|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Działania zmierzające do przywrócenia funkcji przyrodniczych prowadzone są w dolinie rzeki Biała Tarnowska (woj. małopolskie). Planowane jest odnowienie populacji łososia i innych zwierząt oraz przywrócenie lasów łęgowych w zasięgu wód powodziowych. Proje... Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ... Bitwa nad Niemnem, rozegrana pod koniec września 1920 r., ostatecznie przypieczętowała polskie zwycięstwo w wojnie z bolszewicką Rosją, potwierdzając militarne zdolności marszałka Józefa Piłsudskiego. Po klęsce pod Wa... Noce na początku sierpnia to bardzo dobry czas do obserwacji Perseidów. Już teraz rój potrafi dawać ponad 10 meteorów na godzinę, a jego aktywność sukcesywnie rośnie - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w W... 20 wykładów oraz prawie tyle samo warsztatów poświęconych zastosowaniom technologii komputerowych w nauczaniu matematyki wypełni rozpoczynająca się 16 sierpnia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu doroczna konferencja MathPa...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Dżalal ad-Din MangubertiCzy wiesz że...? Sułtanat Rum (tur. Rüm), albo Ar-Rum, nazywany także Sułtanatem Ikonion (tak w wersji greckiej, w zlatynizowanej Ikonium) od nazwy swej stolicy, dzisiejszej Konyi w Azji Mniejszej (stąd czasem nazywany również Sułtanatem Konyi) – państwo Turków Seldżuckich istniejące w Anatolii w latach 1077-1307. Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Czyngis-chan, Dżyngis-chan, do 1206 Temudżyn (ur. w 1155 (wg. źródeł muzułmańskich) lub 1162 (wg. źródeł chińskich i mongolskich) w Deliün Bołdak, rejon obecnej Czyty w Rosji - zm. 18 sierpnia 1227) (IPA: [ʧiŋɡis xaːn], wymowa mongolska ?/i) – władca mongolski, twórca i długoletni władca Imperium Mongolskiego. Dżalal ad-Din Manguberti, zw. także Mingburnu (znaczenie przydomka niejasne) – ostatni przedstawiciel tureckiej dynastii Anusztigina z Imperium Chorezmijskiego, syn 'Ala ad-Din Muhammada II. Po klęsce ojca w wojnie z Temudżynem zorganizował w południowej części państwa nową armię, uwolnił od oblężenia Kandahar i zwyciężył Mongołów w dwudniowej bitwie pod Perwanem (okolice Kabulu)- gdy jednak Temudżyn wyruszył przeciw niemu na czele głównych sił, rozpoczął odwrót. Temudżyn zdobył Ghazni, zaś 24 XI 1221, dopadłszy Mangubertiego podczas przeprawy przez Indus, wykorzystując przeszło dwukrotną przewagę liczebną, niemal całkowicie zniszczył jego 5000-ny oddział. Manguberti z garstką towarzyszy zbiegł do Indii, gdzie w ciągu trzech lat rekrutował nową armię pośród tamtejszych muzułmanów pochodzenia gł. tureckiego, oraz pośród ocalałych żołnierzy swojego ojca (podobno 60 tys. ludzi). Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi. Powróciwszy, odzyskał w roku 1225 znaczną część posiadłości Imperium Chorezmijskiego (płaskowyż perski), nie zdołał jednak uwolnić właściwego Chorezmu, ani przywrócić państwu dawnej siły. Witany przez ludność jako wyzwoliciel, uporządkowawszy przejściowo sprawy mongolskie, rozpoczął ekspansję na zachodzie. Jeszcze w 1225 skutecznie zaatakował osłabioną najazdem mongolskim z 1221 Gruzję. Odniósł łatwe zwycięstwo nad armią królowej Rusudan pod Garni na południowej granicy Gruzji i zdobył Tbilisi oraz całą dolinę rzeki Kury – próba gruzińskiej rekonkwisty z 1228 zakończyła się ponowną klęską. W roku 1226 zmusił do uznania swojej zwierzchności kalifa Bagdadu, który oparł się jego ojcu. Następnie próbował zdobyć syryjskie posiadłości Ajjubidów i małoazjatyckich Seldżuków, ciężkie i prowadzone ze zmiennym szczęściem walki nie przyniosły mu jednak sukcesu, tymczasem od wschodu nadciągała nowa armia mongolska. Gdy w 1230 Manguberti zdobył potężną twierdzę Achlat niedaleko jeziora Wan, sułtan Seldżucki Kajkubad sprzymierzył się z Ajjubidą Al-Aszrafem i wkrótce rozgromił siły Chorezmijczyka koło Erzindżanu. Ostateczną klęskę poniósł Dżalal ad-Din Manguberti w roku 1231. Gdy uciekał z pola bitwy, został w dniu 15 sierpnia 1231 zamordowany przez chłopa kurdyjskiego, podobno w odwecie za śmierć brata, którego kazał ściąć wiele lat przedtem (inna wersja mówi, że zabójca był nizarytą). Kalif (od arab. chalifa – następca) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku doszło do rozłamu wewnątrz islamu w wyniku sporu o sukcesję na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w 1031 kordobański kalifat rozpadł się.
Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān - "ten, który ma władzę") - tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat. Niezależnie od ostatecznego upadku, Dżalal ad-Din potrafił dowieść, że Mongołowie nie są niezwyciężeni, co miało wówczas ogromne znaczenie psychologiczne dla świata islamu. O jego autorytecie wśród etnicznie zróżnicowanych żołnierzy świadczy fakt, że ich znaczna liczba kontynuowała po jego śmierci walkę aż do 1246 roku, występując pod mianem Chorezmijczyków. Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).
Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górnego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.
Czy wiesz że...? beta Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH 9,8) . Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb - endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem . Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity - wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice .
Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.
Bitwa pod Garnhi (Garni) - bitwa stoczona w roku 1225 pomiędzy wojskami szacha Chorezmu Dżalal ad-Dina a armią gruzińską, zakończona zwycięstwem tego pierwszego.
Kandahar (paszto کندهار pers. قندهار Qandahâr) - miasto w południowym Afganistanie, stolica prowincji Kandahar, położone nad rzeką Helmand. Liczba mieszkańców miasta wynosi ok. 450 300 ludzi (dane z 2006 roku), podczas gdy całej prowincji 886 000. Kandahar jest trzecim co do wielkości miastem Afganistanu i głównym ośrodkiem handlowym - w szczególności dla produktów rolniczych. W mieście znajduje się także międzynarodowy port lotniczy. Rozbudowana sieć drogowa w połączeniu z dogodnym położeniem geograficznym ułatwia komunikację z innymi ważnymi miastami regionu ; Kabulem i Ghazni na wschodzie, Heratem na zachodzie i miastem Kweta w Pakistanie. Obok Peszawaru, Kandahar jest głównym miastem plemienia Pasztunów. W Kandaharze urodził się prezydent Hamid Karzai.
Ziemia (łac. Terra) − trzecia licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu.
Rekonkwista (hiszp., port. reconquista - ponowne zdobycie) – walka chrześcijan o wyparcie Maurów z Półwyspu Iberyjskiego, trwająca od VIII do XV wieku.
Chorezmijczycy – nazwę tę można odnieść do wszystkich mieszkańców Chorezmu, jednak w latach 1231-1246 zasłynęła pod nią grupa żołnierzy poległego 15 sierpnia 1231 Dżalal ad-Din Mangubertiego, przeważnie zresztą Turków chorezmijskich, którzy, ze względu na autorytet swojego wodza, używali tej nazwy po jego śmierci. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |