Dżedefre - Polski Serwis Naukowy

Dżedefre, fragment posągu z zespołu grobowego faraona w Abu Roasz, Muzeum w Luwrze

Dżedefre (Didufri, Redżedef; z egip. "Wieczny-jak-Re") – władca starożytnego Egiptu z IV dynastii, z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa i nieznanej z imienia jego żony lub też libijskiej konkubiny.

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

Konkubinat, kohabitacja – związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, jednak nieformalny z uwagi na brak rejestracji cywilnej bądź bez religijnego usankcjonowania związku.

Lata panowania

2581-2572 p.n.e. (Kwiatkowski)

2580-2570 p.n.e. (Schneider)

2528-2520 p.n.e. (Tiradritti, De Luca)

Rodzina

Fragment rzeźby przedstawiającej Neferhetepes, córkę Dżedefrego, ze zbiorów Muzeum w Luwrze

Pojął za żony kolejno 3 córki Cheopsa i jego 2 prawowitych żon:

Kanon Turyński, Papirus Turyński, Królewska Lista z Turynu – unikatowy papirus, napisany w hieratyce, obecnie znajdujący się w Muzeum Egipskim w Turynie, skąd wywodzi się jego współczesna nazwa.

Manethon (Maneton) (III wiek p.n.e.) - zhellenizowany kapłan egipski, znający oprócz greki egipskie tradycje i potrafiący czytać hieroglify. Wykształcenie zdobył prawdopodobnie w Heliopolis lub w Mendes, mieszkał zaś w położonym w delcie Nilu Sebennytos.

Meresanch II

Chentetka

Hetepheres II

Znane są imiona jego synów:

Setka

Baka

Harnet

oraz córki:

Neferhetepes

Działalność

Według Kanonu Turyńskiego jego panowanie trwało 8 lat, a według Manethona aż 63 lata (wydaje się to jednak mało prawdopodobne). Jako pierwszy z władców wprowadził do swej tytulatury imię Sa-Ra – Syn-Re. Zachowane nieliczne annały z czasów jego panowania mówią o budowie statków i świątyń.

Piramida Dżedefre – piramida z całym kompleksem grobowym władcy Egiptu Dżedefre z IV dynastii, zlokalizowana w północnej części nekropoli memfickiej w Abu Roasz. Piramida ta jest najdalej na północ położoną piramidą władcy starożytnego Egiptu.

Piramida – grobowiec osoby prywatnej albo podbudowa dla świątyni. Kształt piramidy to najczęściej ostrosłup lub forma w ogólnych zarysach do niego zbliżona. Piramidy spotykane są m.in. w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

Przypuszczalnie Dżedefre poślubił Hetepheres II, swoją przyrodnią siostrę, byłą żonę i zarazem siostrę rodzoną Kawaba. Kawab był następcą Cheopsa, lecz zmarł przed nim, nie osiągając sukcesji. Istnieją przypuszczenia, że został zamordowany przez prącego do władzy Dżedefre. Hetepheres II i Dżedefre byli rodzicami księżniczki Neferhetepes, prawdopodobnej matki Userkafa, pierwszego władcy V dynastii.

Sukcesja tronu określa w jaki sposób odziedziczony będzie tron królewski (a także, trony księstw i mniejszych jednostek lub niektóre urzędy) w przypadku śmierci lub abdykacji (rezygnacji) osoby piastującej taki urząd.

Libia (ليبيا, Libija), oficjalnie Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna (الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى, Al-Jamāhīriyyah al-`Arabiyyah al-Lībiyyah aš-Šabiyyah al-Ištirākiyyah al-`Udhmā) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).

Po śmierci Kawaba Dżedefre rywalizował o pozycję następcy tronu z innym przyrodnim bratem, Dżedefhorem. Przyjmuje się, że był w dużym stopniu skłócony z rodziną, która uważała go za uzurpatora, co wiązało się prawdopodobnie z jego pochodzeniem, oskarżeniami o zamordowanie brata oraz z walką o zdobycie, a następnie utrzymanie władzy. Najprawdopodobniej też z tego powodu dla swojego pochówku wskazał inną lokalizację niż pozostała część rodziny.

Snofru lub Snefru (egip. Ten-który-czyni-pięknym/doskonałym, gr. Soris) - władca starożytnego Egiptu (wówczas nieznane było jeszcze określenie faraon, które zostało wprowadzone dopiero w XVI wieku p.n.e.), założyciel IV dynastii w okresie Starego Państwa.

Tytulatura królewska - w starożytnym Egipcie zwana "Królewskim Protokołem" - był to pełny zestaw imion noszonych przez faraonów. Tytulatura królewska (z wyjątkiem Nomen) była swoistym manifestem programowym panującego faraona. Większość faraonów znana jest ze swego imienia otrzymywanego podczas narodzin (Nomen), jednakże listy faraonów prezentują ich pod imieniem tronowym (Prenomen). W skład tytulatury wchodziło pięć imion:

Kompleks grobowy

Na swój kompleks grobowy wybrał nekropolę Abu Roasz z okresu III dynastii, oddaloną o około 10 km na północ od Gizy, stanowiącą obecnie północną część nekropoli memfickiej. Piramida Dżedefre jest obecnie najdalej na północ wysuniętą znaną piramidą władcy starożytnego Egiptu.

Annały (od łac. annus – rok) – roczniki, spisy najważniejszych wydarzeń, przedstawione w porządku chronologicznym. Był to pierwotny rodzaj historiografii.

Nekropola również nekropolia lub nekropol (gr. miasto umarłych) - starożytny lub wczesnochrześcijański cmentarz, lub też inny stary cmentarz o dużej powierzchni, zwłaszcza taki, na którym pochowani są członkowie znanych rodów i ludzie sławni.

Następcy

Po Dżedefre władzę objął Chefren, a wraz z nim starsza gałąź dynastii, wywodząca się bezpośrednio od Huni, Snofru i Cheopsa.

Zarys genealogii IV i V dynastii

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dżedefre

Bibliografia

Grimal N. – „Dzieje starożytnego Egiptu”, PIW, Warszawa 2004, s. 80-82, ISBN 83-06-02917-8

Kwiatkowski B. – „Poczet faraonów”, Iskry, Warszawa 2002, s. 131-133, ISBN 83-207-1677-2

Schneider Th. – „Leksykon faraonów”, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2001, s. 118, ISBN 83-01-13479-8

Tiradritti F., De Luca A. – „Skarby egipskie”, Muza SA, Warszawa, s. 24, ISBN 83-7200-635-0