Dżem - grupa muzyczna - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy grupy muzycznej. Zapoznaj się również z: Dżem – przetwór owocowy.

Dżem – polska grupa grająca muzykę z pogranicza rocka i bluesa. Nazwa zespołu pochodzi od jamu – zbiorowego muzykowania, improwizowania na zaplanowany temat, popularnego między innymi wśród zespołów grających jam rocka. Polski zapis nazwy pojawił się – zupełnym przypadkiem kierującym ręką organizatorki jednego z koncertów – w roku 1974.

Na mapach: 54°31′09″N 18°32′44″E / 54.51917, 18.54556 Skwer Kościuszki – reprezentacyjny plac Śródmieścia Gdyni stanowiący wspólnie z ulicą Świętojańską i Molem Południowym wizytówkę Gdyni. Skrzyżowanie skweru z ulicami Świętojańską i 10 Lutego jest punktem centralnym Gdyni.
Martyna Jakubowicz (ur. 24 lutego 1955 w Krakowie) – polska wokalistka, gitarzystka i kompozytorka tworząca muzykę z pogranicza bluesa, rocka i amerykańskiego folku.

Historia

Lata 1973-1994 (Okres z Ryszardem Riedlem)

Lata 1973-1979

Pierwsze wzmianki o zespole Dżem (Jam) można znaleźć już w 1973 roku. Grupa powstała w Tychach. Została założona przez braci Adama i Bena Otrębę oraz Pawła Bergera i Aleksandra Wojtasiaka. W grudniu tego samego roku dołączył do nich Ryszard Riedel. Latem 1975 r. miejsce poprzednich perkusistów zajął Leszek Faliński. W 1978 r., miejsce poprzednich basistów zajął Tadeusz Faliński. W latach 1973-1978 działalność formacji była bardzo nieregularna i aż do 1980 r. miała status amatorski.

Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.
Festiwal muzyczny Rock na Pojezierzu w Brodnicy, który po roku przyjął nazwę Muzyczny Camping – powstał w 1982 r. z inicjatywy Grzegorza Grabowskiego i pod patronatem Brodnickiego Domu Kultury. Przez wiele lat był jednym z ważniejszych festiwali muzyki młodzieżowej, głównie bluesowej, reggae i rockowej w PRL-u.

Lata 1980-1983

W 1980 roku grupa otrzymała pierwszą nagrodę na Przeglądzie Amatorskich Zespołów Muzycznych w Tychach, a 7 czerwca tego samego roku Dżem wziął udział w I Ogólnopolskim Przeglądzie Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie w składzie: Ryszard Riedel, Adam Otręba, Jerzy Styczyński, Leszek Faliński, Tadeusz Faliński.

Tadeusz Nalepa (ur. 26 sierpnia 1943 w Zgłobniu, zm. 4 marca 2007 w Warszawie) – polski kompozytor, gitarzysta, wokalista, harmonijkarz i autor tekstów.
14 urodziny – album studyjny i koncertowy (utwór "Czerwony jak cegła") zespołu Dżem, wydany w październiku 1993 w formie kasety magnetofonowej przez wydawnictwo "Dum Dum Records" pod nr katalogowym 003.

W ciągu kilku kolejnych lat zespół dużo koncertował i brał udział w wielu znaczących festiwalach, takich jak: Folk Blues Meeting w Poznaniu, Jarocin, Rock Na Wyspie we Wrocławiu (1982), Muzyczny Camping w Brodnicy, FAMA w Świnoujściu, Rawa Blues w Katowicach.

Rok 1984

W czerwcu zespół po raz pierwszy zagrał za granicą. Koncert odbył się w Berlinie. W lipcu tego samego roku podczas koncertu na „FAMIE” w Świnoujściu zarejestrowano materiał, który został wykorzystany na pierwszym wydaniu fonograficznym grupy pt. Dżem. W późniejszym czasie nazwa została zmieniona na Dzień, w którym pękło niebo.

