Dżibuti

       Artykuł - Dżibuti - pochodzi z Wikipedii (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Suplement
Łotwa
Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej powstałe w 1918 roku. Jedno z państw nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO. Od strony lądowej graniczy z Litwą (453 km), Białorusią (141 km), Rosją (217 km) i Estonią (339 km). Łączna długość granic lądowych wynosi 1150 km, ponadto Łotwa posiada 531 km wybrzeża Morza Bałtyckiego. Łotwa jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 i NATO od 29 marca 2004, poza tym należy do ONZ, OBWE, Rady Europy oraz Rady Bałtyckiej i Rady Państw Morza Bałtyckiego.
Światowa Organizacja Handlu
Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT.
Afarowie
Afarowie (inaczej Danakilowie), (amhar. Adal, arab. Danakil) – afrykańska negroidalna rdzenna ludność kuszycka, zamieszkująca tereny tzw. Rogu Afrykańskiego – północno-wschodnią Etiopię, Dżibuti, Somalię i Erytreę o ponad milionowej populacji. Język Afarów, afar-saho, należy do kuszyckiej grupy językowej.
Afryka
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Akadia
Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).
Albania
Albania (Shqipëria, Republika Albanii – Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z Grecją (282 km), Macedonią (151 km) oraz Kosowem (114 km) i Czarnogórą (173 km). Albania na zachodzie graniczy z morzem Adriatyckim i z morzem Jońskim na południowym zachodzie. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km.
Algieria
Algieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna – Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – członek Unii Afrykańskiej, 11 co do wielkości państwo świata (drugie Afryki po Sudanie), położone w Afryce północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.
Angola
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.
Antigua i Barbuda
Antigua i Barbuda (Antigua and Barbuda) to wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa).
W skład tego państwa wchodzą wyspy: Antigua i Barbuda oraz Redonda.
Arabowie
Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Powiązane hasła:
Łotwa, Święta Helena (kolonia), Światowa Organizacja Handlu, .dj, 27 czerwca, Afarowie, Afryka, Akadia, Albania, Algieria, Angola, Annam, Antigua i Barbuda, Arabia Saudyjska, Arabowie, Archipelag Sokotra, Argentyna, Armenia, Asal, Australia, Austria, Autonomia Palestyńska, Bab al-Mandab, Bahaizm, Bahrajn, Bangladesz, Barbados, Belgia, Belize, Benin, Birma, Boliwia, Botswana, Brazylia, Brunei, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Bułgaria, Burkina Faso, Burundi, CIA, Ceuta, Chandernagore, Chińska Republika Ludowa, Chile, Chorwacja, Cypr, Czad, Czechy, Dżibuti (miasto), Dżibutyjskie siły powietrzne, Dahomej, Dania, Demografia Dżibuti, Demokratyczna Republika Konga, Dileita Mohamed Dileita, Dolar amerykański, Domena najwyższego poziomu, Dominika, Dominikana, Egipt, Ekwador, Erytrea, Estonia, Etiopia, Fidżi, Filipiny, Finlandia, Flaga Dżibuti, Francja, Francuska Afryka Równikowa, Francuska Afryka Zachodnia, Francuska kolonizacja Ameryki Północnej, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, Francuskie Terytorium Afarów i Issów, Francuskie imperium kolonialne, Francuzi, Frank dżibutyjski, Górna Wolta, Góry Danakilskie, Gęstość zaludnienia, Gabon, Gambia, Geografia Dżibuti, Ghana, Godło Dżibuti, Gospodarka Dżibuti, Grecja, Grenada, Gruzja, Gujana, Gwatemala, Gwinea, Gwinea Bissau, Gwinea Równikowa, Haiti, Hinduizm, Historia Dżibuti, Historia Kanady Francuskiej, Hiszpania, Holandia, Honduras, Hongkong, Hymn Dżibuti, Hymn państwowy, ISO 3166-1, Indie, Indie Francuskie, Indochiny Francuskie, Indonezja, Irak, Irlandia, Isla de Alborán, Islam, Islandia, Islas Chafarinas, Ismail Omar Guelleh, Izrael, Język afar, Język arabski, Język francuski, Język somalijski, Język urzędowy, Jamajka, Japonia, Jednostka monetarna, Jemen, Jordania, Kambodża, Kamerun, Kanada, Katar, Katolicyzm, Kenia, Kirgistan, Kochinchina, Kod telefoniczny, Kolumbia, Komory, Kondominium (kolonia), Kongo, Korea Południowa, Kostaryka, Kuba, Kuwejt, Laos, Lata 80. XIX wieku, Lesotho, Liban, Liberia, Libia, Liczba ludności, Liechtenstein, Liga Państw Arabskich, Lista państw świata według liczby ludności, Lista państw świata według powierzchni, Litwa, Luizjana (kolonia), Luksemburg, Macedonia, Madagaskar, Madera, Mahé (miasto), Majotta, Makau, Malawi, Malediwy, Malezja, Mali, Malta, Maroko, Mauretania, Mauritius, Meczet, Medresa, Meksyk, Melilla, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy kod samochodowy, Mołdawia, Mongolia, Morze Czerwone, Mozambik, Namibia, Nepal, Niemcy, Niepodległość, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia, Nowa Francja, Nowa Szkocja, Nowa Zelandia, Nowe Hebrydy, Oman, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Półwysep Arabski, Półwysep Somalijski, Państwa nieuznawane, Pakistan, Panama, Papua-Nowa Gwinea, Paragwaj, Parytet siły nabywczej, Peñón de Alhucemas, Peñón de Vélez de la Gomera, Perejil, Peru, Podział administracyjny Dżibuti, Pole powierzchni, Polska, Portugalia, Prawosławie, Premierzy Dżibuti, Prezydenci Dżibuti, Produkt krajowy brutto, Protestantyzm, Puducherry, Quebec, Róg Afryki, Religia, Republika, Republika Środkowoafrykańska, Republika Chińska, Republika Południowej Afryki, Republika Zielonego Przylądka, Reunion, Rumunia, Rwanda, Słowacja, Słowenia, Sahara Zachodnia, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Salwador, Senegal, Seszele, Sierra Leone, Singapur, Somali Francuskie, Somalia, Somaliland, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Stolica, Strefa czasowa, Suazi, Sudan, Sudan Francuski, Surinam, Syria, Szwajcaria, Szwecja, Tajlandia, Tanzania, Terytorium mandatowe, Terytorium zależne, Togo, Tonga, Tonkin, Trynidad i Tobago, Tunezja, Turcja, Ubangi-Szari, Uganda, Ukraina, Unia Afrykańska, Uniwersalny czas koordynowany, Urugwaj, Ustrój polityczny, Węgry, Władca, Włochy, Włosi, Wenezuela, Wielka Brytania, Wietnam, Wspólnota Europejska, Wybory prezydenckie w Dżibuti w 2005 roku, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Rozproszone, Wyspy Salomona, Wyspy Selvagens, XIX wiek, Zambia, Zatoka Adeńska, Zimbabwe, Zjednoczone Emiraty Arabskie,
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa. Zapoznaj się również z: Dżibuti - stolica tego państwa.
République de Djibouti
جمهورية جيبوتي

