Dalida - Polski Serwis Naukowy

Dalida, właściwie Yolanda Gigliotti (ur. 17 stycznia 1933 w Kairze, zm. 3 maja 1987 w Paryżu) – piosenkarka włoskiego pochodzenia, która zrobiła karierę we Francji.

Biografia

Kariera artystyczna

Urodzona jako Yolanda Christina Gigliotti z włoskich rodziców (wywodzących się z Kalabrii) w Shoubra, dystrykcie Kairu; była dzieckiem skrzypka operowego, od najmłodszych lat dawano jej lekcje śpiewu. W roku 1954 zdobyła tytuł Miss Egiptu i natychmiast wyjechała do Paryża, by zostać aktorką filmową.

Charles Aznavour, właśc. Szanur Varenagh Aznavurian (orm. Շահնուր Վաղինակ Ազնաւուրեան) , (ur. 22 maja 1924 w Paryżu) – francuski kompozytor, piosenkarz i aktor filmowy pochodzenia ormiańskiego.
Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Pomimo urody artystki jej pierwsze filmy nie odniosły wielkiego sukcesu, ale zaczęła występować na estradach koncertowych i w kabaretach, śpiewając po francusku, włosku, a także w innych językach. Nagrywała piosenki, używając pseudonimu scenicznego „Dalida”, a jej drugi utwór, zatytułowany „Bambino”, przyniósł jej natychmiastową sławę. W 1957 roku wystąpiła w paryskiej Olympii jako artystka otwierająca występ Charles'a Aznavoura, a później w tym samym roku Gilberta Bécaud. Zaczęła nagrywać w kilku językach, objeżdżając świat, a bilety na wiele z jej występów zostawały szybko wyprzedawane, jak te na występ w Carnegie Hall w Nowym Jorku pod koniec 1978.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.
Cmentarz Montmartre - jest jedną z najstarszych nekropolii Paryża. Położony jest u stóp wzgórza Montmartre. Został założony w 1795 roku, otwarty w 1798 roku. Zbudowano go w miejscu dawnych kamieniołomów. W 1825 i 1847 roku został powiększony, a w 1888 roku przecięty mostem-wiaduktem. Leży na zachód od Cmentarza Pére Lachaise, na wschód od Cimetière de Passy i na północ od Cimetière de Montparnasse.

Podczas swej kariery Dalida nagrała 500 piosenek po francusku, z których 200 zostało przetłumaczonych na włoski, a 300 na inne języki (nagrywała w 8 językach – francuskim, włoskim, hiszpańskim, flamandzkim, niemieckim, angielskim, hebrajskim i arabskim). Sprzedała ponad 170 milionów nagrań na całym świecie, zdobywając 70 złotych płyt. W roku 1974 jej przeboje zostały nagrodzone Oscarem za Światowy Sukces Piosenkarski oraz platynową płytą w krajach Beneluksu. Przez cały rok 1974 Dalida była numerem 1 na listach dwunastu różnych krajów: w dziewięciu krajach rekordy bił "Gigi l'amoroso", w trzech innych "Il venait d'avoir dix-huit ans". Jako pierwsza wylansowała we Francji styl disco – słynną piosenką "J'attendrai" z 1976.

Synth pop (lub synthpop; z ang. synthesizer pop - "pop syntezatorowy") to odmiana muzyki popularnej, charakteryzująca się szerokim wykorzystaniem syntezatorów, automatów perkusyjnych oraz rozmaitych efektów elektronicznych. Cechą charakterystyczną, tak samo jak w innych odmianach muzyki popularnej jest melodyjność oraz często tematyka miłosna przejawiająca się w tekstach.
Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

W 1981 roku została uhonorowana specjalnie dla niej utworzoną Diamentową Płytą za 25 lat sukcesów.
Życie prywatne