Akordeon (fr. Accordéon) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów bądź idiofonów dętych (patrz niżej). Jest rodzajem harmonii, opartym na stroikach przelotowych. Prąd powietrza, zagęszczony przez ręcznie poruszany miech, wywołuje dźwięk, wprawiając w drganie stroik. Początkowo działał przy użyciu miechów nożnych, które z czasem zostały zastąpione przez miech ręczny. Instrument ten z prawej strony ma klawiaturę klawiszową (lub guziki w przypadku akordeonu guzikowego), a z lewej guziki (dźwięki basowe, akordy oraz – choć nie zawsze – specjalny manuał melodyczny zwany barytonem).
Krakowski Teatr Scena STU – krakowski teatr, działający od lipca 1997 roku, będący kontynuatorem tradycji „Teatru STU”, założonego 20 lutego 1966 roku przez Krzysztofa Jasińskiego, który kieruje nim nieprzerwanie do dziś.

W sierpniu zespół wystąpił na Olsztyńskich Nocach Bluesowych, a jesienią wyjechał na trzy koncerty do Berlina Zachodniego.

Rok 1985

Na początku roku zespół wyjechał na kilka koncertów do Szwajcarii. Ukazał się również pierwszy, a zarazem jeden z najpopularniejszych, longplay grupy – Cegła. Album zawierał osiem utworów, a były to Whisky, Czerwony jak cegła, Oh, Słodka, Jesiony, Ballada o dziwnym malarzu, Boczny wiatr, Nieudany skok i Kim jestem – jestem sobie. Pod koniec roku zespół wyjechał do NRD. W Polsce grał na koncertach m.in.:

AC/DC – australijski zespół hardrockowy założony w Sydney w 1973 roku przez braci Angusa i Malcolma Youngów. Zespół jest uznawany m.in. za pioniera muzyki hardrockowej i heavymetalowej wraz z grupami Black Sabbath i Led Zeppelin. Członkowie zespołu, mimo wszystko, zawsze klasyfikowali swoją muzykę jako "rock & roll".
Instrument perkusyjny – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, które jest wywoływane uderzeniem odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub dłonią lub też potrząsaniem całym instrumentem.

Rawa Blues Festiwal

Blues Top w Sopocie

Muzyczny Camping w Brodnicy

Olsztyńskie Noce Bluesowe

Festiwal w Jarocinie

„Rock dla Pokoju” w Gdańsku

W grudniu zespół zagrał dwa koncerty w teatrze STU w Krakowie, z których materiał znalazł się na płycie Absolutely Live.

Beno Otręba na koncercie podczas Rzeszowskich Juwenaliów 2007

Lata 1986-1987

W marcu 1986 roku zespół wydał album Zemsta nietoperzy, oraz jak co roku odwiedził wiele miejsc związanych z koncertami bluesowymi i rockowymi.

Harmonijka ustna to instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych blaszanych. Dźwięk wydobywa się podczas ruchu powietrza w szczelinach, przy których znajdują się metalowe blaszki zwane stroikami (pot. języczki), które wprawione w drgania wydają dźwięki zależne od ich długości. Harmonijka ustna była pierwszym instrumentem Jimiego Hendriksa.
Aleksander Korecki, znany też jako Alek Korecki (ur. 1955) – polski saksofonista jazzowy i rozrywkowy, grający zwłaszcza na saksofonie altowym, kompozytor, autor tekstów. Ukończył Akademię Muzyczną we Wrocławiu, grając tam na flecie. Współautor i wykonawca muzyki do Lykantropii Piotra Dumały.

Na wiosnę roku 1987 zespół odbył trasę koncertową Blues/Rock Top '86, gdzie poza swoimi koncertami, również towarzyszył artystom wybranym w ankiecie „Jazz Forum”, tj.:

Monice Adamowskiej,

Tadeuszowi Nalepie,

Ireneuszowi Dudkowi.

Przez cały rok 1987 zespół grał równolegle z Ryszardem Riedlem oraz z Tadeuszem Nalepą (wydano płytę Numero Uno) i Moniką Adamowską.

Rok 1988

W kwietniu zespół wydał longplay Tzw. przeboje – całkiem live. Po raz kolejny zespół dał wiele koncertów na wielkich festiwalach w Polsce oraz wyjechał do NRD na Folk-Blues Festival w Weimarze i w Leningradzie. Koncerty w Leningradzie odbywały się bez Ryszarda Riedla, który został odsunięty za niesubordynację w zespole. Zespołowi towarzyszyła Martyna Jakubowicz.