Republika Dżibuti
Flaga Dżibuti
Godło Dżibuti
Flaga Dżibuti Godło Dżibuti
Hymn: hymn Dżibuti
Położenie Dżibuti
Język urzędowy arabski, francuski
Stolica Dżibuti
Ustrój polityczny republika
władca prezydent
Ismail Omar Guelleh
Szef rządu premier
Dileita Mohamed Dileita
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
147. na świecie
23 200[1] km²
20 km² (~0,1%)
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
167. na świecie
506 221[2]
21 osób/km²
PKB (2008)
 • całkowite 
 • na osobę

0,973 mld. USD[3]
1240 USD
PKB (PPP) (2008)
 • całkowite 
 • na osobę

1,883 mld. USD[3]
2400 USD
Jednostka monetarna frank dżibutyjski (DJF)
Niepodległość od Francji
27 czerwca 1977
Religia dominująca islam
Strefa czasowa UTC +3
Kod ISO 3166 DJ
Domena internetowa .dj
Kod samochodowy DJI
Kod telefoniczny +253
Mapa Dżibuti

Dżibuti (fr. Djibouti, arab. جيبوتي), Republika Dżibuti (fr. République de Djibouti, arab. جمهورية جيبوتي) – państwo we wschodniej Afryce, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią (a dokładniej z Somalilandem), Etiopią i Erytreą.

Dawne nazwy Dżibuti: Somali Francuskie, Francuskie Terytorium Afarów i Issów

Spis treści

  • 1 Polityka
    • 1.1 Ustrój polityczny
    • 1.2 Partie polityczne
  • 2 Podział administracyjny
  • 3 Siły zbrojne
  • 4 Historia
  • 5 Geografia
  • 6 Gospodarka
  • 7 Demografia
  • 8 Media
    • 8.1 Prasa
    • 8.2 Radio
    • 8.3 Telewizja
    • 8.4 Agencje informacyjne
  • 9 Nauka i oświata
  • 10 Kultura
  • 11 Przypisy
  • 12 Linki do innych stron:
    • 12.1 Rządowe
    • 12.2 Wiadomości
    • 12.3 Inne

Polityka

Ustrój polityczny

Według konstytucji z 1992 roku, Dżibuti jest republiką, w której głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Władze wykonawczą sprawują premier i rząd, powoływani przez prezydenta. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament - Izba Deputowanych z 65 deputowanymi, wybieranymi w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję.

Powszechnie uważa się, że w Dżibuti standardy demokracji nie są spełniane.

Partie polityczne

  • RPP – Ludowy Ruch na rzecz Postępu (Ludowe Zgromadzenie na rzecz Postępu)
  • FRUD – Front na rzecz Przywrócenia Jedności i Demokracji
  • UMP – Unia na rzecz Większości Prezydenckiej (koalicja w składzie: RPP – Ludowy Ruch na rzecz Postępu, NDP – Narodowa Partia Demokratyczna, PPSD – Socjaldemokratyczna Partia Ludowa)

Zobacz też artykuł: Wybory prezydenckie w Dżibuti w 2005 roku

Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny Dżibuti.

Dżibuti jest podzielone na 6 jednostek administracyjnych pierwszego rzędu (5 regionów i 1 miasto), które dzielą się następnie na 15 dystryktów.

Siły zbrojne

Siły zbrojne
wiek zdolności
do służby wojskowej
18
zdolni do
służby wojskowej
wiek 18-49
mężczyźni: 95 328
kobiety: 87 795
przeszkoleni do
służby wojskowej
wiek 18-49
mężczyźni: 46 020
kobiety: 42 181
Wydatki na wojsko 29,05 mln USD (2005)
Wydatki na wojsko % PKB 3,8% (2006)


Siły powietrzne kraju nie posiadają własnych samolotów.

Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Dżibuti.

Tereny obecnego Dżibuti zamieszkiwały od wielu wieków plemiona Afarów i Issów, które prowadziły stałe kontakty handlowe z Arabami. Doprowadziło to do przyjęcia przez nich islamu jako własnej religii.

W 2. połowie XIX wieku Francuzi zainteresowali się terenami Rogu Afryki, położonymi nad Zatoką Adeńską. W latach 80. XIX wieku Francuzi utworzyli w tym regionie protektorat Somali Francuskie z gubernatorem Léoncem Lagardem. Somali Francuskie stało się jedną z francuskich kolonii w Afryce.

W roku 1947 kolonia zyskała status terytorium zamorskiego Francji, a w roku 1967 nazwa została zmieniona na Francuskie Terytorium Afarów i Issów. 27 czerwca 1977 roku Terytorium uzyskało niepodległość pod nazwą Dżibuti. Na czele Republiki Dżibuti stanął Hassan Gouled Aptidon.

W okresie od uzyskania niepodległości Dżibuti doświadczyło klęski głodu oraz wojny domowej. W roku 1994 walki zakończyły się porozumieniem pokojowym. Obecnym prezydentem Dżibuti jest Ismail Omar Guelleh.

Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Dżibuti.
Krajobraz jeziora Asal

Państwo położone we wschodniej Afryce na Półwyspie Somalijskim. Leży nad Morzem Czerwonym, Zatoką Adeńska i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią, Etiopią i Erytreą.

Dżibuti zajmuje obszary o charakterze pustynnym i półpustynnym. Powierzchnia górzysto-wyżynna, charakterystycznym krajobrazem są pasma gór zrębowych (na północy góry Mabla i Goda), które stanowią przedłużenie Gór Danakilskich, położonych w Erytrei. Topografia kraju ukształtowana jest głównie przez działalność wulkaniczną. Na terenie Dżibuti znajduje się najniższy punkt Afryki - Jezioro Asal - 150 m p. p. m..[4]

Klimat podrównikowy suchy, gorący, pustynny.

Gospodarka

Information icon.svg Osobny artykuł: Gospodarka Dżibuti.
Targ w stolicy kraju Dżibuti

Dżibuti jest biednym, słabo rozwiniętym, niesamodzielnym gospodarczo krajem. Jest wspomagany z zagranicy, przede wszystkim przez Francję i Arabię Saudyjską. Podstawą gospodarki są usługi portowe i tranzytowe (przez terytorium tego kraju przechodzi wybudowana w początkach XX wieku na polecenie cesarza Etiopii linia kolejowa łącząca stolicę Etiopii Addis Abebę z portem w Dżibuti - w roku 2008 planowany był jej remont) z których pochodzi znaczna większość dochodów kraju. Priorytetowe znaczenie dla ekonomii kraju ma także rolnictwo, będące źródłem utrzymania dla niemal 4/5 społeczeństwa. Przemysł składa się z kilkunastu małych zakładów produkcyjnych (głównie przemysł spożywczy) oraz elektrowni cieplnej zasilanej ropą znajdującej się w stolicy kraju. Poza tym pozyskuje się także sól w okolicach Jeziora Assal.

Obowiązującą walutą jest frank dżibutyjski który dzieli się na 100 centymów.

W roku 2008 media doniosły, iż istnieje plan budowy największego na świecie mostu pomiędzy Jemenem a Dżibuti, który łączyłby Afrykę z Półwyspem Arabskim. Inwestycję miałaby być finansowana przez firmy z Jemenu, Francji i Arabii Saudyjskiej

Demografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Demografia Dżibuti.
Meczet w stolicy kraju, Dżibuti

Ludność Dżibuti składa się z dwóch głównych grup: Issów (Somalijczyków), którzy tworzą ok. 60% społeczeństwa, i Afarów (ok. 35%). Pozostałe 5% przypada na Europejczyków, (głównie Francuzów i Włochów), Arabów i Etiopczyków. Na początku lat 90. między Afarami i Issami dochodziło na tle narodowościowym do zamieszek, które przerodziły się nawet w krótkotrwałą wojnę domową.

Dominującą religią jest islam, chrześcijanie tworzą niewielką grupę, reprezentowaną przede wszystkim przez Europejczyków.

Choć oficjalnie językami urzędowymi są arabski i francuski, w użyciu jest także język somalijski i język afar.

Religie(2005):

  • islam - 93,9%
  • prawosławie - 3,17%
  • katolicyzm - 1,4%
  • bahaizm - 0,09%
  • protestantyzm - 0,07%
  • hinduizm - 0,02%

Media

Rząd ma w posiadaniu główne gazety krajowe (La Nation), oraz Radiodiffusion-Television de Djibouti (RTD), która kontroluje krajowe radio i telewizje. W Dżibuti nie ma prywatnych stacji.

Rząd kontroluje prawie wszystkie elektroniczne media. Prywatne gazety i inne publikacje są generalnie udostępnione do wolnego obiegu, ale pod warunkiem że dziennikarze sami się cenzurują . Oficjalne media są bezkrytyczne wobec rządu.

Prasa

  • La Nation - dziennik rządowy
  • La Republique - periodyk opozycyjny
  • Le Renouveau - prowadzony przez opozycje

Radio

  • Radio Djibouti - kontrolowana przez RTD

Telewizja

  • Djibouti Television - kontrolowana przez RTD

Agencje informacyjne

  • Agence Djiboutienne d'Information - państwowa agencja informacyjna

Nauka i oświata

Nauka w szkołach odbywa się na ogół w języku francuskim. Coraz większą popularność zdobywają szkoły koraniczne. W Dżibuti nie ma żadnych uczelni wyższych.

Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju

Przypisy

  1. ↑ Dane za: CIA The World Factbook: Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
  2. ↑ Dane szacunkowe CIA na lipiec roku 2008: CIA The World Factbook: Djibouti. Według szacunków ONZ, w roku 2007 Dżibuti liczyło ok. 833 tys. mieszkańców: World Population Prospects The 2006 Revision. [dostęp 22 grudnia 2008]. Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008, Dżibuti liczyło ok. 784 tys. mieszkańców: Report for Selected Countries and Subjects – Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
  3. 3,0 3,1 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008: Report for Selected Countries and Subjects – Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
  4. ↑ Wielka Encyklopedia Świata, t.3, Oxford Educational Sp. z o. o., Polskie Media Amer.Com S.A., 2003, ISBN 83-7325-543-5

Linki do innych stron:

Rządowe

  • strona oficjalna (po francusku)

Wiadomości

  • allAfrica (po angielsku)
  • przegląd prasy codziennej (po francusku i angielsku)

