jest to haploidalna komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarodniki są zazwyczaj wytwarzane w zarodniach, gdzie dojrzewają do momentu wysypu (ew. wylania) – zazwyczaj przez pęknięcie ich ścian. Następnie są zwykle rozprzestrzeniane w środowisku lądowym przez wiatr bądź w środowisku wodnym przez wodę. Mogą też powstawać zewnętrznie (np. u niektórych grzybów konidia).

Rodzaje

Leptopteris C. Presl

Osmunda L. – długosz

Osmundastrum C. Presl

Todea Willd. ex Bernh.

Przypisy

↑ Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-11].
IPNI Plant Name Detaails
↑ Ranker T.A., Haufler Ch. H.: Biology and Evolution of Ferns and Lycophytes. Cambridge: Cambridge University Press, 2008, s. 424-425. ISBN 978-0-521-69689-0.
Genera of Osmundaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-22].