Rawa Blues Festival – największy i najstarszy w Polsce, jeden z największych na świecie, festiwal muzyki bluesowej. Od początku organizowany w Katowicach w hali widowiskowo-sportowej – Spodek. Nazwa festiwalu pochodzi od katowickiej rzeki Rawy. Twórcą i organizatorem festiwalu jest Ireneusz Dudek – polski muzyk bluesowy.
Dżem - przetwór owocowy sporządzany z całych owoców lub ich części. Dżem przygotowuje się gotując owoce z dużą ilością cukru. W zależności od rodzaju dżemu jak i rodzaju owoców, dżemy mogą zawierać dodatki zagęszczające; pektynę lub rzadziej żelatynę.

Zespół wystąpił w programie telewizyjnym „Dżem i przyjaciele”, w którym udziału również nie wziął Ryszard Riedel. Pod koniec roku zespół wziął udział w trasie koncertowej po Kazachstanie, a towarzyszką Dżemu była po raz kolejny Martyna Jakubowicz.

Lata 1989-1990

W połowie roku 1989, już w pełnym składzie, zespół zagrał w katowickim Spodku koncert urodzinowy. W sierpniu tego roku pojawił się na rynku nowy album Najemnik, a pod koniec roku album, który był odpowiedzią muzyków na wielokrotną absencję na koncertach Ryszarda Riedla. The Band Plays On..., bo tak była zatytułowana ta płyta, jest kompozycją instrumentalną muzyków Dżemu.

Niemiecka Republika Demokratyczna w skrócie NRD (niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) - państwo powstałe 7 października 1949 na terenie byłej sowieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). 3 października 1990 NRD przyłączyła się do RFN.
Przystanek Woodstock 2003- pierwsze wydawnictwo DVD zespołu Dżem, z wokalistą Maciejem Balcarem a zarazem pierwsze DVD w historii grupy. Koncert zarejestrowano 2 sierpnia 2003 roku na Przystanku Woodstock w Żarach. Dodatkami na płycie są wywiad z zespołem oraz galeria zdjęć.

Lata 1991-1994

Dnia 1 stycznia 1991 roku Ryszard Riedel, Adam Otręba, Benedykt Otręba, Paweł Berger, Jerzy Styczyński oraz manager zespołu Leszek Martinek założyli Spółkę Cywilną „Dżem”. Pierwszym wydawnictwem nowo powstałej spółki jest album Detox, uważany przez wielu krytyków i samych muzyków za najlepszy album grupy.

Rock (ang. skała, kołysać się) – ogólna nazwa całego szeregu stylów muzycznych, wywodzących się z rock and rolla oraz rhythm and bluesa i bluesa. Sama nazwa "rock" jest właściwie skrótem od "rock and roll", choć można uznawać owe 2 pojęcia za odmienne od siebie gatunki muzyczne. Wszystkie style rockowe charakteryzują się brzmieniem opartym na różnego rodzaju gitarach (zwykle elektrycznych, elektrycznych basowych) i perkusji, z wyraźnie zarysowanym rytmem i śpiewem, wywodzącym się z bluesa oraz sposobem wolnej improwizacji w trakcie grania utworów, wywodzącym się z jazzu. Ważną cechą muzyki rockowej, nieobecną w muzyce poważnej jest zespołowość. Muzyka tworzona zespołowo, trudna do odtworzenia, gdy nie jest grana przez oryginalny zespół (zob. tribute band), jest też często zespołowo komponowana. Niekiedy w sposób dynamiczny, kiedy to zainicjowany motyw muzyczny w serii jamów przetwarzany jest w utwór, który w swej końcowej fazie rzadko przypomina swą wyjściową formę. W muzyce rockowej, podobnie jak w jazzie kompozytor i wykonawca to najczęściej ta sama osoba lub grupa osób, a komponowanie i wykonywanie muzyki są często jednym procesem.
Józef Skrzek (ur. 2 lipca 1948 w Siemianowicach Śląskich-Michałkowicach) – polski multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor, starszy brat Jana Skrzeka. Od najmłodszych lat pobierał lekcje gry na fortepianie. W 1967 ukończył Średnią Szkołę Muzyczną w Katowicach w klasie fortepianu (drugi instrument – skrzypce).

