Dżungaria - Polski Serwis Naukowy

Dżungaria – historyczna kraina w zachodnich Chinach, obecnie region autonomiczny Sinciang.

Historia

Prawdopodobnie już od X wieku p.n.e. zamieszkana przez Saków i Tocharów.

Od końca II wieku p.n.e. Dżungaria stanowiła obiekt ekspansji chińskiej dynastii Han, z powodu jej znaczenia w jedwabnym szlaku. W 60 p.n.e. Dżungaria została podbita i włączona do Chin. W roku 13 w wyniku rebelii lokalnych plemion Chińczycy utracili kontrolę nad Dżungarią. Przywracano ją czasowo w latach 74-76, 91-107 i na stałe od 123.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Chanat - rodzaj struktury wojskowo-półpaństwowej będącej w istocie formą istnienia Ordy, w której, ze względu na jej rozmiary pojawiają się już pewne stałe struktury dowodzenia i zarządzania.

Od IV wieku na terytorium Dżungarii zaczęły napływać ludy tureckie. Od czasów dynastii Tang zaczęło dochodzić do regularnych walk pomiędzy plemionami tureckimi a Chinami. W roku 763 południowa Dżungaria została podbita przez Tybet. W tym samym czasie na północy powstał Kaganat Ujgurski, co oznaczało koniec chińskiej władzy w Dżungarii na kilka wieków. Na początku IX wieku chanat ujgurski i tybetańska część Dżungarii zostały podbite przez Karachanidów. We wschodniej części Dżungarii utrzymały się państewka ujgurskie. W tym czasie nastąpiła islamizacja Dżungarii.

Ujgurzy – lud turecki żyjący w północno-zachodnich Chinach, głównie w Sinciang, gdzie stanowi największą grupę etniczną. Obecni Ujgurzy pochodzą od pierwotngo ludu turkijskiego oraz dużej domieszki starożytnego narodu Tocharów, Chińczyków (Han), Uzbeków, Kazachów, Kirgizów. Ujgurzy są jedną z 56 grup etnicznych oficjalnie uznawanych za mniejszość narodową w Chinach.

Chanat Czagatajski - chanat mongolski powstały z ułusu syna Czyngis-chana Czagataja (zm. 1244/1245), obejmujący większość terytorium Azji Środkowej do momentu rozpadu w latach 1346 - 1370.

W I połowie XII wieku Dżungaria została podbita przez Karakitanów. Na początku XIII wieku Dżungaria została podbita przez Mongołów. Po śmierci Czyngis-chana Dżungaria weszła w skład chanatu czagatajskiego, zaś po jego rozpadzie pod koniec XIV wieku podzieliła się na kilka niewielkich państewek. Od początku XVII wieku terytorium Dżungarii zostało podbite przez federację Ojratów, którzy utworzyli chanat dżungarski (od którego wzięła się nazwa regionu).

Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

Dynastia Han (206 p.n.e. - 220 n.e. ). Po wojnie domowej, która miała miejsce po śmierci Qin Shi Huanga, władzę objął w 202 p.n.e. jeden ze zwycięskich wodzów Liu Bang, który nazwał swoje państwo Han od nazwy rzeki Han, której dorzecze najpierw opanował. Jego rządy były kontynuacją działań Pierwszego Cesarza, lecz zmniejszył on nieco podatki od ludności chłopskiej, ograniczył przymus pracy itp. Najwybitniejszym władcą z dynastii Han był Wudi, który panował przez ponad 50 lat od 140 p.n.e. Oparł się on na naukach konfucjanizmu, ustanawiając go religią państwową.

W połowie XVIII wieku w chanacie doszło do walk wewnętrznych, w które wmieszały się Chiny. W 1755 wybuchła nowa wojna z Chinami. W jej wyniku w latach 1757-1758 państwo dżungarskie przestało istnieć, a jego terytorium włączono do Chin jako Sinciang.