Inne

  • katalog stron na Yahoo
Suplement C.D.
Arabowie
Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.
Archipelag Sokotra
Sokotra – należący do Republiki Jemenu archipelag czterech wysp i wysepek na Oceanie Indyjskim, blisko Rogu Afryki, około 350 km na południe od Półwyspu Arabskiego. W 2003 roku został wpisany na listę rezerwatów biosfery, a w 2008 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Argentyna
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.
Armenia
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Autonomia Palestyńska
Autonomia Palestyńska (arab.: السلطة الوطنية الفلسطينية - As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebrajski: הרשות הפלסטינית - Haraszut HaFalastinit) jest tymczasową strukturą administracyjną zarządzającą obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu, znanych łącznie pod nazwą Palestyny.
Bab al-Mandab
Bab al-Mandab (arab. باب المندب, "Brama Łez", "Wrota łez") - cieśnina pomiędzy Afryką a Półwyspem Arabskim należącym do Azji, łącząca Morze Czerwone z Oceanem Indyjskim (Zatoka Adeńska). Jest to ważny punkt żeglugowy na trasie Europa-Daleki Wschód, zwłaszcza od czasu otwarcia Kanału Sueskiego.
Bahaizm
Bahaizm, Bahá'í – religia monoteistyczna, założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości[1]. Szacuje się, że obecnie na świecie jest około pięciu do sześciu milionów bahaitów w ponad 200 krajach i terytoriach[2]. Jako ruch religijny, bahaizm wyłonił się z babizmu.
Bahrajn
Bahrajn, Królestwo Bahrajnu (Al-Bahrajn, Mamlakat al-Bahrajn) – niewielkie państwo położone w Azji na archipelagu w Zatoce Perskiej. W roku 1971 uzyskało niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku emir Bahrajnu używa tytułu "król".
Bangladesz
Bangladesz, Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গনপ্রজাতন্ত্রী বাংলােদশ) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z Indiami i Birmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 10,5 mln mieszkańców.
Belgia
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.
Belize
Belize (do 1973 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).
Birma
Birma[1] (Myanmar, Mianma, Związek Birmański – Związek Myanmar) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim. Graniczy z Bangladeszem, Indiami, Chińską Republiką Ludową, Laosem i Tajlandią. Większe miasta: Rangun, Mandalaj, Basejn.
Boliwia
Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwii[1] (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia[2]) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.
Botswana
Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Namibią (dł. granicy 1360 km), RPA (1840 km), Zimbabwe (813 km) i Zambią (<1 km). Do 1966 Botswana była brytyjskim protektoratem pod nazwą Beczuana, dziś członek Unii Afrykańskiej.
Brazylia
Brazylia (pełna nazwa: Federacyjna Republika Brazylii; port. Brasil, República Federativa do Brasil) – największe pod względem powierzchni i liczby mieszkańców państwo Ameryki Południowej.
Brunei
Brunei Darussalam (IPA: [bruˈnaj]), oficjalnie Państwo Brunei, Siedziba Pokoju (malajski: Negara Brunei Darussalam, Jawi: برني دارالسلام ) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Współrzędne: 6°00'S 71°30'E / -6, 71.5) (ang. British Indian Ocean Territory) - terytorium zależne Wielkiej Brytanii, obejmujące archipelag Wysp Czagos (ang. Chagos), z których największa to Diego Garcia (7°20'S 72°25'E / -7.333, 72.417).
Bułgaria
Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.
Burkina Faso
Burkina Faso (fr. Burkina Faso) – państwo w Afryce Zachodniej bez dostępu do morza. Dawniej Górna Wolta (Republique du Haute-Volta), w 1984 prezydent Thomas Sankara nadał mu nową nazwę, która oznacza "kraj prawych ludzi" w językach mossi i diula, będących głównymi rdzennymi językami kraju.
Burundi
Burundi (rundi Uburundi, fr. Burundi) Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi, fr. République du Burundi) – państwo w środkowej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Rwandą, Tanzanią i Demokratyczną Republiką Konga.
CIA
Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja Ajax).
Ceuta
Ceuta (['θewta], hiszp. Ciudad Autónoma de Ceuta), hiszpańska jednostka administracyjna, miasto i twierdza położone na afrykańskim cyplu tworzącym Cieśninę Gibraltarską, niemal naprzeciw Gibraltaru. Jest eksklawą na terytorium Maroka. Powierzchnia około 19,3 km². Liczba mieszkańców: 78 230 (2008). Pod względem administracyjnym Ceuta jest miastem autonomicznym, poprzednio należała do hiszpańskiej prowincji Kadyks. W Ceucie znajduje się najbliższy Europie port afrykański i baza marynarki wojennej. Podobnie jak Melilla, jednomandatowy okręg wyborczy do hiszpańskiego Kongresu Deputowanych, jednej z dwóch izb parlamentu (Kortezów Generalnych).
^ na górę



(C) by Polski Serwis Naukowy 1999-2010 - www.naukowy.pl dawniej: www.servis.pl)

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group



Theme w niewielkim stopniu oparty na: xandgreen created by spleen & Programosy modified v0.3 by warna