W kwietniu 1992 roku zespół towarzyszył Sławomirowi Wierzcholskiemu na jego autorskim krążku Ciśnienie. 20 czerwca 1992 roku zespół wystąpił ponownie w katowickim Spodku w programie „Dżem Session”, którego zapis ukazał się na czterech kasetach (dwóch płytach) pt. Wehikuł czasu – Spodek '92. W kwietniu 1993 roku grupa nagrała teledysk Autsajder oraz kolejny raz wystąpiła w telewizji na koncercie Bez prądu.

Apostolis Anthimos właściwie Apostolos Anthimos (ur. 25 września 1954 roku w Siemianowicach Śląskich), znany również jako Antymos Apostolis – polski kompozytor, multiinstrumentalista, m.in. gitarzysta rockowy i jazzowy.
Fortepian – klawiszowy, młoteczkowy, strunowy instrument muzyczny. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (niektóre modele C2) do c5 (88 dźwięków/klawiszy).

W październiku 1993 roku zespół nagrał płytę Autsajder. To ostatni album z premierowymi utworami grupy, na którym zaśpiewał R. Riedel. Problemy z nałogiem narkotykowym spowodowały, że przestał się zajmować regularnie pracą. Ostatni koncert grupy z Riedlem odbył się 16 marca 1994 r. w Krakowie, w maju wokalista został tymczasowo usunięty z Dżemu. Zmarł 30 lipca 1994 roku, bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca.

To ja, złodziej - soundtrack ilustrujący film pod tym samym tytułem (reż. Jacek Bromski), wydany w czerwcu 2000 roku. Nagrań dokonano w studiu Zbigniewa Preisnera w Niepołomicach.
Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej (FAMA) - coroczna lipcowa impreza odbywająca się od 1966 roku w Świnoujściu. Trwa czternaście dni, podczas których uczestnicy festiwalu mogą doskonalić swoje umiejętności (pod okiem profesjonalistów) na warsztatach teatru ulicznego, piosenki, aktorstwa, kabaretu, muzyki. Urozmaiceniem są różnorodne happeningi, kabarety oraz inne imprezy plenerowe, w których występują znane grupy, takie jak:

Lata 1995-2000 (Okres z Jackiem Dewódzkim)

Koncert Dżemu w Katowicach - styczeń 2007

Od 1995 roku nowym wokalistą zespołu został Jacek Dewódzki, z którym zespół koncertował i tworzył do roku 2001, kiedy zastąpił go Maciej Balcar.

Rok 1995 to okres, w którym odbyły się dwa koncerty upamiętniające zmarłego Ryśka Riedla. Jeden z nich został upamiętniony 3 płytowym albumem koncertowym „List do R.”; drugi koncert zarejestrowany został przez telewizję i nosi ten sam tytuł. Koncerty te to występy Dżemu z wieloma zaproszonymi gwiazdami polskiej muzyki w roli wokalisty (m.in. Czesław Niemen, Tadeusz Nalepa). Jeszcze w tym samym roku miała miejsce premiera nowego albumu, pierwszego z Jackiem Dewódzkim, Kilka zdartych płyt (1995).

Support (ang. wsparcie) - pojęcie określające zespoły grające na koncertach przed właściwą gwiazdą, rozgrzewające publikę oraz niejako wypełniające czas pozostały do głównego występu. W czasie tras koncertowych grupy supportujące są zwykle wybierane spośród słabiej znanych okolicznych zespołów, zdarzają się jednak i takie, które towarzyszą grupie przez cały czas trwania trasy. Właśnie dzięki możliwości zaprezentowania własnego stylu i materiału przed szerszą publicznością zespoły supportujące sławnych wykonawców zyskują szansę na zdobycie popularności, toteż niemal każda znana dziś grupa przechodziła przez etap grania supportów; warto tu wymienić chociażby Nirvanę grającą w 1990 roku przed Sonic Youth czy Iron Maiden supportujące m.in Kiss, Judas Priest i UFO we wczesnych latach swojej działalności.
Przystanek Woodstock 2004 - drugie wydawnictwo DVD zespołu Dżem z wokalistą Maciejem Balcarem. Dodatkami na płycie są wywiad z zespołem oraz galeria zdjęć.

12 lipca 1996 roku zespół wystąpił w „Operze Leśnej” w Sopocie jako support przed ZZ Top.