Osobiste życie Dalidy było trudne, pełne dramatów oraz tragedii. W 1961 wyszła za mąż za Luciena Morisse'a, ale małżeństwo przetrwało tylko parę miesięcy, kiedy to zostawiła go dla malarza Jeana Sobieskiego (późniejszego ojca amerykańskiej aktorki Leelee Sobieski). Parę lat później jej były mąż popełnił samobójstwo. W 1967 nowy kochanek, włoski śpiewak Luigi Tenco także odebrał sobie życie strzałem w głowę, a i ona sama próbowała po tym zdarzeniu popełnić samobójstwo.
Gilbert Bécaud (ur. 24 października 1927 w Tulon, zm. 18 grudnia 2001 w Paryżu) – francuski piosenkarz, kompozytor i aktor znany jako Monsieur 100 000 Volts ze względu na swój temperament. Jego najbardziej znane hity to Nathalie i Et maintenant, którego wersja angielska (What Now My Love) stała się przebojem w 1961. Inny znany jego przebój to Le petit oiseau de toutes les couleurs.
Kabaret (wymowa ?/i) – forma sztuki widowiskowej, mająca charakter zazwyczaj satyryczny. Widowiska kabaretowe tworzone są przez kilkuosobowe grupy artystów. Zazwyczaj są to grupy stałe. Ekspresja sztuki w przypadku kabaretu polega na prezentowaniu krótkich form, skeczy. Czasami grupy kabaretowe łączą się lub wymieniają członkami, wprowadzając dzięki temu nowe środki wyrazu.

Żyła także z Richardem Chanfray'em, od którego odeszła w 1981. W lipcu 1983 r. popełnił on samobójstwo wraz z nową towarzyszką, trując się spalinami samochodowymi.
W nocy z 2 na 3 maja 1987 roku Dalida popełniła samobójstwo, połykając 120 pigułek nasennych i popijając je whisky. Zostawiła notatkę: "Życie stało się dla mnie nie do zniesienia... Wybaczcie mi".
Całe życie porównywano ją do Kleopatry. Wybrała śmierć, która nie niszczy ciała. Umalowała się i uczesała przed połknięciem środków nasennych.
Disco, znane także pod nazwą muzyka dyskotekowa – gatunek muzyki popularnej, głównie, choć nie wyłącznie, przeznaczony do tańca w dyskotekach. Szczególnie popularny w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX wieku.
Kleopatra VII Filopator zw. Wielką, gr. – basilissa Kleopatra VII Nea Thea Thea Philopator Thea Philopatris – królowa Kleopatra VII Nowa Bogini Bogini Miłująca Ojca Bogini Miłująca Ojczyznę, egip. – Kliupadrat (ur. 69 p.n.e., zm. 12 sierpnia 30 p.n.e. w Aleksandrii) – ostatnia królowa hellenistycznego Egiptu (od 51 p.n.e.).

Pochowano ją na Cimetière de Montmartre w Paryżu; jej statua naturalnej wielkości na pozłacanym grobie to jedna z najwspanialszych prac rzeźbiarskich na sławnym cmentarzu.
W 1997 róg ulic Girardon i Abreuvoir w Butte Montmartre w Paryżu został przemianowany na „Place Dalida”. Tam, ku pamięci artystki, wzniesiono jej popiersie naturalnej wielkości. W 2001 roku francuski rząd uhonorował Dalidę znaczkiem pocztowym ze zdjęciem, który sprzedano w liczbie 10.157.601 egzemplarzy. W 2007 roku w dniach 11 maja-8 września, z okazji 20 rocznicy jej śmierci, w paryskim ratuszu zorganizowana została wystawa "Une vie", na której oprócz 40 sukien zaprezentowano inne osobiste przedmioty artystki, jej korespondencję, zdjęcia, nagrania, złote płyty itp. Ze względu na zainteresowanie wystawą czas jej otwarcia postanowiono przedłużyć do 29 września. Zwiedziło ją blisko 300 tysięcy osób.
Carnegie Hall – nowojorska sala koncertowa, jedna z najbardziej prestiżowych na świecie. Mieści się w Nowym Jorku przy 57 ulicy i 7 alei. Dokładny adres to Carnegie Hall 881 Seventh Avenue, NY 10019-3210
Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)