Rok 1997 pełen był koncertów; muzycy zagrali również w studiu Telewizji Polskiej w Katowicach. We wrześniu ukazała się seria wznowień albumów grupy. Kolejny album z nowym wokalistą to Pod wiatr (1997).

14 sierpnia 1998 roku zespół wystąpił w Chorzowie jak support przed gwiazdą - The Rolling Stones. Kolejne wydawnictwa to dwie płyty z koncertu Dżemu w Operze - kolejno w 1998 oraz 1999 Dżem w Operze cz. 1 i 2. Jeszcze w 1999 roku koncert zostaje wydany na kasecie VHS (obecnie niedostępny).

Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang. fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1, A1, D, G, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz tradycyjnego stroju EADG, głównie w muzyce cięższej stosuje się strój obniżony, gdzie o ton niżej stroi się całą gitarę (DGCF) lub tylko najniższą strunę (DADG). Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.
W hołdzie Tadeuszowi Nalepie – album będący hołdem dla zmarłego w 2007 roku "ojca polskiego bluesa". Zawiera 13 utworów autorstwa Tadeusza Nalepy w wykonaniu m.in. Jana Borysewicza (Lady Pank), Pawła Kukiza (Piersi), Andrzeja Nowaka (TSA, Złe Psy), Piotra Nalepy (Nie-bo), Piotra Cugowskiego (Bracia), Darka Kozakiewicza (Perfect), Jerzego Styczyńskiego (Dżem), Maćka Silskiego oraz wielu innych artystów.

Premiera kolejnego albumu studyjnego, ostatniego z Jackiem Dewódzkim, zatytułowanego Być albo mieć, przypadła na rok 2000. Czerwiec 2000 r. to okres, w którym została wydana pierwsza ścieżka dźwiękowa Dżemu do filmu Jacka Bromskiego To ja, złodziej (2000, ścieżka dźwiękowa) o tym samym tytule. 23 czerwca Dżem wystąpił na Festiwalu w Opolu, gdzie uczcił dwudziestolecie działalności.

Akustycznie – suplement – akustyczny album studyjny nagrany przez zespół Dżem, wydany w grudniu 1994, nakładem wydawnictwa Ania Box Music. Jest to ostatni zarejestrowany album z Ryszardem Riedlem.
Paweł Józef Berger (ur. , zm. 27 stycznia 2005 r.) – polski muzyk, klawiszowiec, kompozytor i jeden ze współzałożycieli zespołu Dżem. Wykorzystujący m.in. organy Hammonda.

Lata 2001-teraz (Okres z Maciejem Balcarem)

Po czterech latach wychodzi kolejny album studyjny z nowym wokalistą, którym został Maciej Balcar. Płyta nosi tytuł 2004 (2004). Z płyty pochodzi przebój „Do kołyski”. Rok 2004 to również rok, w którym został wydany Przystanek Woodstock 2003 (2004), pierwsze koncertowe DVD grupy, oraz kompilacja największych przebojów Dżemu - Złoty Paw (2004).

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.
Czesław Niemen, właśc. Czesław Juliusz Wydrzycki (ur. , zm. 17 stycznia 2004 r. w Warszawie) – polski piosenkarz, kompozytor, multiinstrumentalista i autor tekstów piosenek.

W roku 2005 zostaje wydany zapis Przystanek Woodstock 2004 (2005) również na płycie DVD. W tym samym roku do kin wchodzi film fabularny opowiadający o grupie, a głównie o Ryśku Riedlu, w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego, zatytułowany „Skazany na Bluesa”; rok później film zostaje wydany na płycie DVD. W 2005 roku zostaje również wydana ścieżka dźwiękowa do filmu, razem z promocyjną płytą DVD z fragmentami filmu z muzyką grupy.

Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie, zm. 30 lipca 1994 tamże) – wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni lider zespołu Dżem.
Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

27 stycznia 2005 zespół miał wypadek samochodowy na autostradzie A4. W wypadku zginął Paweł Berger. Zespół zawiesił działalność na kilka miesięcy, w trakcie których trwała rekonwalescencja basisty Benedykta Otręby. 27 kwietnia 2005 oficjalnie zaprezentowano nowego klawiszowca, którym został Janusz Borzucki. 2 maja 2005 r. Dżem wznowił działalność koncertem w Stalowej Woli.

Sławomir Wierzcholski znany również jako Sławek Wierzcholski (ur. 19 kwietnia 1958 w Toruniu) - wirtuoz harmonijki ustnej, wokalista, autor tekstów i muzyki, dziennikarz radiowy i prasowy. Założyciel grupy Nocna Zmiana Bluesa. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV.
Rawa Blues 1987 - koncertowy album polskiego muzyka blues rockowego, Tadeusza Nalepy, zarejestrowany w katowickim Spodku w ramach kultowego festiwalu Rawa Blues Festiwal. Na krążku znalazły się sztandarowe kompozycje Nalepy: "Jedź ostrożnie nie popędzaj kół", refleksyjna "Modlitwa", czy doskonały utwór "Kiedy byłem małym chłopcem". Dodatkowo album wzbogacono o unikalne bonusy: zapis dwóch utworów, które Tadeusz Nalepa wykonał z zespołem Dżem podczas niezapomnianego koncertu "List do R" z 1995 roku poświęconemu tragicznie zmarłemu Ryszardowi Riedlowi.

Z okazji osiągnięcia statusu złotej płyty zarówno przez Przystanek Woodstock 2003 (2004) jak i Przystanek Woodstock 2004 (2005), wydano kolekcjonerskie wydawnictwo dwóch DVD Przystanek Woodstock 2003 i 2004 (2006). Dokładnie w pierwszą rocznice śmierci Pawła Bergera 27 stycznia 2006 zespół dał koncert "Pamięci Pawła Bergera", na który zostało zaproszonych wielu gości-klawiszowców m.in. Józef Skrzek oraz były wokalista Jacek Dewódzki i syn Ryszarda, Sebastian Riedel.

Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji w Jarocinie, który później przyjął nazwę Festiwal Muzyków Rockowych – powstał w najbardziej popularnej formie w 1980 r. z inicjatywy Waltera Chełstowskiego, chociaż festiwale muzyczne odbywały się tutaj już od 1970 roku. Dość długo był największym festiwalem muzyki młodzieżowej, głównie rockowej w państwach Bloku wschodniego.
Adam Andrzej Otręba, (ur. 7 grudnia 1952 roku w Katowicach) – polski muzyk rockowy, gitarzysta i jeden z założycieli grupy Dżem, brat basisty Dżemu Benedykta Otręby.

Rok po koncercie została wydana podwójna płyta koncertowa Pamięci Pawła Bergera (2007). W 2007 roku zostały wydane również kompilacje największych przebojów zespołu z cyklu „Gwiazdy polskiej muzyki lat 80.” grupie poświęcono aż dwa wydawnictwa: Gwiazdy polskiej muzyki lat 80. oraz Gwiazdy polskiej muzyki lat 80. - vol. 2. Jeszcze w 2007 roku zespół uczestniczył w koncercie „Breakout Festival 2007” poświęconemu twórczości zespołu Breakout i Tadeuszowi Nalepie.

Dzień, w którym pękło niebo – niespełna 45-minutowy debiutancki album polskiej grupy Dżem z 1985 roku (zob. 1985 w muzyce). Tematami siedmiu blues-rockowych utworów na płycie są problemy egzystencjalne ich bohatera, jego problemy z kobietami i narkotykami.
2004 – studyjna płyta zespołu Dżem wydana w 2004 roku. Jest to pierwszy album grupy nagrany z nowym wokalistą, Maciejem Balcarem, który też jest autorem większości tekstów na krążku.

14 sierpnia 2008 zespół wystąpił na Skwerze Kościuszki w Gdyni jako support przed koncertem Erica Claptona.

W roku 2009 udział Dżemu w koncercie „Breakout Festival 2007” został upamiętniony na albumie 2 CD, DVD, DVD+CD Breakout Festiwal 2007 – Wysłuchaj mojej pieśni Panie (2009), gdzie Dżem wykonał 5 utworów, w tym dwa z Józefem Skrzekiem. Następnie zespół nagrał nową płytę Muza. W roku 2009 przypadło 30-lecie działalności grupy (1979-2009), z okazji którego odbył się koncert w katowickim Spodku.

Jam Rock - styl w muzyce rockowej związany z grupami, które największe sukcesy odnosiły na scenie grając na żywo. Muzyka studyjna tych grup, często monotonna, nużąca i mało atrakcyjna dla "nie-kultowych" fanów, nabierała na scenie innego wymiaru. Wykonywana była przez sprawnych instrumentalistów posiadających zdolności improwizacyjne. Krótkie studyjne utwory, wykonywane na żywo rozrastały się do długich, często kilkunastominutowych lub dłuższych wykonań składających się z długich solówek instrumentalnych lub jamów. Do najwybitniejszych grup reprezentujących ten styl należały Grateful Dead i The Allman Brothers Band. Obecnie głównym zespołem zaliczanym do nurtu jam rocka, który wciąż istnieje i odnosi ogromne sukcesy w USA i Kanadzie jest Dave Matthews Band. W Polsce czołowym przedstawicielem jamu jest zespół Dżem.
Gwiazdy polskiej muzyki lat 80. - vol. 2 – kompilacyjny album muzyczny polskiego zespołu Dżem wydany w 2007 roku w postaci dodatku do Dziennika. Do albumu jest dołączona książeczka. Płyta pochodzi z kolekcji Dziennika i jest dwudziestą pierwszą częścią cyklu "Gwiazdy polskiej muzyki lat 80."

10 stycznia 2010 roku zespół Dżem zagrał w Poznaniu koncert w ramach finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W tym samym roku nagrano płytę z pełnym zapisem koncertu na 30-lecie grupy, który odbył się w Spodku. Płyta ukazała się w sprzedaży 30 marca 2010 roku, w skład jej wchodzą 3 DVD i 4 CD, jest to największe wydanie w skali światowej.

Niewydolność serca (łac. insufficiaentia cordis) – stan, w którym nieprawidłowa struktura lub funkcjonowanie serca upośledza zdolność do zapewnienia wystarczającego przepływu krwi zgodnie z zapotrzebowaniem organizmu. Nie należy mylić niewydolności serca z zatrzymaniem krążenia. Do częstych przyczyn niewydolności serca należą: zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, choroby zastawkowe i kardiomiopatie. Proces niewydolności serca może mieć charakter przewlekły bądź ostry; wyróżnia się stąd dwie postaci schorzenia, różniące się etiologią, symptomatologią i sposobem leczenia.
Międzynarodowy Festiwal Olsztyńskie Noce Bluesowe – olsztyński festiwal bluesowy organizowany od 1984 roku. Jego organizatorem jest Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie. Impreza tradycyjnie odbywa się w drugi weekend lipca w ramach Olsztyńskiego Lata Artystycznego. Jest to jedno z ważniejszych bluesowych wydarzeń w Polsce. W 2003 roku w plebiscycie organizowanym przez pismo Twój Blues został uznany za najlepsze wydarzenie bluesowe roku. Festiwal jest również znany na arenie międzynarodowej i gości muzyków spoza Polski.

27 maja 2010 zespół Dżem wystąpił jako support przed australijską grupą hardrockową AC/DC na warszawskim lotnisku Bemowo.

W listopadzie roku 2010 miała miejsce premiera nowego albumu zespołu, zatytułowanego Muza, który w marcu 2011 osiągnął status złotej płyty. Złote krążki muzycy odebrali 19 marca przed symfonicznym koncertem w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu.

Muzycy

Oś czasu

Pamięci Pawła Bergera – część koncertu Dżemu wydana jako album w 2007 roku. Jest poświęcony zmarłemu w wypadku samochodowym Pawłowi Bergerowi, pianiście oraz współzałożycielowi i kompozytorowi grupy.
Świnoujście (niem. Swinemünde) – miasto na prawach powiatu, port morski, uzdrowisko w północno-zachodnim krańcu Polski, w woj. zachodniopomorskim, położone nad Świną i Morzem Bałtyckim, jedyne w Polsce miasto położone na 3 dużych wyspach: Uznam, Wolin, Karsibór oraz na kilkudziesięciu (łącznie 44) małych, niezamieszkanych wysepkach. Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto zamieszkiwało 40 765 osób, co lokuje miasto na 5. pozycji w województwie pod względem ludności. Granice Świnoujścia obejmują powierzchnię 197,23 km² (2. miejsce w województwie i 8. w kraju).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)